سینا کلهر

از یاقوت
سینا کلهر
پرونده:سینا کلهر.jpg
تاریخ تولد۱۳۵۹
پیشهعضو هیئت علمی مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی
معاون امور جوانان وزارت ورزش و جوانان در دولت سیزدهم
کتاب‌هامسئله‌شناسی فرهنگی
مدیریت حجاب در جمهوری اسلامی
جمع انقلابی‌ها
تحصیلاتدکترای جامعه‌شناسی فرهنگی
دانشگاهدانشگاه تهران


سینا کلهر (زاده ۱۳۵۹) جامعه‌شناس فرهنگی، پژوهشگر و مدیر فرهنگی ایرانی است. او دارای دکترای جامعه‌شناسی فرهنگی و از چهره‌های شناخته‌شده حوزه سیاست‌گذاری فرهنگی در جمهوری اسلامی ایران به‌شمار می‌آید.

بخش مهمی از فعالیت حرفه‌ای او در مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی رقم خورده‌ است؛ جایی که در مسئولیت‌هایی همچون مدیرکل دفتر مطالعات فرهنگی، معاون این دفتر و سپس معاون اجتماعی و فرهنگی مرکز پژوهش‌ها فعالیت کرده‌ است. کلهر در ادامه مسیر اجرایی، در وزارت ورزش و جوانان سمت‌هایی چون معاون امور جوانان و معاون فرهنگی و توسعه ورزش همگانی را برعهده گرفت.

کلهر در کنار مسئولیت‌های اجرایی به عنوان پژوهشگر و مدرس حوزه جامعه‌شناسی نیز فعالیت کرده و عضو هیئت علمی مرکز پژوهش‌های مجلس است. حوزه‌های کاری و پژوهشی او در زمینه‌هایی چون سیاست‌گذاری فرهنگی، فرهنگ عمومی، خانواده، جوانان و مسئلهٔ حجاب متمرکز بوده و آثاری از جمله مسئله‌شناسی فرهنگی و مدیریت حجاب در جمهوری اسلامی از او منتشر شده‌است..

زندگی و تحصیلات دانشگاهی

سینا کلهر معاون وزیر ورزش گفت: برخی می گفتند کرونا را بهانه کنید که زنان وارد ورزشگاه نشوند


سینا کلهر در سال ۱۳۵۹ به دنیا آمد. او مدرک کارشناسی خود را از دانشگاه تهران و کارشناسی ارشد خود را در دانشگاه گیلان دریافت کرد و تحصیلات دانشگاهی خود را در رشته جامعه‌شناسی دنبال کرد و تا مقطع دکتری در گرایش جامعه‌شناسی فرهنگی در دانشگاه علوم و تحقیقات ادامه داد. او در کنار فعالیت‌های مدیریتی و اجرایی، به‌عنوان پژوهشگر و مدرس در حوزه جامعه‌شناسی فرهنگ و سیاست‌گذاری فرهنگی نیز فعالیت داشته‌است.

کلهر عضو هیئت علمی مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی است و در چارچوب این نهاد در تدوین گزارش‌های کارشناسی و انجام مطالعات سیاستی مرتبط با حوزه‌های فرهنگ، رسانه، خانواده و جوانان مشارکت کرده‌است. در ارزیابی‌های علمی و حرفه‌ای، بر نقش او در پیوندزدن رویکرد جامعه‌شناسی فرهنگی با مباحث سیاست‌گذاری عمومی و مطالعهٔ ساختارهای نهادی در ایران تأکید شده‌ است.

سوابق اجرایی و مدیریتی

بخش عمده‌ای از کارنامه حرفه‌ای سینا کلهر به فعالیت در مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی اختصاص دارد.

