سید مجید امامی

از یاقوت

این نوشتار توسط گروه پژوهشگران یاقوت راستی آزمایی و تایید شده است.

سید مجید امامی
پژوهشگر فرهنگ و ارتباطات
پرونده:سید مجید امامی.jpg
نام تولدسید مجید امامی
زمینه فعالیتفرهنگ و ارتباطات، جامعه‌شناسی فرهنگی، سیاست‌گذاری فرهنگی
ملیتایرانی
تاریخ تولد۱۳۶۱
محل تولداصفهان
پیشهرایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در ایتالیا
سال‌های فعالیتاز ۱۳۸۷ تاکنون
تحصیلاتکارشناسی‌ارشد معارف اسلامی و علوم سیاسی؛ دکتری فرهنگ و ارتباطات
دانشگاهدانشگاه امام صادق(ع)
آثارآثار مکتوب و پژوهشی در حوزه فرهنگ و ارتباطات


سید مجید امامی (زاده ۱۳۶۱، اصفهان) پژوهشگر فرهنگ و ارتباطات، جامعه‌شناس فرهنگی و استادیار رشته مطالعات فرهنگی و ارتباطات در دانشگاه امام صادق(ع) است. او از شهریور ۱۴۰۰ با حکم وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به‌عنوان دبیر شورای فرهنگ عمومی کشور و مشاور وزیر منصوب شد و هم‌زمان عضو شورای تخصصی مهندسی فرهنگی در شورای عالی انقلاب فرهنگی است. امامی دارای کارشناسی‌ارشد معارف اسلامی و علوم سیاسی و دکتری فرهنگ و ارتباطات از دانشگاه امام صادق(ع) است و فعالیت پژوهشی او بر موضوعاتی چون سیاست‌گذاری فرهنگی، جامعه‌شناسی فرهنگی ایران، ارتباطات اجتماعی، فرهنگ عمومی و الگوی اسلامی–ایرانی پیشرفت متمرکز است.

او افزون بر تدریس در دانشگاه امام صادق(ع) از سال ۱۳۸۷، در دانشگاه‌های باقرالعلوم(ع)، تهران و دیگر مراکز آموزشی نیز فعالیت داشته است. امامی در حوزه مدیریت علمی و سیاست‌گذاری فرهنگی، سمت‌هایی از جمله معاون پژوهشی دانشکده فرهنگ و ارتباطات دانشگاه امام صادق(ع)، عضو کمیسیون فرهنگی مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست‌جمهوری، دبیر شورای پژوهشی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی، دبیر و عضو کمیسیون فرهنگی–اجتماعی شورای تخصصی حوزوی شورای عالی انقلاب فرهنگی و مدیر گروه هنر و ادبیات مرکز اسناد انقلاب اسلامی را برعهده داشته است.

امامی طی سال‌های اخیر در طرح‌ها و برنامه‌های ملی سنجش و برنامه‌ریزی فرهنگی مشارکت داشته و آثار مکتوب و علمی گوناگونی در حوزه فرهنگ و ارتباطات منتشر کرده است. او از چهره‌های فعال رسانه‌ای به‌شمار می‌رود و در برنامه‌های رادیویی، تلویزیونی و نشست‌های علمی و فرهنگی به بیان دیدگاه‌های تخصصی پرداخته است. وی در اسفند ۱۴۰۳ به‌عنوان رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در ایتالیا منصوب شد.

زندگی و تحصیلات

سید مجید امامی در سال ۱۳۶۱ در اصفهان و در خانواده‌ای با پیشینه هنری و فرهنگی به دنیا آمد. تحصیلات دانشگاهی خود را در دانشگاه امام صادق(ع) ادامه داد و در مقطع کارشناسی‌ارشد رشته «معارف اسلامی و علوم سیاسی» با پایان‌نامه‌ای دربارهٔ «بررسی مقایسه‌ای روابط دولت و ملت در دوران پهلوی دوم و انقلاب اسلامی» فارغ‌التحصیل شد. او سپس وارد دوره دکتری «فرهنگ و ارتباطات» در همان دانشگاه شد و در سال ۱۳۹۴ رساله خود را با عنوان «طراحی نظریه سیاستی فرهنگ و ارتباطات جمهوری اسلامی ایران در چارچوب الگوی اسلامی–ایرانی پیشرفت» دفاع کرد.

