در مصاحبه حسین کرمی با روزنامه جامجم مطرح شد:
سیمافیلم بعد از سالها به یک نشان معتبر بدل شده بود، اما به مرکز امور نمایشی سیما تغییر نام داد. حالاکه تغییراتی ایجاد شده، نامش هم عوض شده است؟
نام این مرکز، سیمافیلم خواهد بود و تاریخچه ای طولانی دارد. سیمافیلم بعد از انقلاب به جایی بدل شد که سریالهای فاخر و گرانقیمت را برای تلویزیون میساخت. شاید دهه۷۰ هم این تصور وجود داشت که سیمافیلم میتواند مرکزی برای تولید همه آثار نمایشی تلویزیون باشد اما از سویی شبکهها فعال بودند و با هم رقابت میکردند و از سوی دیگر نمیتوانستند روی پروژههای بلندمدت سرمایهگذاری کنند و آثار فاخر الف ویژه را بسازند؛ در نتیجه سیمافیلم این امر را برعهده گرفت.
طی یکی دو سال اخیر تولید همه سریالها به این مرکز سپرده شد و نام مرکز امور نمایشی سیما برایش انتخاب شد که بیشتر از هر چیز رقابت بین شبکهها را از بین میبرد. آیا به همین دلیل ساختار این مرکز دوباره تغییر کرده است؟
مدیران وقت بر این عقیده بودند که تلویزیون بیشتر به برنامههای ترکیبی مانند جنگها، شوها و مواردی از این دست نیاز دارد و باید انرژی و امکانات هر شبکه بر این دست برنامهها متمرکز شود نه سریال که زمان کوتاهی از جدول پخش هر شبکه را به خود اختصاص میدهد.
همچنین رقابتهای نامناسبی بین شبکهها برای کارکردن با برخی از گروههای تولید شکل گرفته بود و آثار مشابه با برآوردهای متفاوت تولید میشد. به همین دلیل تولید سریال در تلویزیون در مرکز امور نمایشی متمرکز شد، اما با در نظر گرفتن آسیبها و منافع دو روش قبلی، تولیدات نمایشی به شبکهها برگشته است و هر شبکه تمام امور مربوط به سریالها را انجام میدهد. روال بسیار فرسایشی و پر زحمت قبلی که باعث شده بود تولید از رمق بیفتد و جسارت لازم را نداشته باشد، نیز از بین رفته است.
به عبارتی گروههای فیلم و سریال شبکهها زیرنظر سیما فیلم اما مستقل عمل میکنند.
هر شبکه باید تمام قد مسئول هر آن چیزی باشد که به مخاطبانش ارائه میکند. البته در عین حال مصوبات به سیما فیلم ارجاع میشود اما دیگر قرار نیست ما آن را رد یا تأیید کنیم. سیمافیلم قرار است به منظور کمک کردن و غنا بخشیدن در کنار گروههای فیلم و سریال باشد و اولویتها و مأموریتها یا موازی کاریهای احتمالی را بررسی کند.
در واقع سیما فیلم در مورد سریالهای روتین شبکهها جایگاه مشورتی، نظارتی و مساعدتی دارد و صرفاً تولید آثار فاخر یا الف ویژه را برعهده میگیرد. البته در زمینه تولید مینی سریالها برای مناسبتهای خاص که متکفل ندارد و تله فیلمهایی که رها شده نیز مستقیم وارد عمل میشود.
برخی شبکهها در جذب مخاطب موفقتر بودهاند و حامیان مالی به همکاری با این شبکهها تمایل بیشتر دارند، سیما فیلم در این باره چه سیاستی دارد؟
این تمایزها همچنان باقی خواهد بود. ممکن است یک شبکه درآمد مشارکتی بیشتری جلب کند و شبکه دیگر نه! در این زمینه نه لازم است و نه خوب که سیمافیلم دخالتی داشته باشد و دست به یکسانسازی بزند. چیزی که سیما فیلم بر آن نظارت دارد، برآوردی است که برای سریالها صورت میگیرد. در گذشته برخی شبکهها که دستشان بازتر بود، رقمهای بیشتری برای یک سریال با درجه کیفی مشخص پرداخت میکردند و در نتیجه شرایط غیرمنصفانه ای ایجاد میشد؛ چراکه به این ترتیب ایدهها و گروههای قویتر، جذب شبکه ای میشدند که پرداخت بیشتری داشت و این دور باطل مدام تقویت میشد.
