طی یکی دو هفته گذشته، انتشار برشی از صحبتهای مهدی جمشیدی در یک مناظره، حسابی در فضای مجازی جنجالی شد. آنچه از خلال این مناظره ۱۵۰ دقیقهای به صورت گسترده بازتاب یافت، گفتاری چند دقیقهای از مقایسهای بود که مهدی جمشیدی درباره ضروریِ دین بودن حجاب و ولایت با هم انجام داده بود.
به گزارش ایسنا، روزنامه قدس در ادامه نوشت: مسئله ای که خودش پس از بحثها و جنجالهای فراوانی که به پا شد، آن را اینطور توضیح داد:« مقصود من از بیان این مقایسه، آن بود که به طرف مقابل مناظره که گفت حجاب، «حکم دینی» نیست، تفهیم کنم که امامت (با وجود همه اهمیت و فضیلتی که دارد،مکمل و متمم نبوت است) چون امر اجماعی و اتفاقی در میان مسلمانان نیست، ضروری مذهب است و نه ضروری دین، اما حجاب (با وجود اینکه یکی از فروعات فقهی و ظاهری است و همچون امامت، منزلت بنیادین ندارد) ازآنجاکه همه مسلمانان بدان اعتراف دارند، «ضروری دین» است و شما در حال انکار چنین حکم روشنی هستید. هر آنچه که ضروری دین باشد (از جمله حجاب) بهقطع «مهم» است و ازاینرو، انکار آن تبعات سخت دارد، اما این امر به معنی آن نیست که اگر امری، ضروری دین نباشد (از جمله امامت)، «بسیار مهمتر» نیست».
به هر ترتیب، انتشار همین قطعه کوتاه از این مناظره، محل بحث و جدلهای فراوان در فضای مجازی شد. واکنشها نیز متفاوت بود. طبیعی بود حساسیتها بعضاً کار را از انتقاد نیز فراتر ببرد که همین مسئله سبب رنجش جمشیدی نیز شده بود.
بعضی نیز در همین فضا از او و تلاشی که برای دفاع و تبیین مسئله حجاب به عنوان «یار وفادار جمهوری اسلامی»-همانطور که خودش در مناظره خودش را اینطور معرفی کرده بود- حمایت کنند. در این میان اما یکی از مهمترین بازخوردها به این صحبتها، می توانست سخنرانی کسی باشد که همه او را با خطابهها و منابرش حول محوری ولایت امیرمؤمنان(ع) میشناسند.
حجتالاسلام و المسلمین حامد کاشانی را میتوان از شاخصترین سخنرانان مذهبی یک دهه اخیر دانست که قطعات سخنرانیاش درباره ولایت و محبت به حضرت علی (ع) بسیار در فضای مجازی همرسانی شده و دست به دست میچرخد و دیده میشود. به همین جهت واکنش او با توجه به بافتِ مخاطبان و هواداران این بحث، میتوانست در این قضیه مهم تلقی شود.
حجتالاسلام کاشانی با اذعان به اینکه کل مناظره را گوش نداده و صرفاً جملهای که حول آن بحثهایی در فضای مجازی صورت گرفته است را شنیده است، گفت: با شنیدن۳۰ ثانیه از یک سخنرانی نمیتوان نقد کرد؛ چرا که شما اگر بخواهید ابن تیمیه را نیز نقد کنید، باید تمام آثارش را بخوانید، حالا اینکه یک شیعه امیرالمؤمنین(ع) جملهای گفته باشد، وظیفه این است که بهترین معنای ممکن از آن را فهم کنیم.
کاشانی ادامه داد: صرفاً درباره همین جمله صحبت میکنم که گفته شده «حجاب ضروری دین است و ولایت نیست». از نگاهی این فرمایش درست است ولی باید دید که به چه معنا؛ چرا که این جمله فرامتنی دارد که با توجه به فضای فعلی کشور از آن اینطور برداشت صورت میگیرد که گویا حجاب اهم از ولایت است در حالی که شاید نظر گوینده نیز این نباشد.
وی افزود: اینجا دو بحث صورت میگیرد، یکی اینکه ضروری دین چیست و بعد اینکه آیا این ضروری دین بودن به معنای اهم بودن آن نیز هست یا خیر؟
کاشانی در تبیین چیستی ضروریِ دین عنوان کرد: ورود به اسلام دو کلمه بیشتر نیاز ندارد که شهادت به وحدانیت خدا و رسالت خاتم الانبیاء است، مضاف بر اینکه کاری نکند که این دو نقض شوند. این اسلام و شهادتین گفتن برای زندگی انسانها روی کره خاکی است و به بهشتی شدن یا جهنمی شدن فرد ربطی ندارد.