حوزه تخصصی امامی در مطالعات دانشگاهی بر جامعه‌شناسی فرهنگی ایران، ارتباطات اجتماعی، رسانه و سیاست‌گذاری فرهنگی متمرکز است و بخش قابل توجهی از فعالیت علمی و پژوهشی او به پیوند مطالعات فرهنگی با حوزه حکمرانی و برنامه‌ریزی فرهنگ عمومی اختصاص دارد.

فعالیت‌های دانشگاهی

سید مجید امامی عضو هیئت علمی و استادیار رشته «مطالعات فرهنگی و ارتباطات» در دانشگاه امام صادق(ع) است و در حوزه‌هایی مانند جامعه‌شناسی فرهنگی و تاریخی ایران، دین و فرهنگ، سیاست‌گذاری فرهنگی، رسانه و فرهنگ عمومی و مسائل اجتماعی به تدریس و پژوهش می‌پردازد. او از سال ۱۳۸۷ همکاری آموزشی خود را در دانشگاه امام صادق(ع) آغاز کرده و در مراکز پژوهشی و دانشگاه‌هایی متعدد از جمله دانشگاه باقرالعلوم(ع) و دانشگاه تهران نیز به تدریس پرداخته است.

امامی، افزون بر فعالیت‌های آموزشی، مسئولیت‌هایی در حوزه مدیریت پژوهشی و برنامه‌ریزی علمی بر عهده داشته است؛ از جمله معاونت پژوهشی دانشکده فرهنگ و ارتباطات دانشگاه امام صادق(ع)، معاونت پژوهشی پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی و مدیریت گروه «دین، فرهنگ و ارتباطات» در مرکز تحقیقات میان‌رشته‌ای علوم انسانی و اسلامی دانشگاه امام صادق(ع). او در این جایگاه‌ها در طراحی و پیشبرد برنامه‌های آموزشی و پژوهشی مرتبط با فرهنگ و ارتباطات مشارکت داشته است.

گرایش‌ها و حوزه‌های فکری

گرایش‌های پژوهشی سید مجید امامی عمدتاً در حوزه سیاست‌گذاری فرهنگی، جامعه‌شناسی فرهنگی ایران و ارتباطات اجتماعی متمرکز است. او به بررسی نسبت فرهنگ با حکمرانی فرهنگی، سنجش فرهنگ عمومی و الزامات فرهنگی توسعه، به‌ویژه در حوزه علوم انسانی و آموزش عالی، می‌پردازد. رسانه و نقش آن در امنیت فرهنگی، امید اجتماعی و ارتباطات سیاسی از دیگر محورهای ثابت در آثار اوست. در نوشته‌های وی همچنین موضوعاتی مانند پیوست فرهنگی، تغییرات فرهنگی، مردم‌سالاری دینی و تبیین الگوهای بومی فرهنگ و ارتباطات در چارچوب الگوی اسلامی–ایرانی پیشرفت دنبال می‌شود.

سمت‌ها و مسئولیت‌ها

سید مجید امامی از شهریور ۱۴۰۰ با حکم وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به‌عنوان دبیر شورای فرهنگ عمومی کشور منصوب شده و هم‌زمان مشاور وزیر فرهنگ است. مأموریت‌های او در این سمت شامل رصد و سنجش شاخص‌های فرهنگ عمومی، هماهنگی میان نهادهای فرهنگی، برنامه‌ریزی برای ارتقای فرهنگ عمومی و بهره‌گیری از ظرفیت‌های مردمی در سیاست‌گذاری فرهنگی عنوان شده است.