او حدود دوازده سال در این نهاد حضور داشت و مسئولیت‌های زیر را برعهده گرفت:

  • مدیر گروه فرهنگ عمومی و ارشاد و تبلیغ اسلامی در دفتر مطالعات فرهنگی (۱۳۸۸–۱۳۹۰)
  • معاون دفتر مطالعات فرهنگی مرکز پژوهش‌های مجلس (۱۳۹۰–۱۳۹۲)
  • مدیرکل دفتر مطالعات فرهنگی مرکز پژوهش‌های مجلس (۱۳۹۳–۱۳۹۸)
  • معاون اجتماعی و فرهنگی مرکز پژوهش‌های مجلس (۱۳۹۸–۱۳۹۹)

کلهر علاوه بر مرکز پژوهش‌های مجلس، در نهادهای پژوهشی فرهنگی دیگری نیز فعالیت کرده‌ است؛ از جمله:

  • مسئول دفتر مطالعات راهبردی فرهنگ در بنیاد خاتم‌الاوصیاء (۱۳۹۰–۱۳۹۵)
  • مسئول گروه سیاست‌گذاری فرهنگی در مؤسسه اشراق (۱۳۹۲)
  • مدیر مخاطب‌شناسی کانون اندیشه جوان در پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی (۱۳۸۷–۱۳۸۸)

وزارت ورزش و جوانان

در دولت سیزدهم، سینا کلهر وارد عرصه مدیریت اجرایی در وزارت ورزش و جوانان شد و مسئولیت‌های زیر را برعهده گرفت:

  • معاون امور جوانان وزارت ورزش و جوانان
  • معاون فرهنگی و توسعهٔ ورزش همگانی وزارت ورزش و جوانان

آثار

کتاب‌

از سینا کلهر چند کتاب و اثر مکتوب در حوزه فرهنگ و سیاست‌گذاری فرهنگی منتشر شده‌است که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • مسئله‌شناسی فرهنگی (روش‌های مسئله‌شناسی و اولویت‌های مسئله‌ای مردم): تحلیلی درباره روش‌های شناخت مسائل فرهنگی و تعیین اولویت‌های سیاست‌گذاری در جمهوری اسلامی ایران.
  • مدیریت حجاب در جمهوری اسلامی: بررسی سیاست‌ها، رویکردها و تجربه‌های مدیریتی جمهوری اسلامی در حوزه حجاب و پیامدهای فرهنگی–اجتماعی آن.
  • جمع انقلابی‌ها: نگرشی نهادی به تاریخ حوزه هنری انقلاب اسلامی

مقالات علمی و تخصصی

سینا کلهر مقالات متعددی در نشریات علمی–پژوهشی و تخصصی منتشر کرده‌است. نمونه‌هایی از این مقالات عبارت‌اند از:

  • تحلیل جایگاه فرهنگ در برنامه‌های توسعه ایران: بررسی نحوه توجه برنامه‌های توسعه به فرهنگ و نقد رویکردهای اجرایی در این حوزه.
  • سیاست‌گذاری فرهنگی در جمهوری اسلامی ایران: مطالعه ابزارها و روش‌های طراحی سیاست‌های فرهنگی با اتکاء به اسناد رسمی و تجربه‌های اجرایی.
  • سیاست‌های خانواده در ایران معاصر: ارزیابی سیاست‌های خانواده در جمهوری اسلامی و مقایسه آن با روندهای جهانی و چالش‌های روز.
  • نقش فرهنگ عمومی در حکمرانی: تحلیل نقش هنجارهای اجتماعی و نگرش‌های عمومی در پیشبرد سیاست‌گذاری فرهنگی.
  • چالش‌های گفتمانی توسعه در ایران: مرور و نقد جریان‌های فکری پیرامون توسعه در ایران و نسبت آن با ارزش‌های انقلاب اسلامی.

گرایش‌ها و حوزه‌های فکری

بر اساس آثار، پژوهش‌ها و مواضع تحلیلی، تمرکز اصلی سینا کلهر بر پیوند جامعه‌شناسی فرهنگی با سیاست‌گذاری عمومی است. محورهای شاخص فعالیت نظری او شامل مسئله‌شناسی فرهنگی، سیاست‌های حجاب و خانواده، نقد برنامه‌ریزی توسعه در ایران، مطالعات جوانان و تحلیل کارکردهای فرهنگی و هویتی ورزش است. او در آثار خود بر ضرورت رویکرد داده‌محور و نهادی در سیاست‌گذاری فرهنگی و توجه به اولویت‌های واقعی جامعه تأکید کرده‌است.

