نشان درجه یک فرهنگ و هنر
| پرونده:نشان درجه یک فرهنگ و هنر.jpg | |
| اهدا توسط رئیسجمهور ایران | |
|---|---|
| گونه | نشانهای افتخار در ایران |
| بنیانگذاری | توسط هیئت وزیران در ۳۰ آبان ۱۳۶۹ و اصلاح شده در ۶ تیر ۱۳۸۶ |
| کشور | ایران |
| کلاسها | درجه یکم درجه دوم درجه سوم |
نشان درجه یک فرهنگ و هنر یکی از بالاترین نشانها و جوایز افتخاری در جمهوری اسلامی ایران است که با تصویب رسمی شورای وزیران در ۳۰ آبان ۱۳۶۹ بنیانگذاری شد. این نشان به افراد و شخصیتهای برجسته در حوزه فرهنگ، هنر و ادبیات اعطا میشود.
نشان درجه یک فرهنگ و هنر، نمادی از قدردانی و تجلیل از کسانی است که با آثار، خدمات و فعالیتهای خود سهمی برجسته در ترویج، حفظ و توسعه فرهنگ و هنر ایرانی و اسلامی داشتهاند.
این نشان نهتنها یک جایزه و مدال رسمی است، بلکه نماد ارزشهای هنری و فرهنگی ایران و نشانهای از ارج نهادن به تلاشهای برجسته در حوزه هنر و فرهنگ نیز محسوب میشود. اعطای این نشان باعث شناساندن استعدادها، حفظ میراث فرهنگی و ترغیب هنرمندان و محققان به تولید آثار فاخر و ملی میشود و جایگاه ایران را در سطح جهانی به عنوان کشوری غنی از هنر و فرهنگ مستحکم میکند.
تاکنون بیش از ۴۰ نفر از فرهیختگان ایران این جایزه را دریافت کردهاند؛ افرادی چون محمود فرشچیان، علی نصیریان، فتحالله مجتبایی، طاهره صفارزاده، داریوش ارجمند، کریم منصوری، مرتضی ممیز، عزتالله انتظامی، جمشید مشایخی، اکبر عبدی و محمدعلی کشاورز از جمله فرهیختگان شاخصیاند که نشان درجه یک فرهنگ و هنر را دریافت کردهاند.
تاریخچه و جایگاه
ایده اعطای نشانهای فرهنگی و هنری در ایران، بهمنظور شناسایی و تقدیر از هنرمندان و فعالان فرهنگی با دستاوردهای برجسته، از دهههای گذشته مطرح شده است و با تصویب قوانین و مقررات مربوط، نشان درجه یک فرهنگ و هنر به عنوان بالاترین رتبهٔ افتخاری در این حوزه رسمیت یافته است.
این نشان همواره توسط ریاست جمهوری و در چارچوب وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به واجدین شرایط اعطا میشود.
معیارها و ویژگیها
بر اساس مقررات اعطای نشان، دریافتکننده نشان درجه یک فرهنگ و هنر باید: دارای خدمات برجسته و مستمر در حوزه هنر و فرهنگ باشد؛ آثاری تولید کرده باشد که تأثیر عمیق ملی و بینالمللی داشته باشد؛ در معرفی هویت فرهنگی ایران و تقویت ارزشهای هنری و ادبی موفق بوده باشد؛ فعالیتهایش همزمان با ترویج اخلاق حرفهای و تعهد به فرهنگ اسلامی-ایرانی همراه باشد. این نشان معمولاً به افرادی تعلق میگیرد که در حوزههای متنوعی از جمله سینما، تئاتر، موسیقی، خوشنویسی، ادبیات، پژوهشهای فرهنگی و دیگر هنرهای تجسمی و نمایشی، فعالیت برجسته داشتهاند.
اهمیت و اثرگذاری
دریافت نشان درجه یک فرهنگ و هنر نه تنها نمادی از تقدیر رسمی دولت است، بلکه اعتبار و جایگاه اجتماعی هنرمند را نیز ارتقا میدهد.
این نشان موجب میشود که آثار و خدمات فرهنگی هنرمند در سطح ملی و بینالمللی بیشتر شناخته شود و همچنین انگیزهای برای نسلهای آینده هنرمندان و فعالان فرهنگی ایجاد میکند. اعطای این نشان، علاوهبر جنبههای تشویقی، نقش مهمی در تقویت سیاستهای فرهنگی کشور دارد. با توجه به اینکه هنر و فرهنگ بخشی از هویت ملی و دینی جامعه محسوب میشوند، نشان درجه یک فرهنگ و هنر به نوعی تضمین استمرار میراث هنری و فرهنگی کشور نیز به شمار میرود.
دریافتکنندگان
تاکنون شخصیتهای برجستهای از حوزههای مختلف هنر و فرهنگ موفق به دریافت این نشان شدهاند.
