نریمان پناهی

از یاقوت
نریمان پناهی
پرونده:نریمان-پناهیان.jpg
نریمان پناهی
زمینه فعالیتمداحی
ملیتایرانی
تاریخ تولد۱۳۴۴ ‏(۶۰–۶۱ سال)
محل تولداردبیل
محل زندگیتهران


تصویر

نریمان پناهی

نریمان پناهی درحال مداحی در یکی از گردان‌های لشکر ۲۷ محمد رسول‌الله(ص)

نریمان پناهی (زاده ۱۳۴۴ اردبیل) مداح اهل‌بیت(ع) و از چهره‌های سرشناس ستایشگری اهل‌بیت(ع) است.

او در کودکی تلاوت قرآن کریم را به‌طور جدی دنبال می کرد و در ۱۶ سالگی برای تحصیل در علوم حوزوی وارد حوزه علمیه المهدی در تهران شد. مشغول به تحصیل در حوزه علمیه بود که با آغاز دفاع مقدس به مناطق عملیاتی اعزام شده و با تیپ سیدالشهدا در عملیات مختلفی چون والفجر۲، کربلای ۱ و ۲ و ۵ حضور یافت. از چندین بار مجروح شده و در یکی از این عملیات نیز دچار موج گرفتگی شد.

پناهی بعد از اتمام جنگ تحمیلی به همکاری اش با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ادامه داده و در لشکر ۲۷ محمد رسول الله، گردان میثم، گردان مقداد و... فعالیت خود را ادامه داد.

در عین حال پناهی از جوانی ذاکری و ستایشگری اهل را آغاز کرد و به مرور در دهه هفتاد به یکی از ذاکران موردتوجه در تهران تبدیل شد. سبک عزاداری و مداحی نریمان پناهی یکی از نخستین مسائلی بود که موجب افزایش توجه و البته شکل گرفتن انتقاداتی در میان طیف سنتی ستایشگری اهل بیت شد. پناهی نخستین کسی بود که از ذکر «حسین، حسین» در مداحی هایش استفاده می کرد که این روش استفاده از ذکر با واکنش ها و انتقاداتی همراه بود. هیئت او هم‌چنین در دهه هفتاد به اجرای مراسم قمه زنی معروف بود که این موضوع هم با واکنش های متفاوتی روبرو می شد. در عین حال هیئت های پناهی از جمله پرجمعیت‌ترین هیئت‌های مذهبی شهر تهران بود و این روند تا کنون ادامه دارد.

نریمان پناهی هم چنان با روش عزاداری شورانگیزش شناخته می‌شود و در سال‌های اخیر در امامزاده معصوم در خیابان قزوین تهران اقامه عزا می‌کند. او از جمله چهره‌هایی بود که بعد از فتوای رهبر انقلاب، آیت‌الله خامنه‌ای، درباره حرمت قمه‌زنی، از این آیین عزا در هیئت خود امتناع کرد.

بسیاری معتقدند رواج یافتن سبک شور در هیئات در اواخر دهه هفتاد و اوایل دهه هشتاد الهام‌گرفته از عزاداری و سبک نریمان پناهی است که با سبک ستایشگری سید جواد ذاکر مورد توجه بیشتر قرار گرفته و با شناخته شدن چهره‌هایی چون عبدالرضا هلالی، جواد مقدم، حمید علیمی ادامه یافت. پناهی البته در واکنش به انتقادات از شیوه ادای کلمه «حسین» در مداحی‌هایش، دلیل را گویش را لهجه آذری خود دانسته است.

سبک اشعار پناهی هم ساده، روان و با اشاره‌های مکرر به مقاتل و روایات است. او در سه دهه اخیر همواره جزو ذاکران سرشناس اهل‌بیت(ع) است و هیئت او در امامزاده معصوم جزو پرجمعیت‌ترین و مورد توجه‌ترین محافل مذهبی شهر تهران به‌شمار می‌رود.

در سال‌های اخیر(دهه هززاوچهارصد شسی) نیز هرچند بسیاری از ذاکران اهل بیت به سراغ اجرای استودیویی و پوشش تصویری حرفه‌ای هیئت رفته‌اند، اما پناهی همچنان به سیاق سنتی خود عمل کرده و تقریباً به هیچکدام از این اقدامات نسل جوان ستایشگری اهل‌بیت(ع) نپیوسته است.

قطعات بسیاری از مداحی‌های نریمان پناهی در این سال‌ها مورد توجه قرار گرفته است که از این جمله می‌توان به «شیر سرخ عربستان»، «ریان ابن شبیب»، «غریب گیر آوردنت»، «همه منتظرن، مادرش برسه»، «روی لبم واویلا»، «مرهم واسه چشم ترم میخوام»، «یخیلیب عباسی، نهر فراتین اوسته» (به زبان آذری) و «خداوندا علمدارم نیامد» و... اشاره کرد.

نریمان پناهی در محرم سال ۱۴۰۴ به‌عنوان داور در برنامه حسینیه معلی حضور داشت.

