پایتخت (مجموعه تلویزیونی)
| پرونده:Paytakhtlogo1.png | |
| عنوان اصلی | پایتخت |
|---|---|
| موضوع | طنز اجتماعی، درام خانوادگی |
| سبک | کمدی موقعیت، اجتماعی |
| کارگردان | سیروس مقدم |
| نویسنده | خشایار الوند محسن تنابنده |
| بازیگران | محسن تنابنده ریما رامینفر احمد مهرانفر علیرضا خمسه هومن حاجیعبداللهی بهرام افشاری |
| موسیقی | آریا عظیمینژاد |
| توزیع کننده | صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران |
| شرکت/سازمان تولیدکننده | شبکه یک سیما |
| انتشار | ۱۳۸۹ تاکنون |
| زمان | هر قسمت حدود ۴۵ دقیقه |
| کشور | ایران |
| زبان | فارسی (با لهجه مازندرانی) |
پایتخت نام یک مجموعهٔ تلویزیونی ایرانی است که از نخستین فصل آن در سال ۱۳۸۹ از شبکه یک سیما پخش شد و بعد از موفقیتش، تولید آن ادامه یافته و تاکنون هفت فصل از آن ساخته و پخش شده است.
این سریال به کارگردانی سیروس مقدم و نویسندگی خشایار الوند و محسن تنابنده و با تهیه کنندگی الهام غفوری تولید شده و جزو شاخصترین آثار تاریخ تلویزیون جمهوری اسلامی ایران در حوزه طنز اجتماعی محسوب میشود که با استقبال گستردهٔ مخاطبان داخل کشور و در میان ایرانیان خارج از ایران روبهرو شد و در خاطرات مشترک و ادبیات اجتماعی دهه اخیر مردم نیز تثبیت شده است.
پایتخت، روایتگر زندگی خانوادهٔ نقی معمولی (مردی ساده و بامزه از منطقهٔ شیرگاه در استان مازندران) و اعضای خانوادهٔ اوست که بهواسطهٔ موقعیتهای گوناگون روزمره و اجتماعی درگیر ماجراهای متعددی میشوند. طنز این مجموعه عمدتاً از برخورد شخصیتها با مشکلات اجتماعی، فرهنگی و خانوادگی شکل میگیرد و در عین حال فضای آثار سنتی ایرانی را با روایتی مدرن پیوند میدهد.
بسیاری از جامعهشناسان، موفقیت سریال پایتخت را در توانایی آن در انعکاس واقعیات اجتماعی و فرهنگی مردم ایران، همزمان با ایجاد سرگرمی و همذاتپنداری مخاطب میدانند. این سریال با نمایش زندگی روزمرهٔ یک خانواده معمولی، تضادهای نسلها، مشکلات اقتصادی و دغدغههای اجتماعی، فضایی فراهم میکند که مخاطب خود را در موقعیتها و شخصیتها بازمیشناسد. تلفیق طنز موقعیتی با ارزشهای خانوادگی، نمایش فرهنگ محلی و لهجهها، و پرداختن به مسائل روزمره به شکلی ساده و قابل فهم، باعث شده پایتخت همزمان جذاب و معناگرا باشد و پیوندی عاطفی میان سریال و مخاطب ایجاد کند؛ عاملی که از منظر جامعهشناسی، کلید پایداری محبوبیت آن در طول سالها و تبدیلش به یک «پدیده فرهنگی تلویزیونی» است.
از منظر کارگردانی سریال پایتخت نمونهای موفق از ترکیب طنز موقعیتی با روایت درام خانوادگی است که توانسته ریتم مناسب، شخصیتپردازی دقیق و قاببندی جذاب را در خدمت داستان قرار دهد.
سیروس مقدم به عنوان کارگردان، با استفاده از زاویههای دوربین پویا، پلانهای کلوزآپ برای انتقال احساسات و پلانهای باز برای نشان دادن فضای شمال ایران، توانسته مخاطب را هم در سطح درام و هم در سطح بصری درگیر کند.