وی افزود: تا زمانی که فردی حتی منافقانه این جمله را گفته جزو مسلمین است ولی اگر چیزی مثلاً مثل نماز را انکار کند که انکارش به منزله انکار شهادتین او است، او را از دایره اسلام خارج می کند.
کاشانی اضافه کرد: این موارد که ضروری دین هستند، لزومی ندارد که مهم ترین چیزها باشند، چرا که اینها چیزهایی هستند که انکار آنها به انکار آن شهادت به توحید یا نبوت برمیگردد و در دنیا معلوم میشود که جزو مسلمین نیست.
کاشانی، بیان مهدی جمشیدی درباره ضروری دین را از این جنس دانست و گفت: گوینده میخواسته بگوید کسی اگر اصلِ حجاب را –منظورم حدود آن نیست-انکار کند، کأنه نبوت را انکار کرده و از دایره اهل اسلام خارج است. به نظرم کاش گوینده مثال بهتری برای این موضوع میزد؛ چرا که از فرامتن آن چیز دیگری برداشت شد.
وی در توضیح این فرامتن عنوان کرد: فرامتنی که جامعه مخاطبان به آن رسیده بودند این بود که اگر ولایت، ضروری دین نباشد پس اصل حجاب به عنوان یک ضروری دین، از ولایت مهمتر است که نه منظور گوینده این حرف بوده و نه اساساً حرف درستی است.
کاشانی گفت: به این جهت قیاس حجاب و ولایت به عنوان ضروری دین بودن یا نبودنشان اشتباه است که یکی برای دنیا و دیگری برای نقطه سنجش اعمال و اعتقادات ضروری است.
وی در پایان با اشاره به ضرورت حفظ اخلاق و ادب در این بحثها گفت: اینکه در دفاع از امیرالمؤمنین(ع) و مسئله ولایت حساسیت به خرج بدهیم خوب است ولی اجازه نداریم به این بهانه روی صورت شیعه امیرالمؤمنین(ع) چنگ بکشیم. در بدترین حالت باید استفسار کنند؛ چرا که در کلام گوینده چیز صریحِ غلطی وجود ندارد و تنها در فرامتن آن ممکن است برداشت غلطی صورت بگیرد.[۱]
حامد کاشانی
| مدرس حوزه و دانشگاه، پژوهشگر تاریخ اسلام، مبلغ | |
| نام تولد | حامد رحمت کاشانی |
|---|---|
| زمینه فعالیت | آموزش، پژوهش، تبلیغ دینی |
| ملیت | ایرانی |
| تاریخ تولد | ۵ دی ۱۳۶۴ (۴۰ سال) |
| محل زندگی | تهران، قم |
| نام دیگر | حامد کاشانی |
| پیشه | مدرس حوزه و دانشگاه، پژوهشگر تاریخ اسلام |
| سالهای فعالیت | از دهه ۱۳۹۰ تاکنون |
| شروع فعالیت | تدریس در مدرسه امام خمینی(ره) |
| تحصیلات | مهندسی مکانیک، علوم حوزوی |
| دانشگاه | دانشگاه علم و صنعت ایران |
| آثار | مجموعه پژوهشی–تحلیلی «قبله کعبهزاد» |
| وبگاه | پایگاه اطلاعرسانی حامد کاشانی |
حامد رحمت کاشانی (زادهٔ ۵ دی ۱۳۶۴) معروف به حامد کاشانی مدرس حوزه و دانشگاه، پژوهشگر تاریخ اسلام و از چهرههای سرشناس حوزه تبلیغ است.
او دانشآموخته رشته مهندسی مکانیک از دانشگاه علم و صنعت است و علوم حوزوی را نیز در مدرسه امام خمینی گذرانده است. بعد از اتمام تحصیل در سطوح، او به تدیس علوم حوزوی مشغول شده و در مجموعههای علمی و پژوهشی چون مدرسه علمیه امام خمینی(ره)، مروی و علی بن ابیطالب(ع) و دانشگاه امام صادق(ع) مشغول به تدریس شده است.