در حال حاضر، بعد از تصویب فیلمنامه در گروههای فیلم و سریال هر شبکه، سیما فیلم با حضور مدیران شبکه و گروهی از متخصصان، هزینه تولید را برآورد میکند و اقساط تولید به مدیر گروه فیلم و سریال پرداخت میشود. بعد از آن هر شبکه بر اجزای کارش نظارت میکند و مسئولیت را برعهده میگیرد.
بعد از این تغییرات، برنامهریزی خاصی برای تولید کارهای جدید صورت گرفته است؟
جدول فعالیتهای نمایشی هر شبکه تا تابستان سال آینده تقریباً مشخص شده است و امیدواریم بتوانیم به لحاظ مالی هم حمایت کنیم که از زمستان امسال هر پنج شبکه یک، دو، سه، چهار و پنج، بدون توقف سریال تازه داشته باشند. همچنین برنامهریزی شده که از فصل زمستان حتماً در هر دوره یک سریال طنز به مخاطبان تلویزیون ارائه شود. مقدمات این کار در شبکههای سیما در حال انجام است و امیدواریم با حمایت سازمان به نتیجه برسد.
شرایط مالی چطور است؟
ما امیدواریم و امید، منشأ اتفاقات تازه میشود.
کم شدن تولیدات تلویزیون برخی از گروههای تولید را بیانگیزه کرده است و برخی نیروهای توانمند از تلویزیون رفتهاند. چه تدبیری در این باره دارید؟
بعد از آنکه هر خط تولیدی متوقف یا کند میشود، فقط برداشتن آسیبها و موانع برای بازگشت به شرایط قبلی کافی نیست و باید بازسازی روانی صورت بگیرد. امیدوارم بتوانیم بتدریج شرایط امیدبخش و پایداری را فراهم کنیم که گروههای تولید به تلویزیون برگردند؛ البته این کار به کمی زمان نیاز دارد.
قبول دارم که موانع، آدمهای توانا را دلسرد میکند و آنها در حوزههای دیگر به کارشان ادامه میدهند، اما نباید این واقعیت را فراموش کرد که تلویزیون یک واقعیت بزرگ است، بخصوص در جامعه ای مانند جامعه ما. با وجود همه رقبا و شرایط دشوارش، اگر امکان فعالیت در تلویزیون وجود داشته باشد، خواهان فعالیت در آن کم نیست. در همین دوره کوتاه تقریباً از کارگردانهای بزرگ و موفق، کسی نیست که برای همکاری با تلویزیون ابراز تمایل نکرده یا پا پیش نگذاشته باشد.
برخی کارگردانها و فیلمنامهنویسها میگویند سختگیریهای تلویزیون بیشتر شده است؟
سختگیریها یا به عبارتی چارچوبهای تلویزیون همیشه وجود داشته و همه دوستان با این قواعد و ضوابط آشنا هستند. با همه اینها هیچ وقت به اندازه امروز فضای تلویزیون باز نبوده است، منطق و لحن برنامه ای مانند دورهمی را در کدام یک از برنامههای گذشته تلویزیون میتوان دید؟ چه زمانی مانند امروز موضوعات فرهنگی، اجتماعی در تلویزیون نقد شده است!
البته قبول دارم که وقتی از دوره رکود عبور میکنیم و موانع همکاری برداشته میشود، هنرمندان نیاز دارند مطمئن شوند. خوشبختانه بزرگان این عرصه مشتاق همکاری با تلویزیون هستند و حتی با درک شرایط مالی تلویزیون، با فروتنی و طمانینه بیشتر اعلام آمادگی کردهاند.
در زمینه محتوای سریالهای تلویزیونی، استراتژی مشخصی در سیمافیلم طراحی شده است؟
یکی از مهمترین اقدامات سیمافیلم برنامهریزی آینده نگرانه برای تولیدات نمایشی تلویزیون است. در گام اول سعی کردهایم حوزههای مغفول مانده را یافته و به آنها بپردازیم. مثلادر حوزه کودک و نوجوان دستمان خالی شده است یا در حوزه دفاع مقدس خلاداریم و آثار تاریخی دچار همپوشانی هستند. چند پروژه داریم که از یک بازه مشخص زمانی حرف میزنند و دربارهٔ قبل و بعد این دوره اثری ساخته نشده است؛ بنابراین تلاش میکنیم فضای جذابتر، فعالتر و نوتری در سریالها ایجاد کنیم. تنوع فضاها میتواند جلوه جذاب تری به تلویزیون بدهد.