ویژگی بارز کارگردانی، هماهنگی میان بازیگران و روایت طنزآمیز است؛ بازیگران اصلی مانند محسن تنابنده، ریما رامینفر و احمد مهرانفر به کمک هدایت دقیق کارگردان توانستهاند شخصیتهایی واقعی و با وجوه متنوع خلق کنند که تماشاگر با آنها همذاتپنداری میکند.
جایگاه اجتماعی سریال پایتخت طوری بوده که بسیاری از بازیگران این سریال در سایر نقشهای خود برای مخاطب آشنا نیستند و کلیشه سریال پایتخت روی کارنامه هنری آنها سایه انداخته است؛ بهویژه میتوان به محبوبیت شخصیتهای «نقی معمولی»، «ارسطو عامل»، «هما»، «بهبود» و «بهتاش» در این زمینه اشاره کرد.
سریال پایتخت در سالهای اخیر همواره جزو پرمخاطبترین آثار تلویزیون ایران بوده و بهطور مستمر آماری مخاطبان بالای ۸۰ درصدی ثبت کرده است. این میان بیننده در حالی به ثبت رسیده که تقریباً تمام سریالها و برنامههای تلویزیون با کاهش شدید مخاطب همراه بوده و میانگین تماشای سریالهای تلویزیون در ۳ سال اخیر کمتر از ۲۰ درصد بوده است.
سریال پایتخت با بهرهگیری از اِلمانهای جذاب بومی، تمرکز بر مفهوم خانواده و ارزشهای انسانی، اسلامی و ملی و نمایش تنوع فرهنگی ایران بهویژه استان مازندران به یکی از مورد توجهترین پدیدههای فرهنگی هنری و رسانهای ایران در دهه اخیر تبدیل شده است.
تازهترین سری این مجموعه تلویزیونی فصل هفتم آن بود که در نوروز ۱۴۰۴ روی آنتن رفت. در حال حاضر اخباری مبنی بر آغاز فصل هشتم این سریال رسانهای شده هرچند روند تولید رسمی این سریال هنوز آغاز نشده است.
موضوع و ساختار روایی
مجموعهٔ تلویزیونی پایتخت از نظر ساختار روایی، در قالب یک مجموعه تلویزیونی کمدی-درام خانوادگی طراحی شده و روایت آن بر پایهٔ زندگی روزمرهٔ یک خانوادهٔ مازندرانی شکل میگیرد. داستان سریال معمولاً در هر فصل دارای یک خط اصلی پیوسته است که در کنار آن، خردهداستانهایی با محوریت روابط خانوادگی، مسائل اجتماعی و موقعیتهای طنزآمیز شکل میگیرد.
پایتخت در هر فصل موضوعاتی را مورد توجه قرار میدهد که از بستر زندگی روزمرهٔ خانوادهها در ایران و تضادهای جامعهٔ محلی و مدرن شکل گرفتهاند. برای مثال، مهاجرت از روستا به شهر، مسائل اقتصادی، نقش زنان در خانواده و جامعه، مشکلات بین نسلی، و دغدغههای جوانان از موضوعاتی است که در قالب طنز موقعیت مطرح میشود.
این نمایش نهتنها به موقعیتهای کمدی محدود نمیشود، بلکه میکوشد در لایههای زیرین خود به انتقادهای اجتماعی و فرهنگی نیز بپردازد، هرچند که برداشتها از عمق و موفقیت این نقدها متفاوت بوده است.
عوامل تولید
کارگردانی بیشتر فصلهای این مجموعه بر عهدهٔ سیروس مقدم بوده و محسن تنابنده بهعنوان طراح، سرپرست نویسندگان و بازیگر نقش اصلی، نقش محوری در شکلگیری هویت داستانی سریال ایفا کرده است. فیلمنامهٔ «پایتخت» با همکاری گروهی از نویسندگان نوشته شده و در طول فصلهای مختلف، دچار تغییرات و بازنویسیهایی متناسب با شرایط تولید و بازخورد مخاطبان شده است.
