دیدار رهبر انقلاب با شاعران آئینی، دیداری فراموشنشدنی و فرخنده بود. این دیدار بارقههای امید را در دل و جان شاعران جوان و سختکوش کشورمان زنده کرد. پرسشی که ذهن بسیاری را فراگرفته این است که با توجه به آنکه رهبر انقلاب هرساله و در نیمه ماه مبارک رمضان، دیداری با شاعران مطرح کشور دارند، هدف از این برگزاری این دیدار در آستانه ولادت امیرمؤمنان علی (ع) چه بوده است؟
این شعر، دلها را متحول میکند
شک نداریم که شاعران در فرهنگ این مرز و بوم تأثیرگذار بوده و هستند، اما در این میان، شاعرانی هستند که از لحاظ تأثیرگذاری کمنظیرند؛ شاعرانی که مخاطبین شعرشان بیشتر از تیراژ بسیاری از مجموعه اشعار است. گاه شعری که در رثای حضرت ابالفضلالعباس (ع) سروده میشود، در دهها محفل چند هزار نفری با نوای گرم سخنران یا مداحی خوانده میشود، عاطفه را برمیانگیزد و دلها را متحول میکند. از این رو مخاطبین شعر آئینی به دو یا سه هزار نفر منحصر نمیشود.
با اینکه اینگونه اشعار از فراگیرترین، پرجاذبهترین و پرمخاطبترین گونههای شعری هستند، معالأسف مسئولان و متولیان امر فرهنگی کمتر به این عرصه توجه داشتهاند. به نظر بنده یک هدف از برگزاری این جلسه، توجه دادن بیشتر مسئولان امر به شعر آئینی بود.
هدف دیگر از برگزاری این دیدار ترسیم خطوط کلی شعر آئینی و نشان دادن نقشه راه شاعران آئینی و مذهبی بود که رهبر انقلاب آن را تبیین فرمودند.
شعر آئینی، عقبه فکری مداحی
نیز باید توجه داشت که شاعران آئینی و هنرمندان محافل مذهبی، درواقع عقبه فکری و تأثیرگذار مداحی ما هستند. اگر مداح در محفلی با استقبال روبرو میشود، در وهله اول باید شاعر شعر او را تحسین کرد و اگر در محفلی مورد سرزنش قرار میگیرد، نخست باید شاعر آن شعر خواندهشده سرزنش شود. نباید این مسئله را نادیده گرفت که قسمت اعظم موفقیت و عملکرد مداحان اهلبیت (علیهمالسلام) وابسته به شعریست که شاعران در اختیار آنها قرار میدهند؛ هر چند بخشی از آن مربوط به صدا و فن مداحی است اما کیفیت شعر بسیار حائز اهمیت است. اگر شعر از قابلیت لازم برخوردار نباشد، هر چقدر صدا و فن مداحی هم قوی باشد، باز از جلوه کردن مداحی جلوگیری میکند.
از این رو چنانچه با برنامهای منسجم، شعر محافل مذهبی را به قابلیتهای لازم برسانیم، شاهد رشد و پویایی بهتر مداحی نیز در کشور خواهیم بود و چنانکه رهبر انقلاب در این دیدار اشاره کردند، در آینده شاهد نقطه اوج در شعر مذهبی کشور خواهیم بود.
پیشنهاد دادیم، آقا پذیرفت
روزی خدمت آقا مطرح کردیم که بخشی از مشکلات ما مربوط به شعر است؛ شعرهایی که عقبه مداحی ما محسوب میشود. به دلیل اهمیت این مسئله، از ایشان درخواست کردیم که دیداری با شعرای آئینی و هیئتها داشته باشند. گفتیم که شما در نیمه ماه مبارک رمضان، جلسهای با شعرا دارید اما بخشی از آنها شاعرانِ دفاع مقدساند، برخی در قالبهای اجتماعی کار میکنند، عدهای سیاسی و بعضی هم شعر طنز میگویند و… البته یک بخشی از آنها هم شعر آئینی میسرایند اما همان دسته هم چندان در هیئتهای ما مؤثر نیستند؛ یعنی نوحه، سرود و شعرهایی که در جلسات خوانده میشود اینطور نیست که از آنها باشد.
در حالی که ما خیل کثیری شاعر در شهرهای مختلف داریم که مداحان را تغذیه میکنند. احساس میکنیم اگر به اینها کُدهایی داده شود و درواقع رسالت خودشان را بدانند، خیلی تحول ایجاد میشود. آقا استقبال فرموده و قبول کردند و قرار شد که ما پیگیری کنیم. ما هم پیگیری کردیم اما به حوادث سال ۸۸ برخورد کرد و مجدداً به تعویق افتاد. در نهایت بعد از سه سال تلاش، این دیدار برگزار شد. ایشان نیز با عطوفت و مهربانی همیشگی، به خواهش این جمع پاسخ مثبت دادند و در فضایی صمیمانه به استماع اشعار شاعران و رهنودهای لازم پرداختند. این دیدار شور و شعف زایدالوصفی در میان هنرمندان و شاعران آئینی پدیدآورد و به فضل پروردگار، برکات آن در آینده بیشتر مشخص خواهد شد.
ترکیب جلسه
نکته اول در رابطه با ترکیب جلسه، حضور شعرا از طیفها و سلیقههای مختلف و نیز از شهرهای بزرگ و کوچک کشور بود. نکته دوم حضور توأمان شاعران جوان و پیشکسوتهای این عرصه بود. نکته سوم اینکه تعداد اندکی از مدعوین، در جلسه نیمه ماه مبارک رمضان هم حضور داشتند. هدف ما این بود که از نوآوریهای شاعران و هنرمندان جدید استفاده شود.
