سخن امام(ره) بسیار دقیق است. چون به وحدت دانشگاه و حوزه اشاره کردند و نه توحید حوزه و دانشگاه. توحید یعنی یکی کردن دانشگاه و حوزه در حالی که وحدت یعنی یکی شدن در مسیر و قرار نیست یکی از این ها در این میان از بین برود.
وی افزود: امام(ره) فرمود دانشگاه مبدا همه تحولات است. البته باید به ادامه این سخن نیز توجه کنیم که فرمود چه دانشگاه علوم قدیمه و چه دانشگاه علوم جدیده. یعنی یک مبداء برای همه تحولات در کشور وجود دارد که آن جریان پویای جوانانه اهل فضلی است که می توان در حوزه و دانشگاه پیدا کرد؛ نه فقط در حوزه یا فقط در دانشگاه و باید فضائلی در کنار هم جمع شود تا این تحولات بوجود بیاید و کسی که این مسیر را انتخاب می کند، باید تلاش کند تا این جامعیت را در خود محقق کند.
این پژوهشگر مذهبی اضافه کرد: محیط دانشگاه آورده های بسیاری دارد ولی من از تمام درس های مکانیک دانشگاه شریف استفاده مستقیم نمی کنم. چون معتقدم در مرحله زایش تمدنی هستیم و کسی که نمی خواهد یک مهندس معمولی یا طلبه مرسوم شود، باید مسیرهای پیچیده تری را طی کند و بتواند از دانشگاه و حوزه به موقع استفاده کند تا مسیرهای جدیدی ایجاد شود.
انتخاب حوزه یا دانشگاه؟
برخی از دانش آموزانی که دوره متوسطه را به پایان می رسانند در یک دو راهی قرار می گیرند که در دانشگاه قدم بگذارند یا وارد حوزه شوند یا این که پس از اخذ کارشناسی، تحصیلات خود را در حوزه ادامه دهند. به اعتقاد عرب مازار امروز مشاوران می توانند راهنمایی های خوبی برای این دسته از افراد داشته باشند.
هر چه تعداد افرادی که می خواهند این مسیر را طی کنند، بیشتر باشد همچون گام نهادن در میدان مین در شب های عملیات است. یعنی باعث می شود افراد بعدی راحت تر بتوانند در این مسیر گام بردارند.
شرایطی که اکنون موجود است، خیلی بهتر از دورانی است که من طی کردم. چون در آن زمان تصمیم برای چنین انتخاب هایی سخت بود ولی امروز در کنار دانشجویان مشاورانی وجود دارد که همین مسیر را طی کرد ه اند و تجربه هر دو فضا را دارند و می توانند تشخیص دهند کسی که به دنبال انتخاب است، پایگاه خود را حوزه قرار دهد یا دانشگاه.
البته به گفته این فارغ التحصیل دانشگاه صنعتی شریف مسیرهای میانه به تدریج راه خود را باز می کنند و به حوزه دانشجویی یا دوره های تحصیلی جنبی دروس حوزوی به عنوان پدیده اشاره کرد.
اینها کمک می کند مسیری که وجود نداشت، خلق شود و انسان آن فضا را بچشد. اگر تجربه های انباشته گذشته ما در وحدت حوزه و دانشگاه مورد بررسی قرار گیرد آن زمان متوجه می شویم که نظریه وحدت ساختاری تا چه اندازه می تواند موثر باشد. یعنی نهادی که هم حوزه باشد هم دانشگاه مانند دانشگاه مام صادق(ع) یا موسسه امام خمینی(ره) پا به عرصه می گذارد و تجربه ای است که می توان آن را لمس کرد اما باید دید خروجی آن چه بوده است.
تجربه دانشگاهیانی که به حوزه آمدند یا حوزویانی که در امتداد حوزه به دانشگاه رفتند یا موفقیت ها و شکست های آنان به ویژه مشاورانی که هر دو فضا را به خوبی می شناسند، برای کسانی که می خواهند در این عرصه وارد شوند، بسیار مفید خواهد بود.
مهندسی معکوس برای حوزه
عرب مازار زمان ورود دانشجویان یا دانش آموزان به حوزه های علمیه را مشروط دانست و گفت: این مساله به وضعیت و شرایط افراد بستگی دارد. برخی افراد بهتر است از همان ابتدا یعنی پس از دیپلم به حوزه بیایند ولی برخی حتما باید دانشگاه را طی کنند.
البته نکته مهم این است که تصویر افراد نسبت به حوزه و دانشگاه چیست. برخی تصور می کنند طلبه فقط یک روضه خوان است در حالی که کار اصلی او این است که وارث پیامبران است. یعنی نظام های اجتماعی در یک محله، شهر یا کشور یا فضای علمی نیاز به امتداد دستگاه ولایت دارد و طلبه می تواند تاثیرگذار باشد.