تهیهکنندگی این مجموعه را الهام غفوری بر عهده داشته و تولید آن توسط سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران و در قالب پخش از شبکه یک سیما انجام شده است. فیلمبرداری سریال در کنار شهر تهران، در استانهای مختلفی از جمله مازندران و همچنین در برخی فصلها در خارج از ایران انجام شده که این تنوع مکانی، تأثیر مستقیمی بر فضای بصری و روایی مجموعه داشته است.
موسیقی تیتراژ و متن ترانههای سریال نیز از عناصر شاخص آن بهشمار میآیند و در ایجاد ارتباط عاطفی با مخاطبان نقش مهمی ایفا کردهاند. استفاده از لهجهها، آداب محلی و ارجاعات فرهنگی بومی، از ویژگیهای ثابت ساختار تولید «پایتخت» است که به هویت متمایز آن در میان مجموعههای تلویزیونی ایرانی کمک کرده است.
شخصیتها و بازیگران
در مجموعهٔ تلویزیونی پایتخت، شخصیتپردازی یکی از عناصر محوری روایت بهشمار میآید و هر یک از شخصیتها دارای ویژگیهای رفتاری و گفتاری مشخصی هستند که در طول فصلهای مختلف، بهتدریج گسترش یافتهاند. تمرکز اصلی داستان بر اعضای یک خانوادهٔ مازندرانی است که تعاملات میان آنها، زمینهساز موقعیتهای کمدی و در عین حال دراماتیک میشود.
نقش اصلی مجموعه، نقی معمولی، توسط محسن تنابنده ایفا شده است. این شخصیت بهعنوان محور روایی داستان، در اغلب فصلها حضوری پررنگ دارد و بسیاری از رویدادهای داستانی پیرامون تصمیمها و رفتارهای او شکل میگیرد. هما سعادت، همسر نقی، با بازی ریما رامینفر، نمایندهٔ شخصیتی منطقی و متعادل در خانواده است که نقش مهمی در پیشبرد تعارضهای درونخانوادگی دارد.
از دیگر شخصیتهای اصلی میتوان به ارسطو عامل با بازی احمد مهرانفر اشاره کرد که بهعنوان پسرخالهٔ نقی، حضوری ثابت در داستان دارد و یکی از منابع اصلی موقعیتهای طنز سریال محسوب میشود. باباپنجعلی با بازی علیرضا خمسه، بهعنوان پدر خانواده، نقشی نمادین در ساختار عاطفی مجموعه ایفا میکند. همچنین شخصیتهایی چون بهبود فریبا با بازی مهران احمدی و فهیمه معمولی با بازی نسرین نصرتی در فصلهای مختلف، نقش قابل توجهی در گسترش روایت داشتهاند.
فهرست بازیگران
در کنار بازیگران ثابت، در هر فصل تعدادی بازیگر مهمان یا شخصیتهای فرعی نیز به مجموعه افزوده شدهاند که متناسب با خط داستانی همان فصل، حضور داشتهاند. این تنوع شخصیتی، در کنار تداوم نقشهای اصلی، به پویایی روایت و حفظ جذابیت مجموعه برای مخاطبان کمک کرده است.
استقبال عمومی
از منظر مخاطبان عام، پایتخت یکی از معدود سریالهای تلویزیونی ایران است که بهطور موفق توانسته با الگوهای سریالهای خارجی رقابت کند و تماشاگران را به سمت تولیدات داخلی جلب کند. مخاطبان در طول این سالها به تکرار عبارتهای دیالوگها و شخصیتها در محافل عمومی پرداختهاند، تا جایی که بسیاری از دیالوگها در گفتوگوهای روزمره نقل قول میشوند.
تحلیلها نشان میدهند که محبوبیت این مجموعه تا حدی به دلیل نمایش واقعیتر زندگی خانوادههای معمولی و خلق موقعیتهایی است که تماشاگران میتوانند خود را در آنها ببینند.
نقدها و دیدگاههای متفاوت
۱. نقد هنری و ساختاری
منتقدان حرفهای در برخی از فصلهای اخیر — بهویژه فصل هفتم — به ضعف در کیفیت طنز، تکرار موقعیتها و انسجام روایی کمتر نسبت به فصلهای اولیه اشاره کردهاند. بر اساس برخی تحلیلها، طنز که یکی از بارزترین ویژگیهای سریال بوده، در فصلهای جدید کمتر خلاقانه و بیشتر تکراری شده است.
