جواد شمقدری

از یاقوت

این نوشتار توسط گروه پژوهشگران یاقوت راستی آزمایی و تایید شده است.

جواد شمقدری
اطلاعات شخصی
نام کاملجواد شمقدری
تاریخ تولد۱۵ دی ۱۳۳۸ ‏(۶۶ سال)
ملیتایرانی
زبان مادریفارسی
محل تولدمشهد
محل اقامتتهران
تحصیلاتفارغ‌التحصیل مرکز اسلامی آموزش فیلم‌سازی
اطلاعات هنری
عنوان هنریکارگردان، تدوین‌گر
زمینه فعالیتسینما و تلویزیون
پیشهکارگردان
تدوین‌گر
نویسنده
حوزه فعالیتسینمای ایران
علت شهرتمعاونت امور سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در دولت دهم
شناخته‌شده برایتعطیلی خانه سینما، آثار سینمایی و تلویزیونی
فعالیت از سندهه ۱۳۶۰
شروع فعالیت هنریفیلم کوتاه و سینمایی «یا زهرا»
سال‌های هنریاز دهه ۱۳۶۰ تاکنون
آثار برجستهسریال «فرستاده»، فیلم‌های «بر بال فرشتگان»، «طوفان شن»، «آفتاب و عشق»
کتاب‌ها«سینمانامه: برنامه‌ها و اندیشه‌های راهبردی یک دوره مدیریت سینما» (۱۳۹۷)
ناشرانتشارات جامعه اسلامی هنرمندان
سابقه منصبمعاون امور سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی (۱۳۸۸–۱۳۹۲)
جوایزبرگ سیمین بهترین کارگردانی (پنجمین جشنواره سینمای جوان)، دیپلم افتخار بهترین کارگردانی (نخستین جشنواره فیلم فجر)


جواد شمقدری (زاده ۱۵ دی ۱۳۳۸ مشهد) کارگردان، تدوین‌گر سینما و تلویزیون و معاون سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در دولت دهم است.

شمقدری فارغ‌التحصیل مرکز اسلامی آموزش فیلم‌سازی است. وی فعالیت هنری خود را از اوایل دهه ۱۳۶۰ با کارگردانی فیلم کوتاه و سپس فیلم سینمایی یا زهرا آغاز کرد. گرچه نخستین تجربه‌اش چندان مورد توجه قرار نگرفت، اما او با آثاری چون سریال فرستاده، فیلم‌های بر بال فرشتگان، طوفان شن و آفتاب و عشق کار خود را ادامه داد که بر بال فرشتگان و طوفان شن بیش از سایر کارهای او موردتوجه قرارگرفت.

شمقدری علاوه بر کارگردانی، در عرصه‌های فیلمنامه‌نویسی، تدوین و اجرای طرح نیز فعال بوده و جوایزی همچون «برگ سیمین بهترین کارگردانی» از پنجمین جشنواره سینمای جوان و دیپلم افتخار بهترین کارگردانی از نخستین دوره جشنواره فیلم فجر را در کارنامه دارد.

نقطه عطف کارنامه شمقدری حضورش در دولت دهم به عنوان معاون امور سینمایی در بازه زمانی ۱۳۸۸ تا ۱۳۹۲ بود. هرچند اتفاقات بعد از انتخابات سال ۱۳۸۸ شرایط ارتباط میان هنرمندان و دولت محمود احمدی‌نژاد را به وضعیتی نامطلوب رسانده بود، ولی شمقدری در این شرایط سکان دار نهادی بود که بیشترین ارتباط با بدنه‌ای از هنرمندان را داشت که فعالیت‌های گسترده‌ای را برای رقیب اصلی احمدی‌نژاد در انتخابات داشتند و بعد از انتخابات نیز بخش زیادی از آن‌ها مدعی تقلب در انتخابات شدند. برخی از این هنرمندان در میتینگ‌های سیاسی از واژه‌ها توهین آمیزی دربارهٔ رئیس‌جمهور استفاده کرده بودند و بعد از انتخابات نیز به گواه کارشناسان و جامعه شناسان، حضور پررنگ هنرمندان در فعالیت‌های بعد از انتخابات و شکست نامزد موردحمایت آن‌ها نوعی از ناامیدی در شرایط چهار سال دولت دهم را برای آن‌ها به وجود آورد. از طرفی دولت نیز در برخی موقعیت‌ها با اتخاذ موضع‌گیری‌هایی، به اختلافات دامن می‌زد و شرایط را به نقطه ای نامطلوب در برخورد میان هنرمندان و سازمان سینمایی به نمایندگی از دولت رسانده بود. شرایط این دوره جزو ملتهب‌ترین شرایط تا آن روز بود. بسیاری از هنرمندان سعی می‌کردند روایت‌هایی سینمایی از شرایط آن روز جامعه را تولید کنند که عمدتاً با واکنش منفی سازمان سینمایی روبرو می‌شد.