این پژوهشگر مذهبی اضافه کرد: بنابر این یک طلب هم روضه می خواند و هم درس و پژوهش و تدریس هم دارد. ممکن است تصور کسی از حوزه این باشد که باید انسان اخلاقی شود. در حالی که محصول جانبی حوزه این است. تصویر صحیحی از کارکرد دانشگاه و حوزه ندارند و باید در ابتدا این تصویر روشن شود که طلبه چه کاره است و آن وقت مسیر را به کمک مشاوران، مهندسی معکوس کنند.
وی تاکید کرد: به این نکته هم توجه داشته باشیم گزینه ای که به صورت ۱۰۰ درصد همه مطلوب های ذهنی ما در آن جمع باشد، وجود ندارد. یعنی هرچند فضای حوزه یک فضای بسیار پربرکتی است که انسان احساس نورانیت و کمک به ارتقاء دین خدا و انقلاب می کند ولی باید بدانیم هر جایی ضعف هایی دارد که باید ببینیم چگونه می توان این ضعف را برطرف کرد.
به دنبال تکلیف باشیم
عرب مازار افزود: افراد نباید به دنبال هدف های خود باشند بلکه به دنبال تکلیف باشند. اگر تکلیف ما حضور در حوزه است به تکلیفمان عمل کنیم. گاهی برخی افراد به دنبال اهداف خود هستند ولی نه در حوزه موفق می شوند و نه در دانشگاه. به همین دلیل چنین افرادی درس دانشگاه را به خوبی نمی خوانند و از حوزه نیز بازمی مانند در حالی که چنین کاری اتلاف عمر است.
وی اضافه کرد: بسیاری از دانشجویان مشورت می کنند تا درس دانشگاه را رها کرده و طلبه شوند و سفارش من به این افراد این است که درس خود را تا مقطع کارشناسی به پایان برسانند و از فضای دانشگاه و کارهای تشکیلاتی و انقلابی استفاده کنند و با کسبب تجربه، دانش خود را در میدان عمل افزایش دهند و با یک دانش انباشته وارد حوزه شوند و هیچ تاخیری هم محسوب نمی شوند.[۳]
مجتبی عرب مازار یزدی
| مدرس حوزه و دانشگاه، فعال رسانهای | |
 | |
| نام تولد | مجتبی عرب مازار یزدی |
|---|---|
| زمینه فعالیت | آموزش، پژوهش، رسانه، فعالیت فرهنگی و تشکیلاتی |
| ملیت | ایرانی |
| تاریخ تولد | ۲ اردیبهشت ۱۳۶۶ (۳۸ سال) |
| محل تولد | تهران |
| پیشه | مدرس حوزه و دانشگاه فعال رسانهای پژوهشگر |
| سالهای فعالیت | از دهه ۱۳۸۰ تاکنون |
| تحصیلات | کارشناسی ارشد مدیریت منابع انسانی سطوح علوم حوزوی |
| دانشگاه | دانشگاه صنعتی شریف حوزه علمیه (مدرسه عملیه مشکات) |
| آثار | کتاب «نظریه بسیج در معماری اجتماعی امام خمینی» |
مجتبی عرب مازار یزدی (زاده ۲ اردیبهشت ۱۳۶۶ تهران) معروف به مجتبی عرب، مدرس حوزه و دانشگاه، فعال رسانهای و رئیس پیشین بنیاد نهضت است.
او دانشآموخته کارشناسی ارشد دانشگاه صنعتی شریف در رشته مدیریت منابع انسانی و سطوح علوم حوزوی است. عرب در مدت دانشجویی جزو فعالان دانشجویی بود و از همان دوران فعالیتهای فرهنگی و سیاسی خود را آغاز کرد. او مسئول بسیج دانشجویی دانشگاه صنعتی شریف و بسیج طلاب مدرسه عملیه مشکات بود و از مؤسسین قرارگاه شهید باقری در سازمان بسیج دانشجویی به حساب میآید. پس از آن نیز فعالیت خود را در مجموعههایی چون سفیر فیلم، سپهر رسانه، پژوهشکده شهید رضایی و… ادامه داد.
او از جمله چهرههایی است که تمرکز مطالعاتی و پژوهشی خود را بر مکتب اسلام ناب امام خمینی و امتدادهای نظری آن در مسائل روز جامعه گذاشته و در این مسیر در فضاهایی چون نسبت جوانان و آینده ایران، بازخوانی مفاهیم پایهای انقلاب اسلامی با نگاه به مکتب اسلام ناب، نظریه پیشرفت، اخلاق تشکیلاتی و… در ساحت مکتب اسلام ناب امام خمینی قرار داده است.
عرب مطالعات و پژوهشهایی نیز در بازخوانی قرآن کریم با نیازهای روز جامعه، پژوهش بر نظام فکری و سیاسی تشکیلاتی نهج البلاغه، رفتارهای تشکیلاتی در منظومه سیره اهل بیت، نظام حکمت صدرایی بر پایه تحولات اجتماعی و… داشته است.