نقد دیگری که مطرح شده، ضعف در توجه به هویت فرهنگی محلی بوده است: این منتقدان معتقدند در برخی فصلها این بُعد مهم نسبت به گذشته کمرنگتر شده و میتواند به کاهش اثرگذاری منجر شود.
۲. نقد اجتماعی و فرهنگی
برخی پژوهشگران رسانهای پایتخت را به عنوان نمادی از تنشهای میان سنت و مدرنیته در جامعهٔ ایران تحلیل کردهاند. این نگاهی است که معتقد است سریال با نشان دادن خانوادهای از محلی روستایی در مواجهه با چالشهای زندگی شهری، بازتابی از وضعیت واقعی جامعهٔ ایرانی ارائه میدهد.
همزمان، برخی تحلیلها یادآور شدهاند که این نمایش میتواند از صحنهٔ آسیبهای واقعی اجتماعی همچون نابرابری یا ساختارهای قدرت سیاسی فاصله بگیرد و آنها را در سطحی ساده و طنزآمیز نشان دهد.
حواشی و واکنشها
در طول پخش این مجموعه، پایتخت با برخی حواشی رسانهای نیز مواجه شده است. از جمله انتقادهایی از سوی بخشهایی از رسانهها که برخی صحنهها را به نمایش سبک قبل از انقلاب مرتبط دانسته و آن را «غیرقابل بخشش» خواندهاند. موضوعی که حتی باعث شد مدیران تلویزیون ملی ایران واکنش نشان دهند و اعلام کنند در مورد برخی صحنهها بررسی خواهد شد.
همچنین در فصلهای اخیر، افزایش حضور تبلیغات و ادغام آن با روایت داستانی مورد نقد قرار گرفته است، بهگونهای که برخی مخاطبان آن را با تجربهٔ تماشای سریال «قطعشده» از تبلیغات مکثدار توصیف کردند.
جایگاه و تأثیر
با وجود نقدها، پایتخت یکی از رایجترین سریالهای تلویزیونی ایران است که توانسته مخاطبان خانواده را در جمعهای خانوادگی پای تلویزیون بنشاند و از لحاظ فرهنگی به یکی از آثاری تبدیل شود که بازتابدهندهٔ زندگی اجتماعی و دغدغههای روزمرهٔ مردم ایران در دههٔ اخیر بوده است.
کارشناسان رسانه اشاره کردهاند که این سریال توانسته توجه عمومی را از برنامههای خارجی — بخصوص سریالهای ترکی و دیگر پخشهای ماهوارهای — به سوی تولیدات بومی معطوف کند و به نوعی «نقد نرم قدرت رسانهای خارجی» را در بستر فرهنگ ایرانی ارائه دهد.
میزان مخاطب در تلویزیون سنتی
- بر اساس گزارش مرکز تحقیقات سازمان صدا و سیما، پایتخت ۷ در نوروز ۱۴۰۴ با بیش از ۷۲٫۶٪ سهم مخاطب در میان جمعیت بالای ۱۲ سال، یکی از پربینندهترین سریالهای تلویزیونی ایران در زمان پخش خود بود. رقمی که برای سریالهای تلویزیونی داخلی بسیار چشمگیر است.
- فصلهای قبلی این مجموعه نیز همواره در میان پربینندهترین سریالهای نوروزی قرار داشتهاند؛ برای مثال بر اساس گزارشهای رسمی، پایتخت ۶ در نوروز ۱۳۹۹ به حدود ۷۵٪ بیننده در کل کشور رسید و بیشترین مخاطب را در میان تولیدات ویژهٔ نوروزی داشت.
- در سال ۱۳۹۷ نیز گزارش شد که پایتخت ۵ با حدود ۸۱٫۳٪ بیننده، پرمخاطبترین سریال تلویزیون در آن سال بوده است و نسبت به رقبای خود با فاصلهٔ قابل توجهی پیشی گرفت.