او علاوه بر این مسئولیت، در نهادهای دانشگاهی و پژوهشی نیز سمت‌های مدیریتی و سیاست‌گذاری داشته است؛ از جمله:

  • معاون پژوهشی دانشکده فرهنگ و ارتباطات دانشگاه امام صادق(ع)
  • معاون پژوهشی پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی
  • مدیر گروه «دین، فرهنگ و ارتباطات» در مرکز تحقیقات میان‌رشته‌ای علوم انسانی و اسلامی دانشگاه امام صادق(ع)
  • عضو کمیسیون فرهنگی مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست‌جمهوری
  • عضویت در شورای راهبردی رادیو فرهنگ
  • معاون پژوهشی و دبیر شورای پژوهشی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی
  • دبیر و عضو کمیسیون فرهنگی–اجتماعی شورای تخصصی حوزوی شورای عالی انقلاب فرهنگی
  • مدیر گروه هنر و ادبیات مرکز اسناد انقلاب اسلامی
  • رایزن فرهنگی سفارت ایران در ایتالیا

آثار و تألیفات

آثار و تألیفات سید مجید امامی شامل مجموعه‌ای از کتاب‌ها، مقالات علمی‌پژوهشی و طرح‌های پژوهشی در حوزه‌های سیاست‌گذاری فرهنگی، جامعه‌شناسی فرهنگی، ارتباطات اجتماعی و مطالعات هویت ملی است. برخی از این آثار عبارتند از:

مقالات علمی‌پژوهشی

  • از تصویرآفرینی قرآنی تا تصویرسازی سینمایی؛ پژوهشی در امکان سینمای دینی (فرهنگ و ارتباطات)
  • جامعه‌شناسی شیعی و امکان یا امتناع الگوی پیشرفت در جمهوری اسلامی ایران (اسلام و مطالعات اجتماعی، شماره ۳، زمستان ۱۳۹۲)
  • موعودگرایی در غرب: از اعتقاد تا انتقاد؛ سیری در مبانی و مفاهیم موعودپژوهی معاصر (مشرق موعود)
  • از جامعه‌شناسی تاریخی ایران تا نظریه سیاستی پیشرفت؛ نقش پارادایم ماهیت‌گرا در ترسیم الگوی اسلامی‌–ایرانی هویت ملی (مطالعات ملی)
  • نقش تحزب در فرهنگ سیاسی و آموزش سیاسی در نظام مردم‌سالاری دینی (همایش علمی‌پژوهشی)
  • چارچوبی انتقادی برای سیاست‌پژوهی مسئله حجاب در جمهوری اسلامی ایران؛ مبتنی بر نظریه و الگوی عرفی‌شدن و جامعه ایران (اسلام و مطالعات اجتماعی، شماره ۱)
  • شبکه عوامل، زمینه‌ها و راه‌حل‌های مسئله حجاب در دانشگاه‌های ایران؛ بایسته‌های برنامه‌ریزی فرهنگی با استفاده از نظریه زمینه‌ای (فرهنگ در دانشگاه اسلامی)

مقالات علمی‌ترویجی

  • جهانی‌شدن پایان؛ موعودباوری متناقض غرب و جهانی‌شدن آغاز؛ نگاهی دیگر به بحران مدرن و رویکرد مهدوی (انتظار موعود)
  • معرفی کتاب: خبر، تحلیل شبکه‌ای و تحلیل گفتمان (نامه دین و ارتباطات)
  • صنعت المپیک و ارتباطات بین‌الملل؛ مطالعه المپیک پکن با تأکید بر تصویرسازی و بازسازی نقش چین در نظام جهانی (نامه دین و ارتباطات)
  • مطالعه الگوی ناظر بر ارتباطات اجتماعی جامعه دینی با تبیین مختصات روابط سیاسی در اندیشه امام خمینی و انقلاب اسلامی (رسانه)

