ناصر پلنگی
 | |
| اطلاعات شخصی | |
|---|---|
| نام کامل | ناصر پلنگی |
| تاریخ تولد | ۱۳۳۶ |
| ملیت | ایرانی |
| زبان مادری | فارسی |
| محل تولد | همدان |
| محل اقامت | تهران |
| تحصیلات | دکتری فتومدیا |
| دانشگاه | دانشگاه سیدنی استرالیا |
| اطلاعات هنری | |
| عنوان هنری | نقاش، مجسمهساز، مدرس دانشگاه |
| پیشه | نقاش مجسمهساز مدرس دانشگاه |
| شروع فعالیت هنری | اواخر دهه ۱۳۵۰ |
| سالهای هنری | از دهه ۱۳۵۰ تاکنون |
| آثار برجسته | دیوارنگارههای مسجد جامع خرمشهر؛ نمایشگاههای بینالمللی |
| کتابها | شیوه آناتومی هنری (۱۳۶۲) شیوه طراحی آزاد (۱۳۶۴) شیوه طراحی ذهنی (۱۳۶۸) طراحی از مردم و مناظر سرابله (۱۳۷۴) نقاشیهای مسجد جامع خرمشهر (۱۳۶۳) حرم کجاست (۱۳۷۴) آلبوم گلزار شهدا (۱۳۶۴) |
| سابقه منصب | بنیانگذار و مدیر دانشکده هنر شاهد بنیانگذار دانشکده هنر سوره مدیر موزه شهدا برنامهریز بخش هنری موزه جنگ خرمشهر (۱۳۷۴–۱۳۷۷) |
| جوایز | جایزه ویژه سومین دوسالانه نقاشی معاصر ایران جایزه بهترین اثر نقاشی مسابقه بینالمللی «حرم امن» دیپلم افتخار آرتاکسپوی پکن جایزه «میراثهای فراموششده» در جایزه جهانی هنرمندان نوظهور دبی گارانتی هنری دولت استرالیا |
ناصر پلنگی (زاده ۱۳۳۶ در همدان) نقاش، مجسمهساز، مدرس دانشگاه و از چهرههای شاخص هنر معاصر ایران است که در کنار هنرمندانی چون حبیبالله صادقی، حسین خسروجردی و کاظم چلیپا در زمره «نقاشان انقلاب» شناخته میشود. او در شکلگیری فعالیتهای اولیه حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی نقش داشت و بخش مهمی از آثارش به مضامینی چون انقلاب اسلامی، جنگ ایران و عراق، مفاهیم عاشورایی، حماسه و هویت اجتماعی و تاریخی ایران اختصاص دارد. دیوارنگارههای او در مسجد جامع خرمشهر، که پس از آزادسازی شهر اجرا و بعدها توسط خود او مرمت شد، از مهمترین اسناد تصویری دفاع مقدس بهشمار میآیند و در برخی منابع «بزرگترین نقاشی دیواری خاورمیانه» توصیف شدهاند.
پلنگی دانشآموخته رشته نقاشی است و مدرک دکتری خود را در رشته فتومدیا از دانشگاه سیدنی استرالیا دریافت کرده است. فعالیت حرفهای او از سالهای پایانی دهه ۱۳۵۰ آغاز شد و در فاصله شهریور ۱۳۵۹ تا مهر ۱۳۶۱ بهصورت داوطلبانه در مناطق جنوبی ایران حضور یافت و به طراحی و عکاسی از وقایع جنگ پرداخت؛ تجربهای که مبنای خلق دیوارنگارههای مسجد جامع خرمشهر شد.
او در کنار فعالیتهای هنری در حوزه آموزش و مدیریت فرهنگی نیز فعالیت داشته است. او از بنیانگذاران و مدیران دانشکده هنر شاهد و دانشکده هنر سوره بود و میان سالهای ۱۳۶۹ تا ۱۳۷۸ در دانشکدههای مختلف هنری در تهران و نیز در دانشگاههای استرالیا به تدریس طراحی، نقاشی و مجسمهسازی پرداخت. مدیریت موزه شهدا و برنامهریزی بخش هنری موزه جنگ خرمشهر (۱۳۷۴–۱۳۷۷) نیز از مسئولیتهای او بهشمار میرود. او همچنین در کنفرانسها و برنامههای هنری بینالمللی در کشورهایی مانند استرالیا، آمریکا، سنگاپور، اسپانیا، مکزیک و برخی کشورهای آفریقایی شرکت کرده و کارگاههای تخصصی دربارهٔ هنر ایران برگزار کرده است.