آمار مصرف آنلاین
علاوه بر پخش تلویزیونی، آمار مصرف در پلتفرمهای دیجیتال نیز نشاندهندهٔ جذابیت سریال برای نسلهای جوانتر و مخاطبان آنلاین است:
- در فصل پایتخت ۷ بیش از ۱٫۸۵ میلیارد دقیقه تماشا در بخشهای زنده و آرشیوی سرویس «تلوبیون» ثبت شد. از این مقدار حدود ۶۵۰ میلیون دقیقه از تماشای زنده و ۱٫۲ میلیارد دقیقه از آرشیو بوده است. همچنین، ۵۸ میلیون اقدام به تماشا برای این فصل گزارش شده که در نوع خود بیسابقه است.
- بیش از ۸۱۸ هزار کاربر همزمان در لحظات پخش زندهٔ این فصل در «تلوبیون» حضور داشتهاند — رقمی که نشاندهندهٔ قدرت جذب مخاطب در عصر رسانههای آنلاین است و آن را با بسیاری از برنامههای پربینندهٔ جهانی رقابتپذیر میکند.
نظرسنجیها و محبوبیت عمومی
- در نظرسنجیهای بینندگان شبکههای فارسیزبان (مانند آیفیلم) شخصیت «نقی معمولی» بهعنوان محبوبترین شخصیت مجموعه انتخاب شد، با بیش از ۵۰٫۸٪ آرا از نگاه بینندگان این شبکه.
- در نظرسنجی دیگر در همین شبکه، پایتخت ۵ در میان چند فصل مختلف این مجموعه بهعنوان یکی از محبوبترین فصلها از نگاه مخاطبان انتخاب شد.
تحلیل جایگاه آماری
این ارقام نشاندهندهٔ چند نکته مهم دربارهٔ جایگاه پایتخت در رسانهٔ ایران است:
- نفوذ گستردهٔ ملی: سریال نه فقط بینندگان ایرانی داخل کشور بلکه از میان فارسیزبانان در خارج از ایران نیز محبوب است و در نظرسنجیهای بینالمللی شبکههایی مانند آیفیلم هم رتبههای بالا کسب میکند.
- ترکیب موفق رسانهٔ سنتی و دیجیتال: آمار دقیقه تماشا در پلتفرمهای دیجیتال نشان میدهد که پایتخت توانسته در عصر شبکههای آنلاین هم مخاطب جذب کند، که برای محتوای تلویزیونی سنتی ایران یک دستاورد مهم است.
- پایداری در طول سالها: از فصل اول تا فصل هفتم، این سریال بارها در صدر جدول پربینندهترین برنامههای تلویزیونی قرار گرفته است. حتی در زمانی که تلویزیون با رقابت شدید پلتفرمهای خارجی و داخلی مواجه بوده است.
نقاط قوت پایتخت
۱. موفقیت در تلفیق طنز و زندگی واقعی
یکی از نقاط قوت برجستهٔ پایتخت، توانایی آن در ترکیب طنز موقعیتی با مسائل واقعی زندگی ایرانیان است. طنز سریال نه صرفاً برای خنداندن، بلکه برای نقد لطیف و انتقال پیامهای اجتماعی به کار گرفته شده است. به عنوان مثال، بحرانهای مالی خانواده، مشکلات مهاجرت یا اختلافات نسلی، به شکل موقعیتهای طنزآمیز به نمایش درمیآیند، اما در عین حال پیامهای انسانی و فرهنگی نیز منتقل میکنند.
«پایتخت نمونهای است از این که چگونه طنز میتواند هم سرگرمکننده باشد و هم نقد اجتماعی را به مخاطب منتقل کند.»
۲. بازتاب فرهنگ محلی و هویت ملی
یکی از نقاط قوت منحصر به فرد سریال، نمایش زندگی مردم شمال ایران و آداب و رسوم محلی مازندران است. استفاده از لهجههای محلی، غذاهای سنتی، مراسم و رفتارهای فرهنگی باعث شده سریال یک نوع مستندسازی غیررسمی فرهنگی ارائه دهد. این امر باعث شده مخاطب، حتی اگر خارج از این منطقه باشد، با هویت محلی ایران آشنا شود و احساس نزدیکی فرهنگی پیدا کند.
