محسن شریفیان

از یاقوت

این نوشتار توسط گروه پژوهشگران یاقوت راستی آزمایی و تایید شده است.

محسن شریفیان
پرونده:محسن شریفیان.jpg
نام تولدمحسن شریفیان برازجانی
زمینه فعالیتموسیقی نواحی ایران، پژوهش موسیقی
ملیتایرانی
تاریخ تولد۳۰ دی ۱۳۵۴ ‏(۵۰ سال)
محل تولدبوشهر، ایران
محل زندگیبوشهر، تهران
پیشهنوازنده نی‌انبان، نویسنده، آهنگساز، پژوهشگر
سال‌های فعالیت۱۳۷۲ تاکنون
شروع فعالیتبنیان‌گذاری گروه موسیقی لیان
تحصیلاتعلوم اجتماعی (گرایش پژوهشگری)
جوایزنشان درجه یک هنری (معادل دکتری) از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی؛ جوایز جشنواره‌های داخلی و بین‌المللی


محسن شریفیان برازجانی (زادهٔ ۳۰ دی ۱۳۵۴ بوشهر) پژوهشگر، نویسنده، نوازنده، آهنگساز و از چهره‌های سرشناس در حوزه موسیقی نواحی ایران است. او دارای نشان درجه‌یک هنری (معادل دکتری) در رشته موسیقی و نوازندگی نی‌انبان از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و دانش‌آموخته علوم اجتماعی با گرایش پژوهشگری است.

شریفیان از بنیان‌گذاران گروه موسیقی «لیان» بوده و فعالیت حرفه‌ای خود را از سال ۱۳۷۲ آغاز کرده است. شریفیان به‌ویژه در زمینه موسیقی بومی جنوب ایران و نوازندگی سازهای نی‌انبان، نی جفته و فلوت شناخته می‌شود و با بهره‌گیری از رویکرد تلفیقی، سبک‌های مختلف موسیقی ایرانی را با یکدیگر ترکیب کرده است.

آثار او شامل اجراهای صحنه‌ای و بین‌المللی، موسیقی متن فیلم و سریال و انتشار کتاب‌ها و آلبوم‌های متعدد است. شریفیان در جشنواره‌ها و برنامه‌های موسیقی داخلی و خارجی، از جمله جشنواره موسیقی فجر و برنامه «صداتو» حضور داشته و جوایز متعددی برای پژوهش‌های موسیقایی و آثار هنری خود دریافت کرده است.

او همچنین به‌عنوان دبیر جشنواره‌ها، نوازنده، آهنگساز و مروج موسیقی نواحی فعالیت داشته و اجراهای او در کشورهای مختلفی از جمله آمریکا، اروپا و آسیا برگزار شده است.

شریفیان از جمله چهره‌های سرشناس کشور در حوزه موسیقی نواحی است و از این منظر در رویدادهای ملی و بین‌المللی مورد تقدیر قرار گرفته است.

زندگی شخصی و تحصیلات

محسن شریفیان برازجانی، متولد دی‌ماه ۱۳۵۴ در شهر بوشهر، پژوهشگر، نوازنده و مروج موسیقی نواحی ایران، به‌ویژه موسیقی جنوب و بوشهر است. او در خانواده‌ای فرهنگ‌دوست و آشنا با آیین‌ها و موسیقی بومی جنوب ایران متولد شد و در همان فضا رشد یافت. آشنایی نزدیک خانواده با فرهنگ و موسیقی محلی باعث شد علاقه او به موسیقی نواحی از دوران کودکی شکل بگیرد و تقویت شود. شریفیان در مصاحبه‌های مختلف، از جمله در برنامه «صداتو»، به نقش حمایت خانواده و درک آن‌ها از ارزش‌های فرهنگ بومی در مسیر حرفه‌ای و هنری خود اشاره کرده است.

محسن شریفیان تحصیلات آکادمیک خود را به‌صورت مستقیم در رشته موسیقی دنبال نکرد؛ او دارای نشان درجه یک هنری (معادل دکتری) در رشته موسیقی و نوازندگی نی‌انبان از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و دانش‌آموخته علوم اجتماعی با گرایش پژوهشگری است. او با تکیه بر مطالعات میدانی و پژوهش‌های تخصصی در حوزه موسیقی نواحی، به‌ویژه موسیقی جنوب ایران، توانسته موسیقی محلی را با زبانی علمی و قابل فهم برای مخاطبان معاصر معرفی کند و در حوزه موسیقی‌شناسی قومی نیز مطالعات جدی داشته است.

فرزند او، لیانا شریفیان، متولد اواخر دهه ۱۳۸۰ است که در فضایی سرشار از موسیقی، فرهنگ و هنر رشد کرده است. لیانا موفق به کسب مقام دوم نوازندگی نی‌انبان اسکاتلندی در فستیوال اسکاتلندی‌ها شد.