آثار پلنگی در دهها نمایشگاه انفرادی و گروهی در ایران، خاورمیانه، آسیا، اروپا، کانادا، آمریکا و استرالیا ارائه شده و بخشی از آثار او در مجموعههای هنری ایران، آسیا، استرالیا و موزه بریتانیا نگهداری میشود. از مهمترین نمایشگاههای او میتوان به «زنان در جنگ ایران و عراق» (نگارخانه فویر دانشکده هنر استرالیا، ۱۳۸۶)، «مکاشفات؛ عکس، رسانه و نقاشی» (موزه تاریخ سنگاپور، ۱۳۸۶) و «مروری بر بیست سال کار هنری» (موزه هنرهای معاصر اصفهان، ۱۳۸۷) اشاره کرد.
پلنگی همچنین نویسنده چندین اثر آموزشی و هنری است که از جمله آنها میتوان شیوه آناتومی هنری (۱۳۶۲)، شیوه طراحی آزاد (۱۳۶۴)، شیوه طراحی ذهنی (۱۳۶۸)، طراحی از مردم و مناظر سرابله (۱۳۷۴)، نقاشیهای مسجد جامع خرمشهر (۱۳۶۳)، حرم کجاست (۱۳۷۴) و آلبوم گلزار شهدا (۱۳۶۴) را نام برد.
او طی سالهای فعالیت خود جوایزی همچون جایزه ویژه سومین دوسالانه نقاشی معاصر ایران، جایزه بهترین اثر نقاشی در مسابقه بینالمللی «حرم امن»، دیپلم افتخار آرتاکسپوی پکن، جایزه «میراثهای فراموششده» در جایزه جهانی هنرمندان نوظهور دبی، گارانتی هنری دولت استرالیا و نیز گواهینامهها و تقدیرنامههایی از مراکز هنری ایران، چین و استرالیا دریافت کرده است.
ناصر پلنگی
دیوارنگاره مسجد جامع خرمشهر اثر ناصر پلنگی
ناصر پلنگی
دیوارنگاره مسجد جامع خرمشهر اثر ناصر پلنگی
زندگینامه
ناصر پلنگی در سال ۱۳۳۶ در شهر همدان به دنیا آمد. او فعالیت هنری خود را از اواخر دهه ۱۳۵۰ آغاز کرد و در سال ۱۳۵۸ همزمان با شکلگیری ساختارهای اولیه هنر انقلاب، همکاری خود را با «حوزه اندیشه و هنر اسلامی»، هسته نخستین حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی، آغاز کرد. حضور او در این دوره، همراه با هنرمندانی چون حبیبالله صادقی، حسین خسروجردی و کاظم چلیپا، در شکلگیری جریان موسوم به «نقاشان انقلاب» نقش موثری داشت.
پلنگی تحصیلات هنری خود را در دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران دنبال کرد و در سال ۱۳۶۴ مدرک کارشناسی نقاشی (هنرهای تجسمی) دریافت کرد. او سپس دوره کارشناسیارشد نقاشی و آموزش هنر را در دانشگاه تربیت مدرس در سال ۱۳۶۸ به پایان رساند. وی در ادامه با دریافت بورس تحصیلی برای ادامه تحصیل به استرالیا رفت و در دانشگاه سیدنی دوره دکتری فتو–مدیا را گذراند و در سال ۱۳۸۷ مدرک دکتری خود را اخذ کرد.
او از شهریور ۱۳۵۹ تا مهر ۱۳۶۱ بهعنوان داوطلب در مناطق جنگی جنوب ایران حضور یافت و به طراحی، عکاسی و ثبت تصویری رویدادهای جنگ ایران و عراق پرداخت. پس از آزادسازی خرمشهر در سوم خرداد ۱۳۶۱، بخشهایی از تجربه حضور خود را بر دیوارهای مسجد جامع خرمشهر اجرا کرد؛ دیوارنگارههایی که به عنوان شناخته شدهترین اثر وی، بعدها نیز توسط خود او مرمت شد و از مهمترین نمونههای هنر دیواری مرتبط با دفاع مقدس و بزرگترین نقاشی دیواری خاورمیانه بهشمار میآید.