«پایتخت، علاوه بر طنز، یک مستند فرهنگی از زندگی مردم شمال ایران است که با زبان ساده و دوستداشتنی روایت میشود.»
۳. تمرکز بر خانواده و ارزشهای انسانی
هستهٔ اصلی داستان، خانوادهٔ نقی معمولی است. روابط میان اعضای خانواده، گذشت، همبستگی و احترام به بزرگترها از پیامهای مهم سریال هستند. این نگاه باعث میشود که پایتخت نه صرفاً یک سریال سرگرمکننده، بلکه یک مدل فرهنگی برای ارزشهای خانوادگی ایرانی ارائه دهد.
«پیام اصلی سریال پایتخت، اهمیت خانواده و همدلی در جامعه است. این موضوع باعث شده تا مخاطبان با شخصیتها همذاتپنداری کنند.»
۴. تأثیرگذاری اجتماعی و رسانهای
پایتخت نشان داده که یک اثر تلویزیونی میتواند همزمان با سرگرمی، بازتابی از دغدغههای اجتماعی مردم باشد. موضوعاتی مانند مهاجرت، بحران اقتصادی، روابط بین نسلی و نقش زنان در جامعه، به شکل ملموس و قابل فهم برای مخاطب ارائه میشوند. موفقیت آماری سریال — مانند بیش از ۷۲٪ مخاطب در فصل هفتم و میلیاردها دقیقه تماشا در پلتفرمهای آنلاین — نشاندهندهٔ قدرت جذب و تأثیرگذاری اجتماعی واقعی سریال است.
«پایتخت با توانایی خود در جذب مخاطب گسترده و ایجاد بحثهای فرهنگی، نمونهای از نقش مثبت رسانهٔ جمعی در جامعه مدرن ایران است.»
۵. دستاورد هنری و رسانهای
از منظر هنری، سریال توانسته شخصیتپردازی روان و جذاب، طنز موقعیتی ماهرانه و روایت خطی منسجم را با یکدیگر ترکیب کند. استفاده از بازیگران حرفهای و شناختهشده مانند محسن تنابنده، ریما رامینفر و احمد مهرانفر، باعث شده است که هر شخصیت هویت مستقل و قابل لمس داشته باشد. علاوه بر این، تلفیق طنز و درام خانوادگی، پایتخت را به الگویی موفق برای تولیدات مشابه در تلویزیون ایران تبدیل کرده است.
فصلها
فصل ۱ : معرفی خانواده و مهاجرت به تهران
در فصل نخست، داستان با معرفی خانوادهٔ نقی معمولی در علیآباد آغاز میشود. نقی که بهعنوان کشتیگیر فعالیت دارد، بهدلیل مشکلات اقتصادی تصمیم میگیرد همراه با خانواده به تهران مهاجرت کند. این جابهجایی، خانواده را با چالشهای تازهای از جمله سازگاری با زندگی شهری، مشکلات شغلی و تفاوتهای فرهنگی روبهرو میکند. محور اصلی این فصل، روابط خانوادگی، تلاش برای حفظ همبستگی و مواجهه با موقعیتهای طنزآمیز ناشی از تغییر سبک زندگی است.
فصل ۲: سفر جادهای و آزمون روابط خانوادگی
فصل دوم با محوریت یک سفر جادهای شکل میگیرد که خانوادهٔ نقی معمولی را درگیر ماجراهای پیشبینینشده میکند. این سفر، که با هدف تفریح و رسیدگی به مسائل خانوادگی آغاز میشود، به بستری برای بروز اختلافها، سوءتفاهمها و در عین حال تقویت پیوندهای عاطفی تبدیل میشود. شخصیتها در طول مسیر با چالشهایی مواجه میشوند که آنها را وادار به بازنگری در تصمیمها و روابطشان میکند و طنز موقعیتی نقش پررنگی در روایت دارد.