تنوع نیازمند جسارت است اما به نظر میرسد برنامه سازان ما خیلی جسورانه سراغ موضوعات نمیروند. به عنوان نمونه خیلی زودتر از اینها میشد سریالی دربارهٔ ایدز ساخت. برای این مسئله فکری کردهاید؟
این حرف شما را قبول دارم؛ شاید اگر برخی سدهای ذهنی، تحلیلهای ناکافی یا نادرست، اطلاعات کم و ارتباطات محدود وجود نمیداشت خیلی زودتر میشد دربارهٔ موضوعات و مباحث جامعه حرف زد.
با همه اینها امور مرهون اوقات هستند و مثلااگر زمانی به ایدز پرداخته میشد که تعداد مبتلایان کم بود، اقبالی هم صورت نمیگرفت. زمانی حرف زدن دربارهٔ نسل جدید مواد مخدر نوعی آموزش استفاده از آنها به حساب میآمد، اما الان نیروی انتظامی از ما میخواهد این مواد را به مردم بشناسانیم.
خوشبختانه به دلیل مطالعاتی که دکتر میرباقری در زمینه موضوعات اجتماعی دارد؛ از ما خواستهاند بیپروا دربارهٔ این مسائل حرف بزنیم و اطلاعرسانی کنیم. همین شجاعت، شهامت، جرات و حرفهای تازه، تلویزیون را پویاتر خواهد کرد.
شبکه نسیم با مدیریت شما توانست خیلی زود به یکی از شبکههای جذاب تلویزیون بدل شود. حضور شما در راس مرکز سیما فیلم میتواند نویدبخش ایجاد فضایی تازه و متفاوت در سریالهای تلویزیونی باشد؟
مجموعه ای از مولفههای گوناگون دست به دست هم میدهد تا یک اتفاق جسورانه رخ بدهد، یا یک نمونه از پیش امتحان نشده به نتیجه مطلوب منجر شود. تصویری که از شبکه نسیم داریم در ذهن هیچکسی نبود! آرام آرام ایدهها شکل گرفتند و همه آنها هم موفق نبودند. آقای ضرغامی از شبکه نسیم خیلی جدی و تمام قد دفاع کرد تا امروز که شبکه نسیم به اینجا رسیده است.
ادغام دوباره شبکه تهران و پنج با چه هدفی صورت گرفته است؟
تهران نیازمند شبکه ای است که شان پایتخت بودن شهر تهران در آن لحاظ شود، چون تهران مثل دیگر شهرها نیست؛ شئونی دارد که از این شهر بیرون میزند و به همه ما در همه جای ایران ارتباط پیدا میکند؛ بنابراین باید شبکه ای سراسری داشته باشد و از این رو در شبکه پنج ادغام شد. همه مأموریتهای شبکه تهران نیز به پنج منتقل شده است.
جدول فعالیتهای نمایشی هر شبکه تا تابستان سال آینده تقریباً مشخص شده است و امیدواریم از زمستان امسال هر پنج شبکه یک، دو، سه، چهار و پنج بدون توقف سریال تازه داشته باشند.
سیمافیلم قرار است به منظور کمک کردن و غنا بخشیدن در کنار گروههای فیلم و سریال باشد و اولویتها و مأموریتها یا موازی کاریهای احتمالی را بررسی کند.
یکی از مهمترین اقدامات سیمافیلم برنامهریزی آینده نگرانه برای تولیدات نمایشی تلویزیون است. در گام اول سعی کردهایم حوزههای مغفول مانده را یافته و به آنها بپردازیم.[۱]
حسین کرمی
حسین کرمی (متولد ۱۳۴۱ در اصفهان) مدرس دانشگاه، مدیر فرهنگی و از مدیران باسابقه صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران است که بهعنوان یکی از چهرههای موثر در سیاستگذاری و مدیریت تولیدات سرگرمی و نمایشی تلویزیون شناخته میشود.
او دانشآموخته دکتری فلسفه از دانشگاه تهران و عضو هیئت علمی دانشگاه صداوسیماست و در این دانشگاه مسئولیتهایی چون مدیر گروه ارتباطات دانشکده سیما و معاون پژوهشی را برعهده داشته است.
کرمی از چهرههای موثر رسانه ملی، بهویژه در دهه هشتاد و نود به شمار میآید و در این سالها در سمتهایی همچون قائم مقام معاون سیما، رئیس مرکز سیمافیلم و رئیس مرکز امور نمایشی سیما فعالیت کرده است. او همچنین مدیریت شبکههای نسیم، نمایش، تماشا و شبکه چهار را برعهده داشته و در شکلگیری و جهتدهی بخشی از جریان تولیدات پرمخاطب در تلویزیون نقش داشته است.