او از جمله چهرههای جوان و اندیشهورزی است که حضور رسانهای داشته و در نشستهای دانشجویی و گفتگوهای تصویری به بیان افکار و اندیشههای خود پرداخته است. از جمله برنامههای «جدال»، «بدون توقف»، «مجال»، کنشگر و… با حضور مجتبی عرب مورد توجه قرار گرفته است. کتاب «نظریه بسیج در معماری اجتماعی امام خمینی» نیز به قلم او چاپ و عرضه شده است.
او در انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۴۰۳ از جمله چهرههای جوان حاضر در ستاد سعید جلیلی بود.
تحصیلات
مجتبی عرب در سال ۸۴ وارد دانشگاه صنعتی شریف شد و پس از گرفتن مدرک کارشناسی در رشته مکانیک، همزمان با تحصیل در رشته مدیریت منابع انسانی و توسعه سازمانی همان دانشگاه در مقطع کارشناسی ارشد، از سال ۹۲ تحصیلات حوزوی را آغاز کرد و همچنان در این دانشگاه و حوزه فعالیت دارد. استاد و مدرس حوزه علمیه مشکات و دارالحکمه است.
کتاب "نظریه بسیج در معماری اجتماعی امام" از نوشتههای مجتبی عرب است که توسط انتشارات باقرالعلوم(ع) بهچاپ رسیده است.[۱]
مسئولیتها
مجتبی عرب مسئول اسبق بسیج طلاب مدرسه علمیه مشکات و مسئول اسبق بسیج دانشجویی دانشگاه شریف در سال ۱۳۸۷ بوده است. وی از بنیانگذاران قرارگاه شهید باقری سازمان بسیج دانشجویی است. ایشان مسئول بخش دانشگاهی بنیاد نهضت را به عهده دارد و همچنین عضو هیئتمدیره حوزه علمیه عملیه نهضت نیز است. [۲]
حضور در برنامه جدال
عرب در برنامهها و رویدادهای رسانهای مختلفی حضور یافته و اظهارنظرهای پربسامدی را داشته که از این دست میتوان به حضور او در برنامه جدال و اظهارنظرهایش درباره حوادث منطقۀ غرب آسیا، بعد از طوفان الأقصی و مبانی دشمنی جمهوری اسلامی ایران و رژیم صهیونیستی اشاره کرد.
پژوهشها و حوزه فکری
مجتبی عرب در سالهای فعالیت علمی و فرهنگی خود به طیفی گسترده از مباحث نظری، اجتماعی، دینی و تربیتی پرداخته و در این مسیر با جوانان و نوجوانان ارتباط نزدیک و مستمر داشته است. او در حوزهٔ اندیشهٔ انقلاب اسلامی، پژوهشهای زیر را انجام داده است:
- الگوی سوم
- نظریه پیشرفت
- جهاد تبیین
- طرح راهبردی انقلاب برای تحول فردا
- جهان بینی و اندیشه سیاسی انقلابی و دینی
- تربیت جوان و نوجوان
- رهبری و مهندسی فرهنگی
- هویت روحانیت
- نقش دانشگاه و نقشه دانشگاه
- نسبت جوان دانشجو و آینده ایران
- ایران فردا در نظم جهان فردا
- مفاهیم پایه انقلاب مثل آزادی و استقلال و مردم سالاری دینی
او همچنین در حوزهٔ معارف اسلامی نیز فعالیت گستردهای داشته است. از جمله در مباحث «قرآن به زبان روز» و ارائهٔ مفاهیم کاربردی در قالب «کتابی برای زندگی» سخن گفته و تلاش کرده است آموزههای قرآنی را با نیازهای نسل معاصر پیوند دهد. همچنین از نهجالبلاغه، مباحث روزآمد فکری، سیاسی و تشکیلاتی استخراج کرده و در کنار آن، رفتار تشکیلاتی در روایات را بهعنوان الگویی برای ساماندهی فعالیتهای جمعی تحلیل کرده است. درسهایی از ادعیهٔ صحیفهٔ سجادیه، تبیین نظام حکمت صدرایی بهعنوان بنیانی برای تحولات اجتماعی، و بررسی مکاتب فقهی و جریان تاریخی تحولاتی که یاران اهلبیت(ع) و فقهای شیعه رقم زدهاند، از دیگر محورهایی است که او در سخنان و پژوهشهای معارفی خود به آنها پرداخته است.
گفتاورد
پانویس
- ↑ «مهندسی معکوس در حوزه و دانشگاه». دریافتشده در ۱۰ مهر ۱۴۰۳.
- ↑ «رزومه». دریافتشده در ۱۰ مهر ۱۴۰۳.
- ↑ «مهندسی معکوس در حوزه و دانشگاه». دریافتشده در ۱۰ مهر ۱۴۰۳.