دریافتکنندگان این نشان اغلب چهرههایی هستند که با خلق آثار فاخر و متعهد به ارزشهای ملی و دینی، سهمی ماندگار در هنر و فرهنگ ایران داشتهاند. برخی از این افراد علاوهبر فعالیتهای هنری، در حوزههای آموزشی و پژوهشی نیز فعال بوده و نسلهای جوان را در مسیر هنر و فرهنگ راهنمایی کردهاند. مراسم اعطا مراسم رسمی اعطای نشان درجه یک فرهنگ و هنر معمولاً با حضور مقامات عالیرتبه کشور، فعالان فرهنگی و هنری و رسانهها برگزار میشود.
این مراسم علاوه بر جنبهٔ تجلیل از افراد، فرصتی برای برجستهسازی هنر و فرهنگ کشور و نمایش آثار هنرمندان برجسته نیز فراهم میآورد.
دریافتکنندگان در یک نگاه
| ردیف | نام دریافت کننده | نشان | درجه | اهدا شده توسط | در تاریخ |
|---|---|---|---|---|---|
| ۱. | حسین ممتحنی | نشان فرهنگ و هنر | درجه یکم | اکبر هاشمی رفسنجانی | ۱۱ مرداد ۱۳۷۱ |
| ۲. | محمود فرشچیان | نشان فرهنگ و هنر | درجه یکم | اکبر هاشمی رفسنجانی | ۲۴ خرداد ۱۳۷۴ |
| ۳. | احمد مسجدجامعی | نشان فرهنگ و هنر | درجه سوم | اکبر هاشمی رفسنجانی | ۱۱ مرداد ۱۳۷۶ |
| ۴. | غلامحسین امیرخانی | نشان فرهنگ و هنر | درجه یکم | سید محمد خاتمی | ۷ مهر ۱۳۷۸ |
| ۵. | حسن کسائی | نشان فرهنگ و هنر | درجه یکم | سید محمد خاتمی | ۷ مهر ۱۳۷۸ |
| ۶. | علی اکبر صنعتی | نشان فرهنگ و هنر | درجه یکم | سید محمد خاتمی | ۷ مهر ۱۳۷۸ |
| ۷. | قربان سلیمانی علیآبادی | نشان فرهنگ و هنر | درجه دوم | سید محمد خاتمی | ۱۱ بهمن ۱۳۷۹ |
| ۸. | فتحالله مجتبایی | نشان فرهنگ و هنر | درجه یکم | سید محمد خاتمی | ۱۳ مرداد ۱۳۸۲ |
| ۹. | طاهره صفارزاده | نشان فرهنگ و هنر | درجه دوم | سید محمد خاتمی | ۱۳ مرداد ۱۳۸۲ |
| ۱۰. | سکینه امامی | نشان فرهنگ و هنر | درجه سوم | سید محمد خاتمی | ۱۳ مرداد ۱۳۸۲ |
| ۱۱. | اکبر مختار تجویدی | نشان فرهنگ و هنر | درجه یکم | سید محمد خاتمی | ۲۳ اسفند ۱۳۸۲ |
| ۱۲. | سید هادی میرمیران | نشان فرهنگ و هنر | درجه یکم | سید محمد خاتمی | ۱۳ دی ۱۳۸۳ |
| ۱۳. | مرتضی ممیز | نشان فرهنگ و هنر | درجه یکم | سید محمد خاتمی | ۱۳ دی ۱۳۸۳ |
| ۱۴. | ناصر کاتوزیان | نشان فرهنگ و هنر | درجه یکم | سید محمد خاتمی | ۱۴ بهمن ۱۳۸۳ |
| ۱۵. | فرهاد فخرالدینی | نشان فرهنگ و هنر | درجه یکم | سید محمد خاتمی | ۱۷ خرداد ۱۳۸۴ |
| ۱۶. | سید محمد احصایی | نشان فرهنگ و هنر | درجه یکم | سید محمد خاتمی | ۱۷ خرداد ۱۳۸۴ |
| ۱۷. | علی نصیریان | نشان فرهنگ و هنر | درجه یکم | سید محمد خاتمی | ۱۷ خرداد ۱۳۸۴ |
| ۱۸. | زهرا رهنورد | نشان فرهنگ و هنر | درجه دوم | سید محمد خاتمی | ۱۷ خرداد ۱۳۸۴ |
| ۱۹. | غلامحسین امیرخانی | نشان فرهنگ و هنر | درجه یکم | محمود احمدینژاد | ۷ مهر ۱۳۸۸ |
| ۲۰. | سید مرتضی سادات فاطمی | نشان فرهنگ و هنر | درجه یکم | محمود احمدینژاد | ۲۲ مرداد ۱۳۹۰ |
