جمال شورجه

جمال شورجه

اطلاعات شخصی
نام کامل	جمال شورجه
تاریخ تولد	۲۲ بهمن ۱۳۳۳ ‏(۷۱ سال)
ملیت	ایرانی
زبان مادری	فارسی
محل تولد	روستای شورجه، زنجان
تحصیلات	رشته کارگردانی
دانشگاه	دانشکده سینما و تئاتر دانشگاه هنر تهران
اطلاعات هنری
زمینه فعالیت	سینما، تئاتر و تلویزیون
پیشه	نویسنده و کارگردان
حوزه فعالیت	سینمای انقلاب اسلامی و دفاع مقدس
شروع فعالیت هنری	۱۳۶۳ (دستیار کارگردان در فیلم زندان دوله‌تو)
سال‌های هنری	۱۳۶۳ تاکنون
آثار برجسته	روزنه، شب دهم، ۳۳ روز
زبان آثار	فارسی
موضوع آثار	سینمای انقلاب اسلامی و دفاع مقدس
جوایز	جایزه ویژه هیئت داوران جشنواره فیلم فجر (۱۳۷۲، ۱۳۷۴، ۱۳۸۹)؛ جایزه حقوق بشر جشنواره فیلم فجر (۱۳۸۹)

جمال شورجه (زاده ۲۲ بهمن ۱۳۳۳، روستای شورجه، زنجان) نویسنده و کارگردان سینما، تئاتر و تلویزیون ایرانی است. او دانش‌آموخته رشته کارگردانی از دانشکده سینما و تئاتر دانشگاه هنر تهران است و از چهره‌های شاخص سینمای انقلاب اسلامی و دفاع مقدس به‌شمار می‌آید.

او در سال ۱۳۵۶ وارد دانشگاه هنر شد و با تعطیلی دانشگاه‌ها در دوران انقلاب، به معرفی انجمن اسلامی برای ادامه تحصیل در رشته سینما به مرکز اسلامی فیلم‌سازی تلویزیون رفت و پس از بازگشایی دانشگاه‌ها، تحصیلات خود را در دانشگاه هنر از سر گرفت. شورجه در سال ۱۳۵۹، هم‌زمان با آغاز جنگ ایران و عراق، با مأموریت از سوی حوزه هنری به جبهه اعزام شد تا رویدادهای جنگ را مستند و ثبت کند.

فعالیت حرفه‌ای شورجه در سینما از سال ۱۳۶۳ با دستیاری کارگردان در فیلم زندان دوله‌تو آغاز شد. در سال ۱۳۶۵ طراحی صحنهٔ فیلم پرواز در شب را بر عهده داشت و پس از چند سال فعالیت در حوزه‌های اجرایی سینما، در سال ۱۳۶۷ نخستین فیلم خود را با عنوان روزنه کارگردانی کرد. یک سال بعد نیز با نگارش و کارگردانی فیلم شب دهم وارد عرصه فیلم‌نامه‌نویسی شد.

او برای فیلم سینمایی ۳۳ روز موفق به دریافت جایزه حقوق بشر در بیست‌ونهمین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر شد. ۳۳ روز نخستین فیلم سینمایی در حوزه مقاومت است که با مشارکت جمهوری اسلامی ایران و کشور لبنان تولید شد.

جمال شورجه در طول فعالیت حرفه‌ای خود جوایز متعددی از جشنواره فیلم فجر دریافت کرده است؛ از جمله جایزه ویژه هیئت داوران دوازدهمین جشنواره فیلم فجر (۱۳۷۲) برای فیلم حماسه مجنون، جایزه ویژه هیئت داوران چهاردهمین جشنواره (۱۳۷۴) برای فیلم دایره سرخ و جایزه ویژه هیئت داوران بیست‌ونهمین جشنواره (۱۳۸۹) برای فیلم ۳۳ روز.

زیست هنری

جمال شورجه از کلاس دوم دبستان، فعالیت خود را در نقاشی شروع کرد و افتخارات زیادی در دوران تحصیلی به دست آورد. وی در سال ۱۳۵۶ و در سن ۲۳سالگی وارد دانشگاه هنر شد. با وقوع انقلاب اسلامی و تعطیلی دانشگاه، از طرف انجمن اسلامی برای تحصیل در رشتهٔ سینما به مرکز اسلامی فیلم‌سازی تلویزیون رفت و با آغاز به کار مجدد دانشگاه، ادامه تحصیل داد. وی در سال ۱۳۵۹ و در سن ۲۶سالگی، هم‌زمان با شروع جنگ ایران و عراق با حکم مأموریت حوزه هنری به جبهه رفت تا اتفاقات آنجا را مستند و ضبط کند.

