غلامحسین امیرخانی
| اطلاعات شخصی | |
|---|---|
| تاریخ تولد | ۱۸ بهمن ۱۳۱۸ (۸۶ سال) |
| ملیت | ایرانی |
| زبان مادری | فارسی |
| محل تولد | طالقان |
| شاگردان | مهدی فلاح کرمعلی سالخورده آبسردی (شیرازی) امیراحمد فلسفی علی اشرف صندوق آبادی |
| اطلاعات هنری | |
| عنوان هنری | چهره ماندگار |
| زمینه فعالیت | خوشنویسی |
| پیشه | خوشنویس |
| جوایز | چهره ماندگار در سال ۱۳۸۱ |
غلامحسین امیرخانی (زاده ۱۸ اردیبهشت ۱۳۱۸ طالقان) خوشنویس، مدیر فرهنگی و از چهرههای نامدار هنر خوشنویسی ایران است. او از چهرههای ماندگار ایران در عرصه هنر خوشنویسی است که بهعنوان پیشکسوت خط نستعلیق نیز مورد تجلیل قرار گرفته است.
او دو سال ابتدایی دبستان را در زادگاهش، روستای تکیه ناوه طالقان گذراند و دوره دبیرستان را همراه با کار، در کلاسهای آزاد طی کرد. سپس در سال ۱۳۳۸ به صورت حرفهای به آموختن هنر خوشنویسی روی آورد و با ممارست فراوان در زمینه این هنر سرآمد شد. بسیاری او را برترین نستعلیقنویس حال حاضر میدانند.
امیرخانی از سال ۱۳۴۰ در اداره کل هنرهای زیبا در وزارت فرهنگ و هنر سابق (وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی کنونی) به سمت خطاط استخدام شد. از مشاغل دیگر وی میتوان به مدیریت و ریاست شورای عالی انجمن خوشنویسان ایران، مدیریت فرهنگسرای ارسباران (هنر) و ریاست شورای عالی خانه هنرمندان ایران اشاره کرد. امیرخانی در انجمن خوشنویسان ایران به کار تعلیم خط به خوشنویسان و استادان دیگر مشغول است. از وی برای آثار ارزشمند فرهنگی و هنری با عنوان پیشکسوت خط نستعلیق تجلیل شد. امیرخانی از جمله در چهرههای ماندگار شناخته شده است.
امیرخانی در نستعلیقنویسی شیوهای منحصر به فردی دارد که مورد اقبال بسیاری از استادان خوشنویسی است. بسیاری از خوشنویسان صاحب نام معاصر به طور مستقیم یا غیرمستقیم از خط او مشق کردهاند که از جمله ایشان می توان به مهدی فلاح، امیراحمد فلسفی، جواد بختیاری و... اشاره کرد.
در سال ۱۳۹۸ مستندی با نام «قلم عشق» دربارهٔ زندگینامه امیرخانی به نویسندگی و کارگردانی «سمیرا رجبی» ساخته شد.
زندگی و مسیر حرفهای
تجلیل از غلامحسین امیرخانی
تجلیل از غلامحسین امیرخانی در موزه خوشنویسی ایران (مهر ۱۳۹۷)
غلامحسین امیرخانی
غلامحسین امیرخانی در آیین گشایش نمایشگاه خوشنویسی دستخط در فرهنگسرای نیاوران
او از سن هفت سالگی به مدرسه رفت. غلامحسین امیرخانی کلاس اول دبستان را در زادگاهش گذرانده است. با به پایان بردن دوره ابتدایی، مدتی در بازار به کار آزاد پرداخت، سپس به آموختن فن خط روی آورد و با ممارست فراوان در زمینه هنر خوشنویسی سرآمد گردید.[۱]
در سال ۱۳۳۸ به صورت حرفهای به سمت خوشنویسی گرایش پیدا کرد. و با «سید حسین میرخانی» آشنا شد. او در نگارش خط نستعلیق از ریز و درشت مهارت دارد. بسیاری او را برترین نستعلیقنویس حال حاضر میدانند. وی از خط نوشته های استادانی چون میرعمادالحسنی ، میرزای کلهر ، عمادالکتاب ، علی اکبر کاوه و چند تن دیگر تعلیم و سرمشق گرفت. [۲]
امیرخانی از سال ۱۳۴۰ در اداره کل هنرهای زیبا در وزارت فرهنگ و هنر سابق (وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی امروز) به سمت خطاط استخدام شد.
