میرزا محمدعلی اردوبادی

آیت‌الله میرزا محمدعلی اردوبادی
فقیه، اصولی، مفسر، محدث، ادیب و شاعر
نام کامل	میرزا محمدعلی اردوبادی
لقب	آیت‌الله
نسب	محمدعلی، فرزند میرزا ابوالقاسم، فرزند ملا محمدتقی، فرزند ملا محمدقاسم، خانواده اردوبادی
تاریخ تولد	۲۱ رجب ۱۳۱۲ هـ.ق
زادگاه	اردوباد / تبریز
تاریخ وفات	۱۵ صفر ۱۳۸۰ هـ.ق
شهر وفات	کربلا
محل دفن	نجف اشرف، صحن مطهر علی(ع)
محل سکونت	نجف اشرف، تبریز
خویشاوندان سرشناس	پدر: آیت‌الله میرزا ابوالقاسم اردوبادی
استادان	میرزا ابوالقاسم اردوبادی، سید میرزا علی شیرازی، ملا فتح‌الله اصفهانی، شیخ محمدحسین غروی اصفهانی، شیخ محمدجواد بلاغی نجفی، سید عبدالهادی شیرازی
شاگردان	شهید آیت‌الله قاضی طباطبایی، سید عبدالعزیز طباطبایی، محمدهادی امینی
محل تحصیل	نجف اشرف
اجازه اجتهاد از	آیات عظام میرزا علی شیرازی، میرزا حسین نائینی، شیخ عبدالکریم حائری یزدی، سید حسن صدرالدین کاظمی
تالیفات	تفسیر قرآن کریم، تفسیر سوره اخلاص، امیرالمؤمنین و مولده بالکعبة، حاشیه بر بهجة العقاید، الحدیقة المبهجة، الدرّة الغرویة فى التحفة العلویة، الرد على الوهابیة،

میرزا محمدعلی اردوبادی (۱۳۱۲–۱۳۸۰ هـ.ق) از بزرگ‌ترین فقها، اصولیان، مفسران و ادیبان شیعه در قرن اخیر بود. وی در حوزه‌های فقه، اصول، حدیث، رجال، تفسیر و کلام تخصص داشت و آثار متعددی در علوم اسلامی و ادب عربی و فارسی بر جای گذاشت.

زندگینامه

تولد و خانواده

میرزا محمدعلی اردوبادی در روز بیست و یکم رجب ۱۳۱۲ هـ.ق در خانواده‌ای مذهبی در آذربایجان به دنیا آمد. وی فرزند آیت‌الله میرزا ابوالقاسم اردوبادی و از نوادگان ملا محمدتقی بود. خانواده وی پیش از سکونت در نجف اشرف، مدتی در اردوباد و سپس در تبریز زندگی می‌کردند.

تحصیل و استادان

محمدعلی در سن چهار سالگی به همراه پدرش راهی نجف اشرف شد و در حوزه‌های نجف علوم مقدماتی، فقه و اصول را آموخت. وی از محضر استادانی چون:

آیت‌الله میرزا ابوالقاسم اردوبادی (پدرش)
سید میرزا علی شیرازی
ملا فتح‌الله اصفهانی
شیخ محمدحسین غروی اصفهانی
شیخ محمدجواد بلاغی نجفی
سید عبدالهادی شیرازی

اجتهاد و اجازه روایت

آیت‌الله اردوبادی از سوی بیش از ۶۰ تن از مراجع برجسته اجازه روایت دریافت کرد و اجتهاد وی مورد تأیید شخصیت‌هایی زیر بود:

همچنین خود به صدها شاگرد اجازه روایت داد و نقش مؤثری در تربیت نسل جدید علما داشت.

شاگردان

از شاگردان مهم او می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

این شاگردان، پس از سال‌ها تحقیق و فعالیت علمی، آثار ارزنده‌ای در حوزه‌های فقه، حدیث و تاریخ اسلامی منتشر کردند.

فعالیت‌های علمی و فرهنگی

شعر و ادب

اردوبادی شاعر توانایی بود و اشعارش عمدتاً به زبان عربی و در مدح و منقبت اهل بیت(ع) سروده شده است. دیوان او شامل حدود ۶۰۰۰ بیت است و از دوران جوانی آغاز به سرودن کرد.

مطبوعات و پژوهش

وی با مجلات کشورهای اسلامی همکاری داشت و در مقابله با تبلیغات مسیحی و استعمار نو، مقالات علمی و مذهبی منتشر می‌کرد. همچنین یار و مشاور علامه امینی در تدوین کتاب الغدیر بود و کتابخانه‌اش محلی برای پژوهشگران و علاقه‌مندان علم بود.

آثار

از آثار برجسته وی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

تفسیر قرآن کریم (جزء اول)
تفسیر سوره اخلاص
امیرالمؤمنین و مولده بالکعبة
حاشیه بر بهجة العقاید
الحدیقة المبهجة
الدرّة الغرویة فى التحفة العلویة
دیوان شعر
الرد على الوهابیة
سبیک النظار و السبیل الجدد الى حلقات السند
الکلمات التامات فى المظاهر العزائیة
حیاة ابراهیم بن مالک الاشتر
الروض الأغن
مقتل الحسین(ع) (در دو جلد)

جایگاه علمی

بزرگان حوزه درباره وی چنین نوشته‌اند:

آیت‌الله میرزا محمدعلی مدرس خیابانی: «وی عالمی عامل، فاضل کامل، ادیب یگانه و دانشمند فرزانه است.»
آیت‌الله ملا علی واعظ خیابانی: «انشاء و مقطعات و قصاید او مطابق عصر و اسلوب مصری است و گمان نمی‌رود که قح عرب نباشد.»

رحلت

آیت‌الله میرزا محمدعلی اردوبادی در شب پانزدهم صفر ۱۳۸۰ هـ.ق در کربلا درگذشت. پیکر مطهر ایشان به نجف اشرف منتقل شد و در جوار مرقد مطهر حضرت علی(ع) به خاک سپرده شد.