نکته حائز اهمیت دیگر این بود که برای این دیدار هم از شاعران آئینی دعوت به عمل آمد و هم از کسانی که در بحث نوحه و سرود کار کردهاند. خودِ آقا هم قبلاً اشاره داشتند که فقط بحث شعر نیست، بحث نوحه هم مهم است و بعد گفتند که اوایل انقلاب در یزد و جهرم، نوحههایی خوانده میشد که بعضی از آنها به اندازه ده تا منبر تأثیرگذار بود. امروز اینطور نیست و تأکیدشان این بود که باید برگردیم به سمت آن نوحههای حماسی و شعرهای حماسی اول انقلاب و آنها باید در هیئتها و حسینیهها زنده شوند.[۵]
جواد محمدزمانی
 | |
| زمینه فعالیت | روحانی شیعه و شاعر آیینی |
|---|---|
| ملیت | ایرانی |
| تاریخ تولد | ۱۳۵۶ (۴۸–۴۹ سال) |
| محل تولد | تهران |
| محل زندگی | قم |
| مختصات محل زندگی | تهران قم |
| پیشه | مدیریت مؤسسه فرهنگسازان مشعر |
| دیوان اشعار | «دلواپسیهای اویس» |
جواد محمدزمانی (زادهٔ ۱۳۵۶ تهران) روحانی شیعه و شاعر آیینی است. او مدیریت مؤسسه فرهنگسازان مشعر را برعهده دارد. وی پس از اخذ دیپلم برای ادامه تحصیل در علوم دینی به قم مهاجرت کرد و علاوه بر تحصیلات حوزوی، کارشناسیارشد رشتهٔ ادیان را نیز دریافت کرده و در سطح عالی حوزه علمیه مشغول تحصیل است.
از آثار او میتوان به مجموعه شعری «دلواپسیهای اویس»، هشت جلد فرهنگنامه هنر و ادب آیینی و گردآوری مجموعه ۱۵ جلدی شاعران سبک هندی و شعر اخلاقی اشاره کرد.
وی در زمینه اجرایی نیز سابقه دبیری علمی کنگرههای ملی صائب تبریزی، عمان سامانی و وحدت اسلامی، ریاست نخستین هیئتمدیرهٔ انجمن شعر طلاب کشور و همکاری با مؤسسهٔ تنظیم و نشر آثار مقام معظم رهبری و رادیو معارف را در کارنامه خود دارد.
نقطه عطف فعالیت ادبی محمدزمانی، شعری بود که در بعد از حوادث بعد از انتخابات سال ۱۳۸۸ خطاب به رهبر جمهوری اسلامی ایران خواند. این شعر موردتوجه قرار گرفته و بارها بازنشر شد. همچنین بسیاری از اشعار محمدزمانی در هیئات مورد استفاده ذاکران اهل بیت قرار گرفته که از میان اشعار محمدزمانی، «لختی بیا به سایه این نخلها رباب»، «شب در سکوت کوچه بسی راه رفته بود» و… مورد اشاره هستند.
زندگی و تحصیلات
جواد محمدزمانی سال ۱۳۵۶ در تهران به دنیا آمد. وی پس از اخذ دیپلم برای تحصیل در علوم دینی به قم مهاجرت کرد. وی کارشناسیارشد رشتهٔ ادیان دارد و در سطح عالی حوزه علمیه مشغول تحصیل است.[۱]
سرودن شعر
محمدزمانی سرایش را از دوازده سالگی آغاز کرد. در تهران به کلاسهای حوزهٔ هنری میرفت و از محضر استاد براتیپور کسب فیض میکرد و در قم نیز با انجمنهای ادبی ارتباط دارد.
از وی مجموعه شعری با عنوان «دلواپسیهای اویس» منتشر شده است. همچنین وی مؤلف مجموعه هشت جلدی فرهنگ نامه هنر و ادب آیینی و گردآورنده مجموعه ۱۵ جلدی شاعران سبک هندی و شعر اخلاقی نیز است.[۲]
سوابق اجرایی
- دبیری علمی کنگرههای ملی صائب تبریزی، عمان سامانی و وحدت اسلامی
- ریاست نخستین هیئتمدیرهٔ انجمن شعر طلاب کشور
- همکاری با مؤسسهٔ تنظیم و نشر آثار مقام معظم رهبری و رادیو معارف
- مدیر مؤسسه فرهنگسازان مشعر[۳]
نمونهای از اشعار
گفتاورد
پانویس
- ↑ «پایگاه اشعار مناسب اجرا در هیئت». محسن عربخالقی. دریافتشده در ۱۲ مهر ۱۴۰۳.
- ↑ جواد محمدزمانی - پایگاه اشعار مناسب اجرا در هیأت
- ↑ «شبکه اعزام سخنران و استاد عمار». جواد محمدزمانی. دریافتشده در ۱۲ مهر ۱۴۰۳.
- ↑ «پایگاه اشعار مناسب اجرا در هیئت». جواد محمدزمانی. دریافتشده در ۱۲ مهر ۱۴۰۳.
- ↑ «حجتالاسلام جواد محمدزمانی؛ دیدار شعرای آئینی چگونه شکل گرفت؟». ۲۸ خرداد ۱۳۹۰. دریافتشده در ۱۹ آذر ۱۴۰۳.
پیوند به بیرون