در سال ۱۳۹۸ نام خیابان کوکب در منطقهٔ ستارخانِ تهران به نام استاد غلامحسین امیرخانی تغییر یافت. در همین سال مستندی با نام «قلم عشق» درباره زندگینامه امیرخانی به نویسندگی و کارگردانی «سمیرا رجبی» ساخته شد.[۳]
شاگردان
بسیاری از خوشنویسان صاحبنام معاصر از جمله مهدی فلاح، کرمعلی سالخورده آبسردی (شیرازی)، امیراحمد فلسفی، علی اشرف صندوق آبادی، جواد بختیاری ، ولی الله احمدخان بیگی و… از شاگردان غلامحسین امیرخانی بهشمار میروند و بیشتر خوشنویسان معاصر بهطور مستقیم یا غیرمستقیم از خط او مشق کردهاند.[۴]
سوابق اجرایی
- مدیریت و ریاست شورای عالی انجمن خوشنویسان ایران
- مدیریت فرهنگسرای ارسباران (هنر)
- ریاست شورای عالی خانه هنرمندان ایران
افتخارات و جوایز
- دریافت نشان درجه یک فرهنگ و هنر در سال ۱۳۷۸ و ۱۳۸۸
- برگزیده همایش چهرههای ماندگار در سال ۱۳۸۱ به عنوان چهره ماندگار هنر خوشنویسی
- دریافت مدال ادب و هنر فرانسه (درجه شوالیه) در در سال ۱۳۹۵ (سفارت فرانسه)
- ثبت نام وی بهعنوان گنجینه زنده بشری در خط نستعلیق در فهرست ملی نادرهکاران میراث فرهنگی ناملموس در سال ۱۳۹۸[۵]
آثار
امیرخانی آثار بسیاری را در سپهرِ هنری ایران به یادگار گذاشته است که مهمترین و برجستهترین آنها عبارتاند از:
- دیوان حافظ
- رسمالخط امیرخانی
- آدابالخط بزرگداشت امیرخانی
- گلستان سعدی
- رباعیات خیام
- دیوان خواجوی کرمانی
- صحیفه هستی
- فرازهایی از شاهنامه
- دوازده بند محتشم کاشانی
- سروِ سایهفکن: دربارهٔ فردوسی و شاهنامه
- منتخبی از غزلیات سعدی
- خطاطی سنگ مزار محمّدرضا شجریان
- خطاطی کتیبهٔ سردر دفتر رصدخانه ملی ایران
- خطاطی کتیبهٔ سردر پژوهشگاه دانشهای بنیادی
- خطاطی کتیبهٔ سردر پژوهشکدهٔ نجوم[۶]
مستندهای ساخته شده درباره امیرخانی
- مستند «دست و داستان»، روایتی از زندگی و مسیر هنری غلامحسین امیرخانی است که صدرا صدوقی تهیهکنندگی و رضا عباسی، کارگردانی آن را برعهده داشتهاند؛ این مستند در سال ۱۴۰۳ از شبکه چهار سیما پخش شده است.[۷]
- مستند «مشق نام لیلی» از مجموعه مستندهای «چونان سرو»، به روایت زندگی هنری غلامحسین امیرخانی پرداخته که «مریم طالبی انارکی» آن را کارگردانی کرده است. این مستند در سال ۱۴۰۱ از شبکه چهار سیما پخش شده است.[۸]
نکوداشتها و تجلیل
مهرماه ۱۳۹۷ در موزه خوشنویسی ایران مراسم نکوداشت و تجلیل از غلامحسین امیرخانی با حضور مسئولین فرهنگی و هنری و اهالی هنر برگزار شد.[۹]
نگارخانه
پانویس
- ↑ «۱۰۰ هنر/غلامحسین امیرخانی». دریافتشده در ۴ مرداد ۱۴۰۴.
- ↑ «۱۰۰ هنر/غلامحسین امیرخانی». دریافتشده در ۴ مرداد ۱۴۰۴.
- ↑ «۱۰۰ هنر/غلامحسین امیرخانی». دریافتشده در ۴ مرداد ۱۴۰۴.
- ↑ «۱۰۰ هنر/غلامحسین امیرخانی». دریافتشده در ۴ مرداد ۱۴۰۴.
- ↑ «۱۰۰ هنر/غلامحسین امیرخانی». دریافتشده در ۴ مرداد ۱۴۰۴.
- ↑ «۱۰۰ هنر/غلامحسین امیرخانی». دریافتشده در ۴ مرداد ۱۴۰۴.
- ↑ «شبکه چهار سیما/مستند« دست و داستان»». ۱۰ بهمن ۱۴۰۳. دریافتشده در ۴ مرداد ۱۴۰۴.
- ↑ «خبرگزاری ایمنا/ مستند غلامحسین امیرخانی». ۱ خرداد ۱۴۰۱. دریافتشده در ۴ مرداد ۱۴۰۴.
- ↑ «انجمن خوشنویسان ایران / نکوداشت و تجلیل از غلامحسین امیرخانی». ۲ فروردین ۱۴۰۲. دریافتشده در ۴ مرداد ۱۴۰۴.