| ۲۱. | رحیم خاکی | نشان فرهنگ و هنر | درجه دوم | محمود احمدینژاد | ۲۲ مرداد ۱۳۹۰ |
| ۲۲. | شهریار پرهیزگار | نشان فرهنگ و هنر | درجه دوم | محمود احمدینژاد | ۲۲ مرداد ۱۳۹۰ |
| ۲۳. | کریم منصوری | نشان فرهنگ و هنر | درجه دوم | محمود احمدینژاد | ۲۲ مرداد ۱۳۹۰ |
| ۲۴. | احمد ابوالقاسمی | نشان فرهنگ و هنر | درجه دوم | محمود احمدینژاد | ۲۲ مرداد ۱۳۹۰ |
| ۲۵. | هاشم روغنی | نشان فرهنگ و هنر | درجه دوم | محمود احمدینژاد | ۲۲ مرداد ۱۳۹۰ |
| ۲۶. | محمدحسین سعیدیان | نشان فرهنگ و هنر | درجه دوم | محمود احمدینژاد | ۲۲ مرداد ۱۳۹۰ |
| ۲۷. | عباس امامجمعه | نشان فرهنگ و هنر | درجه دوم | محمود احمدینژاد | ۲۲ مرداد ۱۳۹۰ |
| ۲۸. | محمد عباسی | نشان فرهنگ و هنر | درجه سوم | محمود احمدینژاد | ۲۲ مرداد ۱۳۹۰ |
| ۲۹. | حسن رضائیان | نشان فرهنگ و هنر | درجه سوم | محمود احمدینژاد | ۲۲ مرداد ۱۳۹۰ |
| ۳۰. | منصور قصریزاده | نشان فرهنگ و هنر | درجه سوم | محمود احمدینژاد | ۲۲ مرداد ۱۳۹۰ |
| ۳۱. | محمدجواد پناهی طوسی | نشان فرهنگ و هنر | درجه سوم | محمود احمدینژاد | ۲۲ مرداد ۱۳۹۰ |
| ۳۲. | محمد حاجابوالقاسم | نشان فرهنگ و هنر | درجه سوم | محمود احمدینژاد | ۲۲ مرداد ۱۳۹۰ |
| ۳۳. | علیاصغر شعرباف | نشان فرهنگ و هنر | درجه یکم | محمود احمدینژاد | ۳ دی ۱۳۹۰ |
| ۳۴. | عبدالمجید کیانی هندی | نشان فرهنگ و هنر | درجه یکم | محمود احمدینژاد | ۳ دی ۱۳۹۰ |
| ۳۵. | جلیل شهناز | نشان فرهنگ و هنر | درجه یکم | محمود احمدینژاد | ۳ دی ۱۳۹۰ |
| ۳۶. | ابراهیم پورفرزیب | نشان فرهنگ و هنر | درجه یکم | محمود احمدینژاد | ۳ دی ۱۳۹۰ |
| ۳۷. | محمدعلی کشاورز | نشان فرهنگ و هنر | درجه یکم | محمود احمدینژاد | ۲۹ شهریور ۱۳۹۱ |
| ۳۸. | داوود رشیدی | نشان فرهنگ و هنر | درجه یکم | محمود احمدینژاد | ۱۲ بهمن ۱۳۹۱ |
| ۳۹. | عزتالله انتظامی | نشان فرهنگ و هنر | درجه یکم | محمود احمدینژاد | ۱۲ بهمن ۱۳۹۱ |
| ۴۰. | جمشید مشایخی | نشان فرهنگ و هنر | درجه یکم | محمود احمدینژاد | ۱۲ بهمن ۱۳۹۱ |
| ۴۱. | ژاله علو | نشان فرهنگ و هنر | درجه یکم | محمود احمدینژاد | ۱۲ بهمن ۱۳۹۱ |
| ۴۲. | اسفندیار رحیم مشایی | نشان فرهنگ و هنر | درجه یکم | محمود احمدینژاد | ۲۰ اسفند ۱۳۹۱ |
| ۴۳. | اکبر عبدی | نشان فرهنگ و هنر | درجه یکم | محمود احمدینژاد | ۱ تیر ۱۳۹۲ |
| ۴۴. | داریوش ارجمند | نشان فرهنگ و هنر | درجه یکم | محمود احمدینژاد | ۱ تیر ۱۳۹۲ |
پیوند به بیرون
- پایگاه اطلاعرسانی اعطای نشانهای دولتی بایگانیشده در ۵ اوت ۲۰۲۰ توسط Wayback Machine
- انواع نشانهای لیاقت کشور و مزایای آنها بایگانیشده در ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۰ توسط Wayback Machine
- سخنان شورانگیز داریوش ارجمند در مراسم اهدای نشان فرهنگ و هنر
- صحبتهای طنز اکبر عبدی خطاب به احمدینژاد در مراسم اهدای نشان فرهنگ و هنر