کاشانی از جمله چهرههایی است که به واسطه نگاه عمیق به تاریخ صدر اسلام و تمرکز بر حیات امام علی علیه السلام، موردتوجه قرار گرفته و مباحثش در برنامه سحرگاهی شبکه سه سیما با موضوع امام علی علیه السلام موردتوجه اقشار مختلف مردم قرار گرفته بود؛ هرچند عدم حضور ناگهانی کاشانی در این برنامه حاشیه ساز شده و با انتقادات گستردهای در فضای مجازی روبرو شد.
کاشانی با بیان قوی و استفاده مکرر از منابع تاریخی و پیوند منابع تاریخی با مراثی اهل بیت به سرعت در میان مردم موردتوجه قرار گرفته و علاوه بر برنامههای مختلف تلویزیون، در بسیاری از هیئات و محافل مذهبی موردتوجه کشور نیز منبر رفته است.
حامد کاشانی ازجمله شخصیتهای مذهبی بود که در بلوای ۱۴۰۱ موضعگیری داشت و عملکرد نیروی انتظامی را نقد کرد. کنشها و موضعگیریها او نیز در فضای مجازی بازتاب قابل توجهی دارد که این موضعگیریها عمدتاً بر مسائل دینی مذهبی به خصوص ولایت امیرالمؤمنین استوار است. ازجمله این واکنشها میتوان به دفاع او از مذهب شیعه و تکذیب ادعای مولوی گرگیج دربارهٔ امر خلافت اشاره کرد.
کاشانی دو مرتبه نیز در مناظرههایی با موضوع شهادت حضرت زهرا سلام الله علیها شرکت کرده. اولین مناظره او بعد از ادعای تاریخی حسین دهباشی دربارهٔ نحوه شهادت حضرت زهرا در مجموعه سرچشمه برگزار شد. دومین مناظره هم در آذرماه ۱۴۰۴ با عبدالرحیم سلیمانی اردستانی در فضای مجازی برگزار شد که در آن ادعاهایی دربارهٔ مباحث تاریخی مربوط به شهادت حضرت زهرا شد. کاشانی در هر دو مناظره سعی کرد با استنادات مکرر و متعدد تاریخی بحث را پیش ببرد که این نقش آفرینی رسانهای با استقبال و تمجید بسیاری از فعالان فرهنگی و مذهبی همراه شد.
از مهمترین آثار کاشانی، مجموعه پژوهشی–تحلیلی «قبله کعبهزاد» است؛ اثری سهجلدی که در آن ۸۰ فضیلت حضرت علی(ع) گردآوری، مستندسازی و تحلیل شده است. این مجموعه بر پایه سخنرانیهای پرمخاطب او در برنامه «ماه من» تدوین شده و با بهرهگیری از منابع تاریخی، روایی و قرآنی، ویژگیهای اخلاقی، شخصیتی و تاریخی امیرالمؤمنین(ع) را تبیین میکند.
فعالیت رسانهای
حامد کاشانی علاوه بر فعالیتهای مطالعاتی و پژوهشی در زمینه تاریخ اسلام و حضور در هیأتهای مذهبی و ایراد سخنرانی و بیان فضائل اهلبیت(ع) در فضای مجازی و رسانهای نیز فعالیت داشته و تاکنون با حضور در صفحههای فضای مجازی و برخی از برنامههای تلویزیونی همچون «سمت خدا» و «ماه من» نیز به فعالیت تبلیغی پرداخته و تاکنون توانسته است رضایتمندی خوبی از طرف مردم نسبت به موضوعات و سخنرانیهای خود جلب کند.
حضور در برنامه «سمت خدا»
حامد کاشانی از سال ۱۳۹۸ به عنوان کارشناس مذهبی به برنامه تلویزیونی سمت خدا دعوت شد؛ او با ارائه مطالبی جذاب و دلنشین از سیره زندگانی و حکمرانی امام علی(ع) مورد اقبال عمومی قرار گرفت. برخی از عناوین و موضوعاتی که تاکنون توسط حامد کاشانی از برنامه تلویزیونی سمت خدا پخش شده عبارت است از:
آغاز امامت امیرالمؤمنین(ع)؛ جریانات و حوادث، گوشهای از فضائل حضرت امیرالمؤمنین(ع)، دوران امامت امام حسن مجتبی(ع) و حکومت بنیامیه، مهمترین ابعاد زندگانی حضرت فاطمه زهرا(س)، جنگ روایتها در بیان تاریخ اسلام و اهتمام ائمه(ع) به مسئله غدیر و اهمیت زیارت غدیریه امام هادی(ع).