یکی از شاخصترین دورههای مدیریتی کرمی به حضور او در شبکه نسیم بازمیگردد. او از زمان تاسیس این شبکه بهعنوان نخستین مدیر منصوب شد و با هدایت و پشتیبانی از تولید برنامههای پربینندهای چون خندوانه، دورهمی، شب کوک و شکرآباد، نقش مهمی در تبدیل نسیم به یکی از پربینندهترین شبکههای تلویزیون ایفا کرد و جایگاه این شبکه را به عنوان رقیبی جدی برای شبکههای با سابقه سیما ارتقا داد. همین امر سبب شد که در رسانهها از او با عنوان «پدر معنوی شبکه نسیم» یاد شود.
در دوره مدیریت کرمی بر مرکز سیمافیلم (۱۳۹۶ تا ۱۳۹۸)، تمرکز این مجموعه بر ساماندهی و پیشبرد تولیدات کلان و الفویژه قرار گرفت و پروژههایی مانند سریال سلمان فارسی و سریال موسی(ع) در همین دوره تثبیت و دنبال شدند. علاوه بر این، مجموعههایی چون حوالی پاییز، فصلهایی از بچه مهندس و نون خ، آچمز و همچنین سریالهایی مانند حکایتهای کمال و خانواده دکتر ماهان برای گروه سنی نوجوان از دیگر تولیدات سیمافیلم در این سالهاست.
او افزون بر مسئولیتهای تلویزیونی، در عرصه سیاستگذاری سینمایی نیز فعالیت داشته و عضویت در شورای پروانه ساخت، شورای پروانه نمایش و هیات انتخاب جشنواره فیلم فجر از جمله سوابق او در این حوزه است.
تحصیلات
حسین کرمی دانشآموخته دکتری فلسفه از دانشگاه تهران است. او از اعضای هیئت علمی دانشگاه صداوسیما است و در این دانشگاه مسئولیتهایی مانند مدیریت گروه ارتباطات دانشکده سیما و معاونت پژوهشی را برعهده داشته است.
فعالیتها
- قائم مقام معاونت سیما
- رئیس مرکز سیمافیلم
- رئیس مرکز امور نمایشی سیما
- معاون فرهنگی سیمافیلم
- مشاور معاون سیما
- مشاور مرکز امور نمایشی سیما
- مدیر شبکه نسیم
- مدیر شبکه نمایش
- مدیر شبکه چهار سیما
- مدیر کانال تماشا
- مدیر گروه ارتباطات دانشکده سیما
- معاون پژوهشی دانشگاه صدا و سیما
- عضو شورای پروانه نمایش سازمان سینمایی
- عضو شورای پروانه ساخت
- عضو هیات انتخاب جشنواره فیلم فجر در ادوار مختلف
حواشی
نام حسین کرمی در برخی دورهها بهدلیل تعدد مسئولیتهای همزمان در رسانهها مورد توجه قرار گرفت. یکی از حواشی دوران مدیریت او در شبکه نسیم، شباهت برنامه دورهمی به یک نمونه خارجی بود. کرمی بهعنوان مدیر شبکه نسیم این شباهتها را پذیرفت اما آن را در چارچوب اقتباس توضیح داد؛ موضوعی که برای مدتی محل گفتوگو در رسانهها بود.
گفتاورد
حسین کرمی مدیر شبکه نسیم در گفتگو با خبرنگار مهر درباره برنامه «دورهمی» که از این شبکه پخش می شود و دکور آن از یک برنامه کمدی هندی کپی برداری شده است، گفت: قطعا دکور برنامه «دورهمی» یک دکور اصیل و بی سابقه نیست و در یک برنامه هندی نیز همین دکور وجود دارد اما آن برنامه المان های ویژه ای داشت که در «دورهمی» قابل استفاده بود.
وی با توضیح ویژگی های برنامه «دورهمی» عنوان کرد: فضای برنامه ما در «دورهمی» خانوادگی است. در این برنامه سه نسل دور هم جمع می شوند و اتفاقات حول محور خانواده رخ می دهد. مسایلی مطرح می شود و بعد این مشکلات در قالب این خانواده حل می شود.
مدیر شبکه نسیم اضافه کرد: نیاز بود که برای این کاشانه یک زمینه هنری بوجود بیاید تا نشان دهد این خانواده چگونه علی رغم مشکلات، تفاوت دیدگاه ها و نیازها و اختلافات ظاهری می توانند کنار هم زندگی کنند و همه از این فضای مشترک بهره برند.