شمقدری اعلام کرده بود به دنبال تغییر ریل‌های راهبری سینما است تا شرایط یازده سال پیش از آن تکرار نشود. او دلیل اصلی موضوع را «همراه ساختن سینما با آرمان‌ها و برنامه‌های نظام و انقلاب» اعلام کرده بود. هرچند مسیر و راهبرد اتخاذ شده در سازمان سینمایی وقت با مخالفت چهره‌های متعددی از حامیان و طرفداران انقلاب اسلامی نیز همراه بود.

اوج این اختلافات در تعطیلی خانه سینما با دستور شمقدری شکل گرفت. اتفاقی که شمقدری آن را به دلیل «تخلفات قانونی این نهاد» انجام داد و با واکنش کم سابقه هنرمندان و سینماگران مواجه شد.

شمقدری در سال ۱۳۹۱ در گفتگویی مدعی لابی‌گری برای کسب اسکار فیلم «جدایی نادر از سیمین» شد که این موضوع هم با واکنش‌های گسترده اهالی سینما و فرهنگ روبرو شد.

از دیگر فعالیت‌های او می‌توان به تألیف کتاب سینمانامه: برنامه‌ها و اندیشه‌های راهبردی یک دوره مدیریت سینما اشاره کرد که در سال ۱۳۹۷ توسط انتشارات جامعه اسلامی هنرمندان منتشر شد. شمقدری دربارهٔ انتشار این کتاب گفته است: «در این کتاب هر آنچه مورد نیاز سینماست را آورده‌ام و برای اولین بار برخی پشت‌پرده‌های سینما را بیان می‌کنم.»

فعالیت تخصصی

جواد شمقدری کار حرفه ای خود را از سینما آغاز کرد و سال ۱۳۶۱ در فیلم یا زهرا (فیلم) به عنوان کارگردان فعالیت داشته است. گرچه موفقیت این اثر نسبت به آثار شاخص بعدیش مانند سریال فرستاده، بیشتر نبود اما تجربه خوبی برای جواد شمقدری محسوب می‌شود.

با اینکه جواد شمقدری را بیشتر بعنوان کارگردان می‌شناسیم، اما در حرفه‌های دیگر نیز فعال بوده است. جواد شمقدری علاوه بر کارگردان به عنوان نویسنده، مجری طرح و تدوینگر نیز در سینما و تلویزیون فعالیت داشته است. مهم‌ترین آثار جواد شمقدری در حرفهٔ فیلمنامه‌نویسی، سریال فرستاده، فیلم توفان شن، فیلم بر بال فرشتگان، فیلم آفتاب و عشق و فیلم یا زهرا است.

سوابق اجرایی و مسئولیت‌ها

  • معاونت امور سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در دولت دهم از ۱۳۸۸ تا ۱۳۹۲
  • مشاور رئیس‌جمهور در امور هنری در دولت نهم از ۱۳۸۴ تا ۱۳۸۸
  • سازنده فیلم تبلیغاتی محمود احمدی‌نژاد در مبارزات انتخاباتی سال ۱۳۸۴ و ۱۳۸۸
  • عضو هیئت امناء هیئت اسلامی هنرمندان

کارگردانی

سینمایی

سال عنوان
۱۳۶۶ ساحل نخل‌های سرخ
۱۳۶۷ بر بال فرشتگان
۱۳۶۸ آفتاب و عشق
۱۳۷۵ طوفان شن

تلویزیونی

سال عنوان تهیه‌کننده
۱۳۷۷ روایت انقلاب سید احمد میرعلایی
۱۳۷۸ آفتاب و زمین علیرضا سجاد پور
۱۳۸۱ فرستاده علیرضا سجادپور
۱۳۹۷ خط تماس محسن علی‌اکبری
۱۳۹۹ روزهای ابدی محسن علی‌اکبری

جوایز و افتخارات

گفتاورد

در بخشی از گفتگوی جواد شمقدری مشاور هنری رئیس‌جمهور با خبرگزاری مهر آمده است: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در بخش‌های هنری و سینمایی با چالش‌هایی جدی مواجه است و طرح و برنامه مشخصی ندارد.
وی افزود: سیاست‌های معاونت‌های هنری و سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به‌طور کامل با رویکردهای دولت نهم همخوانی و هماهنگی ندارد و در این دو معاونت، یک مدیر کل، رای وزارتخانه دربارهٔ یک موضوع را به آسانی تغییر می‌دهد و نا بسامانی‌های موجود در حوزه اکران فیلم نیز، نشانگر ضعف است.[۲]


پانویس

  1. «پنجمین دوره». وبسایت پنجمین جشنواره سینمای جوان. دریافت‌شده در ۴ مرداد ۱۴۰۳.
  2. «مشاور رئیس‌جمهور:کارکرد وزارت ارشاد دولت نهم با گذشته تفاوت ندارد». ۶ مرداد ۱۳۸۶. دریافت‌شده در ۷ اردیبهشت ۱۴۰۳.

پیوند به بیرون