پلنگی در فاصله سالهای ۱۳۶۹ تا ۱۳۷۸ در کنار فعالیت هنری، در دانشکدههای مختلف هنری در تهران و استرالیا به تدریس طراحی، نقاشی و مجسمهسازی پرداخت. او از بنیانگذاران و مدیران دانشکده هنر شاهد و دانشکده هنر سوره بود و در سالهای ۱۳۷۴ تا ۱۳۷۷ مدیریت موزه شهدا و برنامهریزی بخش هنر موزه جنگ خرمشهر را برعهده داشت.
او از اوایل دهه ۱۳۸۰ مدتی در کانادا اقامت داشت و سپس میان ایران و استرالیا در رفتوآمد بود. در این سالها ضمن ادامه فعالیتهای هنری، در کنفرانسها و رویدادهای بینالمللی در کشورهایی چون استرالیا، آمریکا، سنگاپور، اسپانیا، مکزیک و برخی کشورهای آفریقایی شرکت کرد و با برگزاری کارگاههای تخصصی، به معرفی هنر و فرهنگ ایران پرداخت.
در طول بیش از سه دهه فعالیت، آثار پلنگی در دهها نمایشگاه انفرادی و گروهی در ایران، خاورمیانه، آسیا، اروپا، آمریکا، کانادا و استرالیا به نمایش درآمد و بخشی از آنها در کلکسیون موزههای هنری در ایران، کشورهایی در آسیا، استرالیا و در موزه بریتانیا نگهداری میشود. در سال ۱۳۸۹ اثر نقاشی او از کشور استرالیا انتخاب و در چهارمین بینال بین المللی هنری پکن به نمایش در آمد.
فزون بر فعالیتهای عملی، او چندین کتاب و مجموعه آموزشی در حوزه طراحی و هنرهای تجسمی منتشر کرد که از جمله آنها میتوان به شیوه آناتومی هنری (۱۳۶۲)، شیوه طراحی آزاد (۱۳۶۴)، شیوه طراحی ذهنی (۱۳۶۸)، طراحی از مردم و مناظر سرابله (۱۳۷۴)، نقاشیهای مسجد جامع خرمشهر (۱۳۶۳) و حرم کجاست (۱۳۷۴) اشاره کرد.
پلنگی در طول فعالیت حرفهای خود جوایز و تقدیرهای متعددی دریافت کرد، از جمله جایزه ویژه سومین دوسالانه نقاشی معاصر ایران، جایزه بهترین اثر نقاشی در مسابقه بینالمللی «حرم امن»، دیپلم افتخار آرتاکسپوی پکن، جایزه «میراثهای فراموششده» در جایزه جهانی هنرمندان نوظهور دبی، گارانتی هنری دولت استرالیا و مجموعهای از گواهینامهها و تقدیرنامههای هنری از مراکز فرهنگی در ایران، چین و استرالیا.
تحصیلات و آموزش هنری
ناصر پلنگی تحصیلات آکادمیک خود را در رشته نقاشی آغاز کرد و در سال ۱۳۶۴ مدرک کارشناسی هنرهای تجسمی را از دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران دریافت کرد. او سپس دوره کارشناسیارشد نقاشی و آموزش هنر را در دانشگاه تربیت مدرس گذراند و در سال ۱۳۶۸ فارغالتحصیل شد. پلنگی در ادامه با دریافت بورس تحصیلی در رشته فتو–مدیا به دانشگاه سیدنی رفت و در سال ۱۳۸۷ مدرک دکتری خود را از این دانشگاه اخذ کرد.
مسیر آموزشی پلنگی تنها به تحصیلات دانشگاهی محدود نبود؛ بخشی از تجربه و شکلگیری آنچه بعدها هویت حرفهای او را تشکیل داد، در پیوند با فعالیتهای هنری پس از انقلاب و همکاری با نهادهای تازهتأسیس فرهنگی و هنری، از جمله حوزه اندیشه و هنر اسلامی (هسته اولیه حوزه هنری)، شکل گرفت. این تجربههای میدانی و مشارکت در محیطهای هنری انقلابی در دهه ۱۳۵۰ و ۱۳۶۰، مکمل آموزش رسمی او و بخشی موثر از فرایند شکلگیری نگاه و روش هنریاش بود.