سوابق هنری

محسن شریفیان از سال ۱۳۷۲ تاکنون به‌طور مستمر در عرصه موسیقی فعالیت داشته است. گروه موسیقی لیان در سال ۱۳۷۲ توسط محسن شریفیان در بوشهر تأسیس شد. این گروه در حوزه موسیقی بومی و فولکلور ایران فعالیت می‌کند و به‌دلیل رویکرد تلفیقی و بهره‌گیری از سازها و نغمه‌های محلی جنوب ایران، به‌عنوان یکی از شناخته‌شده‌ترین گروه‌های موسیقی نواحی کشور مطرح است.

سازهای تخصصی او شامل نی‌انبان، نی جفته و فلوت است و از اساتید برجسته نوازندگی نی‌انبان و نی جفته در ایران به‌شمار می‌آید که در کشورهای مختلف جهان نیز نوازندگی کرده است.

علاوه بر نوازندگی، شریفیان در زمینه آهنگسازی نیز فعالیت داشته و موسیقی متن فیلم‌ها و آثار متعددی را ساخته و اجرا کرده است که از این جمله می‌توان به «روزی مثل هر روز»، «یادها»، «بوسه‌ها و خنجرها»، «همسنگار»، «پینوکیو»، «عامو سردار و رئیسعلی» و «تیک آف» أشاره کرد.

او همچنین در دوره‌های مختلف به‌عنوان دبیر جشنواره‌های موسیقی فعالیت کرده است. از جمله، دبیری جشنواره «نوای نواحی» در نوروز ۱۴۰۰ که به‌عنوان نخستین جشنواره بین‌المللی ساز نی‌انبان با حضور ۱۳ گروه داخلی و ۴ گروه خارجی در جزیره کیش برگزار شد.

شریفیان با رادیو «سوینا» در تولید پادکست‌های موسیقایی ویژه مخاطبان نابینا نیز همکاری داشته است و حضورش در برنامه‌های مختلفی چون «صداتو»، «۱۰۰۱» و… موردتوجه قرار گرفته است.

افتخارات

محسن شریفیان در سی‌وهشتمین جشنواره موسیقی فجر موفق به دریافت دو جایزه شد؛ یکی در بخش کتاب‌های پژوهشی (تاریخی و فنی) برای کتاب «باب الهوا، موسیقی مردم‌شناسی جزیره کیش» و دیگری در بخش موسیقی نواحی برای آلبوم «لوکا».

او همچنین در دومین دوره اهدای جوایز تئاتر و موسیقی علی معلم (تندیس حافظ)، به پاس نقش مؤثرش در معرفی موسیقی فولکلور ایرانی در سطح بین‌المللی مورد تقدیر قرار گرفت. آلبوم «لوکا» از آثار او در ماه مه ۲۰۲۴ از سوی مجله سانگ‌لاینز به‌عنوان یکی از ۱۰ آلبوم برگزیده جهان در بخش بگ‌پایپ (نی‌انبان) انتخاب شد.

شریفیان در سومین جشن تئاتر و موسیقی حافظ، عنوان بهترین رهبر ارکستر ایرانی ـ تلفیقی را کسب کرد. در این مراسم، لیانا شریفیان به نمایندگی از پدر، تندیس این بخش را دریافت کرد و پیام قدردانی او را به برگزارکنندگان و جامعه موسیقی ایران منتقل کرد.

کتاب‌های منتشر شده و تألیفات

  • کتاب اهل زمین؛ موسیقی و اوهام در جزیره خارگ (انتشارات قلم آشنا ۱۳۸۱ و ۱۳۸۴)
  • کتاب و سی‌دی صوتی اهل ماتم؛ آواها و آیین سوگواری در بوشهر (انتشارات دیرین ۱۳۸۵ و ۱۳۸۳)
  • کتاب دلیران خاموش (انتشارات آینهٔ جنوب ۱۳۸۸)
  • کتاب موسیقی بوشهر در عصر باستان؛ محسن شریفیان و سید قاسم یاحسینی (دانشنامهٔ استان بوشهر – حوزهٔ هنری بوشهر ۱۳۸۹)
  • کتاب موسیقی بوشهر پس از اسلام؛ محسن شریفیان و سید قاسم یاحسینی (دانشنامهٔ استان بوشهر – حوزهٔ هنری بوشهر ۱۳۸۹)
  • کتاب و مولتی‌مدیای تصویری اهل ساز؛ سازشناسی موسیقی بوشهر (انتشارات سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری ۱۳۸۴ و ۱۳۹۳)
  • کتاب و سی‌دی؛ آموزش نی‌انبان؛ محسن شریفیان با همکاری بابک شهرکی (انتشارات ماهور ۱۳۹۶)
  • کتاب؛ مردم‌شناسی و موسیقی نوار ساحلی شیبکوه؛ محسن شریفیان (انتشارات نگاه ۱۳۹۷)
  • کتاب بابا الهوا؛ موسیقی و مردم‌شناسی بومیان کیش(انتشارات نگاه ۱۳۹۹)