مواضع عمومی و بازتاب رسانه‌ای

حضور سینا کلهر در رسانه‌ها عمدتاً در دو نقش بازتاب یافته‌است: نخست در مقام سیاست‌گذار فرهنگی و مدیر حوزه جوانان و ورزش که درباره موضوعاتی چون حضور زنان در ورزشگاه‌ها، نقش هویت‌ساز ورزش و مشارکت اجتماعی جوانان دیدگاه‌هایی مطرح کرده‌است؛ و دوم در قالب تحلیل‌گر مسائل فرهنگی و اجتماعی در یادداشت‌ها و گفت‌وگوهایی با محورهای عقلانیت در حکمرانی، چالش‌های توسعه، نسبت فرهنگ عمومی و سیاست و وضعیت خانواده در ایران. اظهارات او در برخی موارد با واکنش‌ها و نقدهای رسانه‌ای همراه بوده‌است.

حواشی

واکنش تند رضا امیرخانی به کتاب «جمع‌ انقلابی‌ها»

کتاب «جمع انقلابی‌ها» نوشته سینا کلهر، پژوهشی درباره تاریخ نهادی و مدیریتی حوزه هنری انقلاب اسلامی است؛ روایتی کلان از تحولات ساختاری این نهاد فرهنگی، از دوران شکل‌گیری تا امروز، با تمرکز بر سیاست‌گذاری‌ها و عملکرد دوره‌های مختلف مدیریت آن. در یکی از پانویس‌های این کتاب، نام رضا امیرخانی به‌عنوان نمونه‌ای از «چهره‌های جذب‌شده» در حوزه هنری ذکر شده است؛ ارجاعی که از نگاه نویسنده، بیان یک واقعیت تاریخی درباره دوره‌ای از فعالیت این نهاد فرهنگی بوده است.

اما همین اشاره باعث واکنش تند رضا امیرخانی شد. او با انتشار متنی طعنه‌آمیز و انتقادی نسبت به کتاب و سینا کلهر، از استفاده و نسبت دادن نام خود در چنین زمینه‌ای ابراز نارضایتی کرد. این لحن تند امیرخانی، انتقاد برخی فعالان فرهنگی از جمله سعید فضل‌زرندی را در پی داشت که معتقد بودند اگر قرار بر نقد است باید با رویکردی حرفه‌ای، فکری و سنجیده همراه باشد، نه تحقیرآمیز. در ادامه نیز سینا کلهر با انتشار پاسخی رسمی، ضمن دفاع از روش پژوهش و رویکرد نهادی کتاب، توضیح داد که ذکر نام امیرخانی در پانویس صرفاً برای ارائه نمونه‌ای تاریخی بوده و نه به قصد مصادره یا بهره‌برداری شخصی از جایگاه او.

رضا امیرخانی در واکنش به نوشته‌ای در کتاب «جمع‌ انقلابی‌ها» که به قلم سینا کلهر در حوزه هنری انقلاب اسلامی به چاپ رسید، در کانال شخص خود در تلگرام نوشت:

«للحق «جذب رضا امیرخانی در نگرشی نهادی»