مسیر هنری و فعالیتها
ناصر پلنگی از اواخر دهه ۱۳۵۰ فعالیت حرفهای خود را در حوزه هنرهای تجسمی آغاز کرد و از سال ۱۳۵۸ همکاری با حوزه اندیشه و هنر اسلامی (هسته اولیه حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی) را در چارچوب پروژههای مرتبط با هنر انقلاب اسلامی ادامه داد. او در سالهای نخست جنگ ایران و عراق، از شهریور ۱۳۵۹ تا مهر ۱۳۶۱، بهصورت داوطلبانه در مناطق جنوبی کشور حضور داشت و در این دوره به طراحی و عکاسی از صحنههای جنگ پرداخت. پس از آزادسازی خرمشهر در سوم خرداد ۱۳۶۱، بخشی از تجربههای خود را در قالب دیوارنگارههایی بر دیوارهای مسجد جامع خرمشهر اجرا کرد؛ آثاری که به عنوان بزرگترین نقاشی دیواری خاورمیانه، بهمرور به عنوان یکی از نمونههای شاخص هنر دیواری مرتبط با دفاع مقدس شناخته شدند و بعدها نیز توسط خود او مرمت شدند.
همزمان با فعالیتهای هنری، پلنگی در حوزه آموزش نیز فعال بود. او در فاصله سالهای ۱۳۶۹ تا ۱۳۷۸ در دانشکدههای مختلف هنری در تهران و همچنین در دانشگاههایی در استرالیا به تدریس طراحی، نقاشی و مجسمهسازی پرداخت. او از بنیانگذاران و مدیران دانشکده هنر شاهد و دانشکده هنر سوره بود و در برنامهریزی آموزشی و مدیریتی این مراکز مشارکت داشت. افزون بر این، مدیریت موزه شهدا و برنامهریزی بخش هنری موزه جنگ خرمشهر را در سالهای ۱۳۷۴ تا ۱۳۷۷ برعهده داشت.
آثار پلنگی طی چند دهه در قالب نمایشگاههای انفرادی و گروهی در ایران، آسیا، اروپا، کانادا، آمریکا، استرالیا و خاورمیانه ارائه شده است. او همچنین در کنفرانسها، نشستها و رویدادهای هنری بینالمللی شرکت کرده و کارگاههای تخصصی در کشورهایی چون استرالیا، آمریکا، سنگاپور، اسپانیا، مکزیک و شماری از کشورهای آفریقایی برگزار کرده است.
بخشی از فعالیتهای پژوهشی و آموزشی او در قالب انتشار چند عنوان کتاب در حوزه طراحی، آناتومی هنری، مبانی تصویرگری و سفرنامههای تصویری منتشر شده است.
مسئولیتهای فرهنگی و مدیریتی
ناصر پلنگی در کنار فعالیتهای هنری و آموزشی، مسئولیتهای مدیریتی و اجرایی متعددی در حوزه هنرهای تجسمی بر عهده داشت. او از بنیانگذاران و مدیران دانشکده هنر شاهد و دانشکده هنر سوره بود و در شکلگیری ساختار آموزشی این مراکز نقش داشت. علاوه بر فعالیت دانشگاهی، پلنگی در سالهای ۱۳۷۴ تا ۱۳۷۷ مدیریت موزه شهدا را بر عهده داشت و همزمان برنامهریزی بخش هنری موزه جنگ خرمشهر را انجام داد.
بخش دیگری از مسئولیتهای او به اجرای پروژههای مرتبط با هنرهای تجسمی در نهادهای هنری و فرهنگی کشور اختصاص داشت؛ از جمله همکاری در طرحها، نمایشگاهها و برنامههایی که با موضوع هنر انقلاب اسلامی، دفاع مقدس و بازنمایی تصویری رویدادهای اجتماعی اجرا میشد. او همچنین در رویدادهای هنری داخلی و خارجی بهعنوان هنرمند شرکتکننده، سخنران یا مدرس کارگاههای تخصصی حضور داشت و در برخی از پروژهها بهعنوان پژوهشگر یا مجری همکاری میکرد.
پلنگی در کنفرانسها، نشستها و برنامههای هنری در کشورهای مختلف نیز حضور داشت و کارگاههای تخصصی درباره طراحی، نقاشی و هنر معاصر ایران برگزار کرد. بخشی از این فعالیتها با هدف معرفی هنر ایران در مجامع فرهنگی کشورهای مختلف انجام شد.