مقالات علمی‌تخصصی

  • گذری بر تعاملات دولت و ارتباطات در ایران؛ جامعه‌شناسی تبلیغات سیاسی در دوره پهلوی دوم (نامه فرهنگ و ارتباطات)
  • نگاهی دیگر به تأثیر آثار علمی مسلمین بر تمدن غرب؛ ارتباطی میان‌فرهنگی (نامه فرهنگ و ارتباطات)
  • مقالات پذیرفته‌شده در کنفرانس‌ها
  • نظریه فرهنگی در تعاطی سنت و دین؛ پژوهشی در مبانی خط‌مشی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران (همایش دین و نظریه فرهنگی)
  • جایگاه شاخص عقلانیت در نظام شاخص‌های فرهنگی (همایش سیره و معارف رضوی)
  • برنامه‌ریزی راهبردی فرهنگ در برنامه پنجم توسعه؛ اجرای رهیافتی تمدنی در حوزه توسعه فرهنگی (همایش تبیین مبانی پیشرفت و عدالت)
  • احیای روابط امت و امام در انقلاب اسلامی (همایش ابعاد رهبری امام خمینی)
  • الصراع العالمی… ثقافه حسن الظن… (مجله الاجتهاد و التجدید، بیروت)
  • مؤلفه‌ها و الهامات هویت تاریخی و تمدن ایرانی… (الگوی هویت اسلامی ایرانی در چشم‌انداز ۱۴۱۵)
  • امکان جامعه و فرهنگ ایرانی–اسلامی در رویکرد خدمات متقابل؛ جامعه‌شناسی تاریخی ایران در اندیشه شهید مطهری (حکمت مطهر)
  • مطالعه پیوند مفهومی هویت و اعتماد به‌نفس ملی (همایش فرهنگ عمومی و اعتماد به‌نفس ملی)

کتاب‌ها

  • امید و رسانه؛ پژوهشی در مبانی، ابعاد و راهبردهای امیدآفرینی اجتماعی در رسانه ملی — مرکز پژوهش‌های صداوسیما
  • فراز و فرود مدرن؛ از رنسانس تا جنگ سرد — با مقدمه حمید مولانا — نشر نور مطاف
  • شاخص‌های فرهنگ عمومی — نویسنده همکار — دبیرخانه شورای فرهنگ عمومی کشور
  • پیوست فرهنگی؛ از مفهوم تا روش — دانشگاه امام صادق(ع)
  • پروپاگاندا و تبلیغات سیاسی؛ درس‌نامه تخصصی — شهرداری تهران
  • گفتارهایی در تاریخ تمدن — نویسنده همکار — دانشگاه امام صادق(ع)
  • مبانی و روش علمی امام صادق(ع) — مقاله در حوزه ارتباطات — دانشگاه امام صادق(ع)

فعالیت‌های علمی و سخنرانی‌ها

  • رسانه، هویت دینی و راهکارهای تقویت آن — فصلنامه مطالعات جوان و رسانه
  • تبیین ضرورت شاخص‌های فرهنگی در ارزیابی عملکرد بخش فرهنگ — دانشگاه امام صادق(ع)
  • مناسبات فرهنگ و سنن الهی — دانشگاه امام صادق(ع)
  • تبیین رهنمودهای رهبری دربارهٔ سبک زندگی — دانشگاه امام صادق(ع)
  • تاریخ تمدن غرب — دوره چهار جلسه‌ای — برنامه «والعصر»
  • سینما و رسانه دینی — مدرسه معصومیه قم
  • کرسی‌های آزاداندیشی و ارتباطات علم — دانشگاه پیام‌نور اصفهان
  • تاریخ تحلیلی تمدن غرب — طرح «صراط حمید» بسیج دانشجویی تهران

طرح‌های پژوهشی

  • تدوین نقشه مهندسی فرهنگی کشور — مدیر ارشد طرح — دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی
  • سند رسانه‌ای توسعه زیارت رضوی — عضو کمیته علمی و ناظر — پارک علم و فناوری خراسان
  • تدوین نظام‌نامه ارتقای حجاب و عفاف دانشگاه‌ها — مجری — معاونت فرهنگی وزارت علوم
  • مفهوم‌شناسی بنیادی جامعه اطلاعاتی؛ رهیافت انتقادی — ناظر — دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی
  • مطالعه تبلیغات سیاسی و فرهنگ عمومی در انتخابات دهم ریاست‌جمهوری — مدیر پروژه — دبیرخانه شورای فرهنگ عمومی
  • فراتحلیل و آسیب‌شناسی مطالعات سبک زندگی شهری و شاخص‌های سنجش — طراح — مرکز مطالعات شهر تهران
  • تدوین شاخص‌ها و برنامه‌های فرهنگی خراسان رضوی — همکار کمیته علمی
  • آسیب‌شناسی راهبردی برنامه‌ریزی مهدویت با تأکید بر مسجد جمکران — پژوهشگر حوزه مهدویت