آثار

کارگردان

سینمایی

• سی‌وسه روز (۱۳۸۹)
• وعده دیدار (۱۳۸۲)
• باشگاه سری (۱۳۷۷)
• خلبان (۱۳۷۶)
• دایره سرخ (۱۳۷۴)
• عبور از خط سرخ (۱۳۷۴)
• حماسه مجنون (۱۳۷۱)
• لبه تیغ (۱۳۷۱)
• عملیات کرکوک (۱۳۷۰)
• شب دهم (۱۳۶۸)
• روزنه (۱۳۶۷)

تلویزیونی

• روایت انقلاب (۱۳۷۷)
• شب چراغ (مجموعه تلویزیونی) (۱۳۷۸)
• پرونده‌های مجهول (مجموعه تلویزیونی) (۱۳۸۰)
• پرده عشق (مجموعه تلویزیونی) (۱۳۸۱)

تهیه‌کننده

• نفوذی (۱۳۸۷)

نویسنده

• حماسه مجنون (۱۳۷۱)
• لبه تیغ (۱۳۷۱)
• عملیات کرکوک (۱۳۷۰)
• شب دهم (۱۳۶۸)

جوایز

شورجه در بیست‌ونهمین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر برنده جایزه حقوق بشر برای فیلم سینمایی ۳۳ روز شد.

گفتاورد

به گزارش «تابناک» به نقل از خبرگزاری صبا، جمال شورجه کارگردان سینما و تلویزیون که پیش از این قرار بود پروژه تلویزیونی «موسی (ع)» را کارگردانی کند و به دلیل بیماری این امکان را از دست داد، دربارهٔ مذاکراتی که با ابراهیم حاتمی‌کیا به‌عنوان کارگردان فعلی این پروژه داشته است، گفت:
من و ابراهیم حاتمی‌کیا از ابتدا صحبت‌های کلی در این زمینه داشتیم و او حتی برای ورود به پروژه، اذن گرفت. تا جایی هم که اطلاع دارم این روزها گروه تولید مشغول پیگیری ساخت دکورها، تهیه لباس‌ها و فراهم آوردن مقدمات استودیویی کار هستند. من به حضرت موسی (ع) این قول را داده‌ام که ابتدا این سریال را بسازم و بعد از دنیا بروم. امیدوارم تا زنده‌ام این اتفاق رخ بدهد. شورجه دربارهٔ دلایل تکرار نشدن تجربه‌هایی همچون فیلم «۳۳ روز» در قالب سینمای مقاومت در ایران، گفت: این جنس فیلم‌ها کارهایی است که باید از بالا برای آن‌ها سفارش وجود داشته باشد. همان زمان هم آقای شمقدری معاون سینمایی بود و در بنیاد فارابی هم آقای میرعلایی مسئولیت داشت که خودشان دستی برآتش سینما داشتند. امروز هم همان اتفاق باید رخ بدهد و مدیران باید چند کار شاخص در موضوعاتی مانند فلسطین را که موضوع روز هستند، سفارش بدهند. دربارهٔ موضوع فلسطین می‌توان به فیلمنامه‌نویسان توانمندی مانند فرهاد توحیدی یا حبیب احمدزاده سفارش کار داد تا پروژه از همان مرحله صفر به درستی کلید بخورد. وقتی فیلمنامه‌نویس و کارگردان معتبر پای چنین کارهایی بیاید دیگران هم همراه می‌شوند. امروز محمد خزاعی باید نویسندگان سینما را فرابخواند و از اولویت بودن موضوع غزه با آن‌ها صحبت کند. بودجه‌ای هم می‌توانند به این موضوع اختصاص دهند. رایزنی‌ها می‌تواند از طرف سازمان سینمایی با سفارتخانه‌های مربوطه صورت بگیرد تا دوستان فیلمساز بتوانند برای تحقیقات بیشتر به فلسطین هم بروند. گروهی از فیلمنامه‌نویسان کاربلد می‌توانند در قالب یک سفر پژوهشی به میدان بروند و سوژه‌های ناب را پیدا کنند. زمانی که من «۳۳ روز» را می‌ساختم، سوژه اولیه آن وجود داشت و داستان آن را خود آقای شمقدری نوشته بود. همین امروز هم می‌توان از ظرفیت امثال آقای شمقدری برای سرپرستی گروه‌های اعزامی به فلسطین استفاده کرد. در همین شرایط جنگی می‌توان سینماگران را به میدان فرستاد تا داستان‌های ناگفته‌ای دربارهٔ خانواده‌های درگیر در جنگ یا عملیات‌های مرتبط را روایت کنند. این موضوعات در مرحله فراخوان و اعلام حمایت هم نباید متوقف بماند و نیاز است که بودجه عملیاتی برای آن تخصیص داده شود. در موضوعات دیگری مانند عاشورا یا مقاومت هم می‌توان اقدامات و طرح‌های مشابهی داشت و از ظرفیت سینماگرانی مانند داوود میرباقری بیشترین استفاده را برد.
من زمانی برای یک پروژه سینمایی به الجزایر رفتم. آن زمان معاون وزیر الجزایر به ایران آمده بود و با معاون وزیر ما تعهدنامه‌ای را امضا کرد تا فیلمی با موضوع مفاخر الجزایر و با حضور عوامل ایرانی تولید شود. من برای این کار انتخاب شدم و وقتی به آنجا رفتم با فیلم‌نامه‌ای مواجه شدم که خیلی خوب نبود. فیلمنامه‌نویسانی را به‌عنوان مشاور پای کار آوردم تا آن متن اصلاح شود. این جنس کارها نیاز به پیگیری میدانی دارد. سینماگران جوان باید در کنار سینماگران پیشکسوت قرار بگیرند تا بتوانند با پشتوانه پیشکسوتان، وارد معرکه شوند. نسل جوان باید به میدان‌های مختلف ورود داشته باشند تا خودشان سوژه‌هایی را شکار کنند.

پیوند به بیرون

• جمال شورجه