نمایشگاهها
آثار ناصر پلنگی طی بیش از سه دهه فعالیت حرفهای در دهها نمایشگاه انفرادی و گروهی در ایران و خارج از کشور به نمایش درآمده است. او علاوه بر حضور مستمر در رویدادهای داخلی، در مجموعهای از نمایشگاههای بینالمللی در کشورهای آسیایی، اروپایی، آمریکای شمالی و اقیانوسیه شرکت داشته است. از مهمترین نمایشگاههای او میتوان به «زنان در جنگ ایران و عراق» شامل عکس و طراحی در نگارخانه فویر دانشکده هنر استرالیا (۱۳۸۶)، «مکاشفات؛ عکس، رسانه و نقاشی» در موزه تاریخ سنگاپور (۱۳۸۶)، و «مروری بر بیست سال کار هنری» شامل عکس، کلاژ و نقاشی در موزه هنرهای معاصر اصفهان (۱۳۸۷) اشاره کرد. او همچنین نمایشگاه «بینش فوتوریستی گذشته» را شامل عکس و کلاژ در یکی از گالریهای استرالیا در همان سال برگزار کرد. در سال ۱۳۸۷ مجموعهای از آثار او همراه با آثار شاگردانش نیز در موزه هنرهای معاصر اصفهان به نمایش درآمد.
فزون بر این، پلنگی طی سالهای فعالیت خود در دهها نمایشگاه انفرادی و گروهی در ایران، خاورمیانه، اروپا، کانادا، ایالات متحده آمریکا و استرالیا شرکت کرده است. شماری از آثار او در کلکسیون موزههای هنری ایران، مجموعههایی در آسیا و استرالیا و همچنین در موزه بریتانیا نگهداری میشود. او در کنار فعالیت نمایشگاهی، در نشستها، کنفرانسها و کارگاههای بینالمللی در کشورهایی چون استرالیا، آمریکا، سنگاپور، اسپانیا، مکزیک و برخی کشورهای آفریقایی نیز حضور داشته و بخشی از فعالیت نمایشگاهی او در پیوند با ارائه آثار مرتبط با انقلاب اسلامی و دفاع مقدس صورت گرفته است.
جوایز و افتخارات
ناصر پلنگی در طول فعالیت حرفهای خود جوایز، گواهینامهها و تقدیرنامههای متعددی در رویدادهای داخلی و بینالمللی دریافت کرده است. از مهمترین این جوایز میتوان به جایزه ویژه نقاشی برگزیده سومین دوسالانه نقاشی معاصر ایران از موزه هنرهای معاصر تهران، گواهینامه جایزه هنر برای نقاشیها و طراحیهای مرتبط با جنگ ایران و عراق از مرکز هنر اسلامی، و جایزه بهترین اثر نقاشی در مسابقه بینالمللی «حرم امن» از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی اشاره کرد.
او همچنین دیپلم افتخار آرتاکسپوی بینالمللی پکن را از وزارت فرهنگ چین دریافت کرد و برای مجموعه آثار عکاسی–کُلاژ خود گواهینامهای از کمیته سازماندهی هنر چین کسب نمود. جایزه «میراثهای فراموششده» در چهارمین دوره جایزه جهانی هنرمندان نوظهور دبی، گارانتی هنری دولت استرالیا برای خلق آثار تجسمی مرتبط با تاریخ این کشور و حمایت هنری بنیاد اسمیت در استرالیا برای برگزاری نمایشگاه طراحی و عکاسی نیز از دیگر امتیازات هنری اوست.
پلنگی علاوهبر این، دیپلم افتخار وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی (۱۳۷۹) برای آثار طراحی و نقاشی مرتبط با جنگ، جایزه اثر خاص موزه هنرهای معاصر تهران در سومین بینال نقاشی (۱۳۷۴)، و چندین گواهینامه و تقدیرنامه دیگر از نهادهای فرهنگی ایران، چین و استرالیا دریافت کرده است.
آثار
ناصر پلنگی علاوه بر فعالیتهای تصویری، چندین اثر مکتوب و آموزشی در حوزه هنرهای تجسمی منتشر کرده است. این آثار عمدتاً بر آموزش طراحی، مستندسازی تجربههای تجسمی پلنگی و ثبت مجموعههای مرتبط با جنگ ایران و عراق متمرکز هستند. از جمله کتابهای او میتوان به این موارد اشاره کرد:
- شیوه آناتومی هنری (۱۳۶۲)
- نقاشیهای مسجد جامع خرمشهر (۱۳۶۳)
- شیوه طراحی آزاد (۱۳۶۴)
- آلبوم گلزار شهدا؛ ۱۲ طراحی از دوران جنگ (۱۳۶۴)
- شیوه طراحی ذهنی (۱۳۶۸)
- طراحی از مردم و مناظر روستای سرابله (۱۳۷۴)
- حرم کجاست؛ مجموعه طراحی سفر حج (۱۳۷۴)
نگارخانه
پیوند به بیرون