آلبوم‌ها و آثار موسیقایی

  • آلبوم بدون کلام از موسیقی جنوب ایران با نام لیانا (پیام کاست ۱۳۷۶)
  • شَپ (پیام کاست ۱۳۷۹)
  • بندری (خانهٔ هنر پرواز ۱۳۸۱)
  • موج (سروش ۱۳۸۳)
  • سیراف (سروش ۱۳۸۷)
  • محلهٔ خمونی (مؤسسه فرهنگی هنری آونگ ۱۳۸۸)
  • خیام‌خوانی (مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور ۱۳۸۸)
  • شروه‌خوانی در بوشهر (مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور ۱۳۸۹)
  • پار و پیرار (مرکز موسیقی حوزهٔ هنری ۱۳۸۹)
  • موج (سروش ۱۳۹۲)
  • اهل ماتم (مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور ۱۳۹۱)
  • دینگو مارو (ایران‌گام ۱۳۹۳)
  • کنسرت تصویری لیان (هنر اول ۱۳۹۴)
  • نِیمه‌خوانی (ماهور ۱۳۹۴)
  • آلبوم تصویری لیان (ایران‌گام ۱۳۹۶)
  • سی‌دی آموزش نی‌انبان (ماهور ۱۳۹۶)
  • موسیقی نوار ساحلی شیبکوه (ماهور ۱۳۹۷)
  • آلبوم موسیقی نواحی ایران با محوریت موسیقی جزیرهٔ کیش که نخستین آلبوم موسیقی منسوب به بومیان کیش است (مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور ۱۳۹۹)
  • آلبوم موسیقی لوکا (نشر جوان ۱۴۰۰)
  • آلبوم موسیقی شمال بوشهر (ماهور۱۴۰۱)

اجراهای خارج از کشور و کنسرت‌های برون مرزی

۱. ایالت‌های مختلف آمریکا (۱۹۹۷)

۲. جام جهانی آلمان (۲۰۰۶)

۳. المپیک پکن (۲۰۰۸)

۴. اکسپوی شانگهای (۲۰۱۰)

۵. اردن (۲۰۰۹)

۶. روسیه (۲۰۰۸، ۲۰۰۹)

۷. امارات متحده عربی (۱۹۹۷، ۲۰۰۲، ۲۰۰۳)

۸. عمان(۲۰۰۱، ۲۰۰۴)

۹. کویت (۲۰۰۲)

۱۰. قطر (۲۰۰۲، ۲۰۰۸، ۲۰۱۰)

۱۱. ترکمنستان (۲۰۰۱، ۲۰۰۲، ۲۰۰۸)

۱۲. ترکیه (۲۰۰۳)

۱۳. بحرین (۲۰۰۳)

۱۴. سنگاپور (۲۰۰۵)

۱۵. مالزی (۲۰۱۰، ۲۰۱۳)

۱۶. یونان (۲۰۱۰، ۲۰۱۱، ۲۰۱۲))

۱۷. بلاروس (۲۰۱۱)

۱۸. الجزایر (۲۰۱۲)

۱۹. سوئد (۲۰۱۱، ۲۰۱۲، ۲۰۱۳)

۲۰. نروژ (۲۰۱۳)

۲۱. چین (۲۰۱۷، ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹)

۲۲. اتریش (۲۰۱۷ و ۲۰۱۸)

۲۳. اسپانیا (۲۰۱۷)

۲۴. اسکاتلند (۲۰۱۸ و ۲۰۱۹)

۲۵. انگلیس (۲۰۱۸ و ۲۰۱۹)

۲۶. هند (۲۰۱۸)

۲۷. بلژیک (۲۰۱۹)

۲۸. فرانسه (۲۰۲۱)

۲۹. مالزی (۲۰۲۲)

۳۰. کانادا (۲۰۲۳)

۳۱. استرالیا (۲۰۲۳)

۳۲. ترکیه (۲۰۲۴)

۳۳. قزاقستان (۲۰۲۴)

آهنگسازی

  • موسیقی سریال مستند ساحل سرخ
  • فیلم ابی سی‌دی (مشترک با بابک شهرکی)
  • فیلم روزی مثل هر روز
  • فیلم یادها، بوسه‌ها و خنجرها
  • فیلم پویانمایی خلیج همیشه فارس
  • فیلم پینوکیو، عامو سردار و رئیس‌علی
  • فیلم تیک آف