حضور در برنامه «ماه من»
از دیگر فعالیتهای فرهنگی و تبلیغی حامد کاشانی میتوان به حضور او در برنامه تلویزیونی ماه من اشاره کرد. برنامه سحرگاهی «ماه من» از ماه رمضان سال ۱۳۹۸ با حضور و سخنرانی حجتالاسلام حامد کاشانی از شبکه سوم سیما پخش شد. کاشانی در سال ۹۸ در این برنامه به موضوع «امیرالمومنین(ع)؛ دوستان و دشمنان»، سال ۹۹ به بحث «امیرالمومنین (ع)؛ فضائل و مناقب» و در سال ۱۴۰۰ به «دغدغهها و اولویتهای امیرالمومنین (ع)» پرداخت که بیشتر منابع و مآخذ خود را هم از متون، اسناد و کتب اهلسنت انتخاب میکرد تا از زبان آنان به اثبات ویژگیهای امام علی(ع) بپردازد. حامد کاشانی قبل از شروع رمضان ۱۴۰۱ کنارهگیری خود از برنامه «ماه من» را اعلام کرد و در فضای مجازی چنین نوشت:
«در سالهای اخیر و هربار در روزهای نزدیک به ماه مبارک رمضان، فشارها و تغییراتی تحمیل میشد که به خاطر شیعیان حضرت دم فرو میبستیم. اما امروز علیرغم این که حدود ۱۰۰ روز است به صورت تیمی مشغول کار و تولید محتوای برنامه سحر بودیم، مجددا فشارها و اتفاقاتی رخ داد که بنده را به این نتیجه رساند که با تأسی به سیره امیرالمومنین(ع) و برای اعلام و اعلان رفتارهای غلط و خلاف مروّت مردانسایه و تأثیر تخریبی رفتارهایشان بر همه جا از جمله رسانه ملی، با عرض پوزش فراوان از مردم عزیز ایران، از حضور در برنامههای سحر رسانه ملی استعفا داده و در عرصههای دیگر خدمتگزاری خواهم کرد».
حضور در برنامه «سوره»
حامد کاشانی در مردادماه ۱۴۰۱ با حضور در برنامه تلویزیونی «سوره» به گفتوگو با مرحوم حجتالاسلام مسعود دیانی پرداخت و موضوع «کوفه و جنگ روایتها» را مورد بحث و بررسی قرار داد.
سلسله جلسات مجازی
از جمله فعالیتهای تبلیغی و رسانهای حامد کاشانی برگزاری سلسله جلسات و سخنرانیهای مذهبی است. کاشانی در فضای مجازی نیز به نشر معارف اهلبیت(ع) پرداخته و تاکنون در موضوعات مختلفی به ایراد سخنرانی پرداخته است. تاکنون در موضوعاتی همچون «در آمدی بر نهجالبلاغه»، حدود ۱۰۰ جلسه سخنرانی از ایشان منتشر شده است.
واکنشهای سیاسی
حامد کاشانی همواره حامی نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران و ولی فقیه بوده و تاکنون در حمایتهای خود واکنشهایی داشته که برخی از آنها عبارت است از:
بلوای ۱۴۰۱
حامد کاشانی در سال ۱۴۰۱ و قبل از شروع فتنه «زن-زندگی-آزادی» نسبت به فوت مهسا امینی واکنش نشان داد و درباره عملکرد نیروی انتظامی چنین گفت:
دارید ضد انقلاب تولید میکنید. وسط شهر انتحاری میزنید علیه نظام.
همچنین در مراسم شب اربعین حسینی طی سخنانی چنین اظهار داشت: یک غلط کردم درست حسابی بگویید؛ وقتی نمیگویید کل نظام فحش میخورد؛ چرا بازداشتش کردین؟ چرا سراغ پاساژهای بالاشهر نمیروید؟
حمایت از ولایت فقیه
حامد کاشانی در توئیتی و در حمایت از آیتالله سید علی خامنهای چنین نوشت:
خدا ما را قدردان نعمت وجود این مرد الهی قرار دهد. وجودش عامل اقتدار و اتحاد ما و مهمترین مانع برای تحقق اهداف دشمنان اسلام و انقلاب است. تا ظهور حضرت ولیعصر(عج) سایهاش بر سرمان مستدام باشد.
گفتاورد
پانویس
- ↑ «واکنش حجت الاسلام حامد کاشانی به مقایسه حجاب و ولایت در یک مناظره». ۲۱ آذر ۱۴۰۲. دریافتشده در ۷ مهر ۱۴۰۳.