نوحه ریان‌بن شبیب


نوحه ایها الغریب


نوحه سفر کرببلا حاصلش رنج و بلاست


زندگی و ورود به عرصه مداحی

نریمان پناهی از نوجوانی با هیئت‌های مذهبی ارتباط داشت و فعالیت مداحی را از سنین پایین آغاز کرد. او به‌تدریج و با حضور در مراسم مختلف، به‌ویژه در فضای هیئت‌های سنتی جنوب تهران، مهارت خود را ارتقا داد.

او در کودکی تلاوت قرآن کریم را به‌طور جدی دنبال می کرد و در ۱۶ سالگی برای تحصیل در علوم حوزوی وارد حوزه علمیه المهدی در تهران شد. مشغول به تحصیل در حوزه علمیه بود که با آغاز دفاع مقدس به مناطق عملیاتی اعزام شده و با تیپ سیدالشهدا در عملیات مختلفی چون والفجر۲، کربلای ۱ و ۲ و ۵ حضور یافت. از چندین بار مجروح شده و در یکی از این عملیات نیز دچار موج گرفتگی شد.

پناهی از ابتدای فعالیتش به حفظ اصالت‌های سوگواری ایرانی تأکید می‌کرد و سبک روضه‌خوانی خود را متکی بر لحن‌های بومی و قدیمی توسعه داد.

سبک و شیوه اجرا

سبک مداحی نریمان پناهی ترکیبی از روضه‌خوانی سوزناک، نوحه‌های ضرب‌آهنگ‌دار، و استفاده از شعرهای کوتاه و هنجاری است که در میان جوانان محبوبیت فراوان یافته است. صدای خش‌دار و گرم او، همراه با شیوه بیان احساسی، باعث شده نوحه‌هایش در هیئات مختلف بازخوانی شود. وی در اجرا‌هایش از تکنیک‌های تحریر سنتی استفاده می‌کند اما فرم کلی کار او بیش از هر چیز بر بیان حماسی و ایجاد شور جمعی استوار است.

پناهی در مادحی‌های خود اغلب بر مضامین عاشورایی، مصائب اهل‌بیت(ع)، روایت‌های حماسی از یاران امام حسین(ع)، و همچنین سوگواره‌های مادرانه و کودکانه تأکید دارد. برخی از نوحه‌های مشهور او در دهه ۱۳۹۰ در فضای مجازی دست‌به‌دست شد و به الگویی برای بسیاری از مداحان جوان تبدیل شد. اجرای «واویلا» و برخی نوحه‌های ریتمیک در هیئت‌های بزرگ تهران از آثار شاخص او محسوب می‌شوند.

حضور در هیئت‌ها و فعالیت‌های فرهنگی

نریمان پناهی سال‌هاست که مهمان ثابت بسیاری از هیئات بزرگ در تهران، قم، اهواز و برخی شهرهای زائرنشین است. او علاوه‌بر حضور در مراسم عمومی، گاهی در نشست‌های آموزشی مداحی نیز شرکت می‌کند و بر ضرورت پاکیزگی محتوای شعر مذهبی و پرهیز از انحرافات سبک‌های غیرمتعارف تأکید می‌ورزد. رویکرد او در سال‌های اخیر بیشتر به سمت احیای الگوهای اصیل عزاداری و بازگرداندن متن روضه به محوریت مجلس بوده است.

پناهی به‌ویژه از دهه نود شمسی به بعد، به یکی از مداحان پرطرفدار نسل جوان تبدیل شده است. زبان قابل فهم، اجرای عاطفی و خودمانی، و ارتباط مستقیم با مخاطبان جوان از ویژگی‌هایی است که سبب افزایش محبوبیت او شده است. بسیاری از هیئات جوان‌گرا در تهران و دیگر شهرها از اجراهای او برای الگوگیری در سبک شور و واحدخوانی استفاده می‌کنند.

گفتاورد

باند تشیع انگلیسی سراغ بنده هم آمده‌اند پرزور هم آمده‌اند. البته خودم نرفتم و به هیچ عنوان هم نمی روم، چون من بچه جنگ هستم و افتخار دارم زمانی در جبهه‌های حق علیه باطل رزمندگی کرده ام، گردان مقدادی هستم و این‌ها حریف ما نمی‌شوند. بله همین‌ چراغ سبزهایی را که به برخی نشان داده بودند به ما هم برای جلب نظر و ترغیب نشان دادند، گفتند که اگر نریمان این دعوت را قبول کند ما به او حسینیه، پول، ماشین و خانه می‌دهیم و او را تأمین می‌کنیم. به شرطی که نامی از انقلاب اسلامی، رهبری و شهدا نبرد. واقعا عجب جسارتی دارند![۱]

پیوند به بیرون

پانویس

  1. «گفت‌وگوی خبرنگاران دفاع پرس با نریمان پناهی/ رجا نیوز». ۹ ارديبهشت ۱۳۹۴. دریافت‌شده در ۱۳ آذر ۱۴۰۴. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)