کمدین برنامه هندی اکت های مدیری را ندارد
کرمی با اشاره به انتقادات مطرح شده نسبت به شباهتهای دو برنامه هندی و ایرانی اظهار کرد: بعضی تنها ظاهر را می بینند و تحلیل های شتابزده دارند. «دورهمی» ترکیبی از نمایش و گفتگوست که توسط یک مَسترکمدین همه مجموعه قصه ها، استندآپ ها و مصاحبه ها اداره می شود. درحالیکه اینها در آن برنامه هندی وجود ندارد و کمدین آن برنامه مطلقا اکت های مهران مدیری را ندارد.
وی در پاسخ به اینکه جایگاه قرار گرفتن مهران مدیری در میان مردم هم از این برنامه کپی شده است، بیان کرد: کمدین برنامه هندی صرفا در جایگاه قرار می گیرد و تنها هدفش این است که مردم با صدای خنده او بخندند و کار دیگری انجام نمی دهد. لزومی نداشت این جایگاه تغییر کند چون تلاش بر این بود که مدیری جدای از مردم قرار نگیرد و حتی گاهی پرسش های مردم را از داخل صحنه بپرسد.
نیازی نبود که در بعضی بخش ها که نیازی به خلاقیت ندارد، دست ببریم
مدیر شبکه نسیم افزود: بنابراین فرم برنامه ما بسیار متفاوت است، ما اکنون برنامه ای داریم که دکور دارد، نمایش دارد و علاوه بر اینها استندآپ و گفتگو دارد و در شرایط لزوم آواز هم دارد. بخشی از دکور ما که آشپزخانه است و در نمای دور دیده می شود در دکور هندی نیست.
وی با اشاره به بخش های مختلف این برنامه کمدی درباره کپی نعل به نعل دکور و اینکه چرا در قسمت هایی از دکور تغییراتی ایجاد نکرده اند؟ تصریح کرد: «دورهمی» بخش های فراوانی دارد و نیازی نبود که در بعضی بخش ها که نیازی به خلاقیت ندارد، دست ببریم. دکور آن برنامه هندی هم المان هایی داشت که برای برنامه ما کافی بود و ضروریات یک برنامه بومی و شرقی را تامین می کرد. اتفاقا این اقدامی غیراصیل است که شما ایده ای را از جایی بردارید و روتوش کنید؛ به گونه ای که انگار ایده و خلاقیت از خود شماست.
دستکاری ایده اقتباس شده غیرصادقانه است
کرمی با اشاره به اقتباسی که از برنامه هندی شده است، یادآور شد: در روند اقتباس اجزای قابل استفاده غیربومی را برای تامین هدف مورد نظر بومی برمی داریم. این اجزا ممکن است لباس، نحوه چینش، نوع موسیقی و... باشد. بنابراین روال غلطی نیست و اتفاقا اینکه ایده را دستکاری کنید رفتاری غیرصادقانه است. ما از برنامه کپی نکردیم چراکه کپی یعنی آنچه که در برنامه کمدی هندی وجود داشته است عینا در برنامه ما هم تکرار شود درحالیکه ما اقتباس کردیم و آنچه در «دورهمی» انتقال داده می شود بناست منظور و هدف ما باشد که در بستر خانواده و نقد اجتماعی رخ می دهد و چنین رویکردی مطلقا در آن برنامه وجود ندارد.
مدیر شبکه نسیم در پایان درباره اینکه چرا از المان های شرقی الهام نگرفته است، عنوان کرد: ما سراغ دکوری رفتیم که برای برنامه مناسب و با معماری شرقی که شیشه ها رنگی هستند و درها به حیاط باز می شوند تناسب داشته باشد اما مدیوم تلویزیون را هم باید در نظر می گرفتیم. با این حال من فکر می کنم کار غلطی نبود و قرار است عوامل برنامه توضیحی در این باره بدهند و حتی فکر می کنم مدیری هم در اولین قسمت به بعضی از شباهت ها با یک برنامه دیگر اشاره کرد که اطلاعی ندارم پخش شده است یا خیر.[۲]
پانویس
- ↑ «گفت وگو با دکتر حسین کرمی، رئیس سیمافیلم:مجموعههای تلویزیونی جدید در راهند». روزنامه جام جم، ۴۶۳۴. ۱۶ شهریور ۱۳۹۵. دریافتشده در ۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۳.
- ↑ «پاسخ مدیر شبکه نسیم درباره انتقادها به «دورهمی»».