کتاب با توییت تفاوت‌هایی دارد. قابلیت استناد دارد. و برای همین نسبت به جعلیات کتابی حتما باید واکنش نشان داد. البته این‌جا فقط راجع به شکل کتاب صحبت می‌کنیم. و الا «جمعِ انقلابی‌ها» با زیرعنوان «نگرش نهادی به تاریخ حوزه‌ هنری انقلاب اسلامی» را اگر خمیر کنیم و آن خمیر را نواله کنیم و به شتر بیابانی بدهیم، بعد از سه بار معاینه فنی، شتر، پلاک برگشتی خواهد شد! حالا این کتابِ نگرش نهادی را چه کسی نوشته است و چه کسی سفارش داده است؟ نویسنده و سفارش‌دهنده‌ی کتاب با اسنپ-هلی‌کوپتر وارد حوزه هنری می‌شوند و دکمه‌ی توقفِ در مسیر را فشار می‌دهند، دو سه سالی احتمالا می‌مانند و نوگلان انقلابی در خود این بنیه را پیدا می‌کنند که با دو سه سال حضور پاره‌وقت در یک مجموعه، «نگرشی نهادی به تاریخِ مجموعه!» داشته باشند. بعد هم با تغییر دولت، با اسنپ‌-هلی‌کوپتر می‌شوند معاون وزیر وزارت ورزش و در ادامه‌ی کسبِ بنیه‌های جدید، نویسنده این‌بار به قانونِ حجاب نگرشِ نهادی و تاریخی پیدا می‌کند و البته عاقبت اسنپ-هلی‌کوپترشان لغو می‌شود! چه‌قدر حوزه‌ی هنری باید بدبخت شده باشد که در آن تاریخِ جنگ را نوشته باشند، تاریخِ انقلاب را نوشته باشند، در تاریخ شفاهی صاحبِ سبک باشند، اما برای تاریخِ خودش دست به دامانِ اسنپ-هلی‌کوپتر شود تازه با کلی منت و متلک که هیچ مصاحبه‌ای نیافتم و... اما طبیعتا این موضوع من نیست. در صفحه‌ی ۱۳۰ کتاب در پاورقی نویسنده نوشته است: «تولید آثار سینمایی، هم‌چون آدم برفی، دختری با کفش‌های کتانی، مجلات جدید، هم‌چون سوره و مهر، و جذبِ چهره‌های جدید، همچون رضا امیرخانی را می‌توان نمونه‌ای از اقدامات حوزه‌ی هنری در این راستا دانست.» و این پاورقی برمی‌گردد به جمله‌ای در متن که: «تحول در موضوع آثار یا فرم‌ها و سبک‌های آثار هنری، تغییر سوگیری‌ها و دگرگونی در نیروهای فعال، می‌تواند بخشی از تحولاتی باشد که سازمان هویتی تلاش می‌کند تا خود را برای شرایط جدید مهیا سازد.» جمله‌ای سرشار از لکنت در متن و محتوا! موضوع من نقد این کتاب، و حتا نقد این جمله نیست. کشف این موضوع نیست که آدم برفی با سال تولید ۱۳۷۳، دختری با کفش‌های کتانی ۱۳۷۷، سوره‌ی میرفتاح ۱۳۷۵، سوره‌ی عبدالجواد موسوی ۱۳۷۸ و مهر میرفتاح ۱۳۷۶ چه دخلی به هم دارند. و همه‌ این‌ها چه دخلی به من؟ موضوع من خود «جذب» است. نادرست، خودِ عبارت «جذب» است در «جذبِ چهره‌های جدید هم‌چون رضا امیرخانی»! مسافرِ اسنپ-هلی‌کوپتری که در همه‌ی سمت‌ها از بیرون به صندلی بالا مثل معاونت وزیر هلی‌برن شده است، نمی‌تواند بفهمد که «جذب» در موردِ «رضا امیرخانی» چه مراحلی دارد! حرفِ اضافه نمی‌زنم. جلوتر هم نویسنده اشتباهِ دیگری دارد در معرفیِ سایت لوح و «جوانانِ تازه‌کار و جویای نام» که ارزشِ پرداختن ندارد و راجع به آن نیز چیزی نمی‌نویسم. فقط طبیعتا بنده باید بعدتر از جوانانی مثلِ مرتضا سرهنگی و هدایت بهبودی و علی‌رضا کمره‌ای عذرخواهی کنم که آثارشان در پیشانیِ آن سایت حک شده بود! اما «سینا کلهر» اگر باری دیگر در کتابی خواست از عبارتِ «جذبِ رضا امیرخانی!» استفاده کند، به‌تر است خودش به صورت شخصی و در خلوت روی چال برود و پنج خط توضیح بنویسد راجع به چه‌گونه‌گی جذبِ رضا امیرخانی!!»