فصل ۳ : گسترش خانواده و بحرانهای تازه
در فصل سوم، با گسترش دایرهٔ شخصیتها و پررنگتر شدن نقش برخی اعضای خانواده، داستان وارد مرحلهای تازه میشود. مسائل اقتصادی، تصمیمهای نادرست و دخالت عوامل بیرونی، خانواده را با بحرانهایی روبهرو میکند که نیازمند همکاری و همدلی است. در این فصل، تعارض میان خواستههای فردی و منافع جمعی برجسته میشود و طنز سریال در کنار موقعیتهای احساسی و اجتماعی، تعادل تازهای پیدا میکند.
فصل ۴: آزمونهای شخصی و بازگشت به ریشهها
فصل چهارم بر چالشهای شخصی شخصیتها و تأثیر گذشته بر حال آنها تمرکز دارد. نقی و دیگر اعضای خانواده با پیامدهای تصمیمهای پیشین خود مواجه میشوند و تلاش میکنند تعادلی میان مسئولیتهای خانوادگی و خواستههای فردی ایجاد کنند. بازگشت به ریشههای فرهنگی و خانوادگی، در کنار موقعیتهای طنزآمیز و گاه تلخ، از ویژگیهای شاخص این فصل است و روایت را به مرحلهای پختهتر هدایت میکند.
فصل ۵: ماجراجویی خارجی و مواجهه با بحران
در فصل پنجم، داستان خانوادهٔ نقی معمولی وارد ماجراهای پرهیجان و غیرمنتظره خارجی میشود. نقی تصمیم میگیرد همراه با خانواده برای تفریح و رفع خستگی، سفری خارجی داشته باشد، اما در مسیر با حادثهای غیرمنتظره در یک بالن هوایی روبهرو میشوند و ناخواسته وارد منطقهای در کشور سوریه میشوند که تحت کنترل گروههای مسلح است. این فصل ترکیبی از طنز موقعیتی، خطر و تنش است؛ خانواده باید با خلاقیت و همکاری یکدیگر برای نجات خود تلاش کنند. در این میان، شخصیتها با فرهنگها و سبک زندگی متفاوت مردم منطقه آشنا میشوند و ارزش همبستگی، شجاعت و مهربانی بیش از پیش نمایان میشود.
فصل ۶ : تحولات اجتماعی، شخصی و پیامدهای کرونا
فصل ششم پس از اتفاقات پیشین، با وفات بابا پنجعلی آغاز میشود و خانواده با غم از دست دادن او روبهرو است. این فصل بیشتر به تحولات شخصی و شغلی شخصیتها میپردازد: نقی بازنشسته از کشتی میشود و به عنوان رانندهٔ شخصی فعالیت میکند، هما به عنوان گوینده خبر وارد محیط رسانهای میشود، و بهتاش در فوتبال به عنوان دروازهبان تیم نساجی مشغول است. داستان همچنین به پیامدهای اجتماعی پاندمی کرونا اشاره دارد و اعضای خانواده باید ضمن مدیریت مشکلات اقتصادی و عاطفی، روابط خود را حفظ کنند. طنز موقعیتی همچنان محور اصلی است، اما به شکل ظریف با مسائل روزمره و اجتماعی تلفیق شده است.
فصل ۷ : چالشهای جدید و سفرهای فرهنگی
فصل هفتم طولانیترین فصل سریال است و تمرکز آن بر تجارب بینفرهنگی و موقعیتهای تازه است. نقی برای شرکت در مسابقات پیشکسوتان کشتی به تاجیکستان میرود، جایی که با موقعیتهای طنزآمیز فرهنگی و اجتماعی روبهرو میشود. ارسطو نیز وارد یک داستان عاشقانه جدید با دختری تاجیکی میشود و دیگر اعضای خانواده نیز با مشکلات اقتصادی و اجتماعی تازهای مواجه میشوند. در این فصل، تعامل خانواده با محیطهای جدید، تفاوتهای فرهنگی و روابط انسانی محور داستان است و طنز موقعیتی به همراه درسهای اخلاقی و اجتماعی همچنان حفظ شده است.
