محمدجواد بلاغی
| فقیه، اصولی، مفسر، ادیب، مجاهد | |
 | |
| نام کامل | محمد جواد بلاغی |
|---|---|
| لقب | علامه بلاغی |
| تاریخ تولد | ۱۲۸۲ ق |
| زادگاه | محله براق، نجف اشرف، عراق |
| تاریخ وفات | ۱۳۵۲ ق |
| شهر وفات | نجف اشرف، عراق |
| محل دفن | صحن حضرت علی(ع)، نجف اشرف، عراق |
| محل سکونت | نجف اشرف، کاظمین، سامرّا |
| استادان | شیخ محمد طه نجف، حاج آقا رضا همدانی، شیخ محمد کاظم خراسانی، سید حسن صدرالدین کاظمی، شیخ محمد حسین مامقانی، میرزا حسین نوری، سید محمد حسن هاشم هندی، میرزا محمد تقی شیرازی |
| شاگردان | آیتالله العظمی سید شهابالدین مرعشی نجفی، آیتالله خویی، علامه اردوبادی، علامه بحرالعلوم، آیتالله شیخ محمد رضا آلفرج، آیتالله شیخ محمد مهدوی لاهیجی، شیخ نجمالدین جعفر عسکری، حاج شیخ ذبیحالله محلاتی |
| محل تحصیل | حوزه علمیه نجف اشرف، کاظمین، سامرا |
| تالیفات | تفسیر آلاء الرحمن، الرحلة المدرسیة، الهدى الى دین المصطفى، التوحید و التثلیث، اعاجیب الاکاذیب، انوار الهدى، البلاغ المبین، نصایح الهدى، المسیح و الانجیل، نَسمات الهدى، المصابیح، مصباح الهدى، مسئله فى البداء، نورالهدى، اجوبة المسائل البغدادیة، داعى الاسلام و داعى النصرانیة |
محمد جواد بلاغی نجفی (۱۲۸۲–۱۳۵۲ ق) معروف به علامه بلاغی، فقیه، اصولی، مفسر، ادیب و مجاهد شیعه بود که عمر خود را صرف تحصیل، تدریس و خدمت به جامعه اسلامی کرد.
وی در نجف و کاظمین تحصیل کرد و از محضر اساتید بزرگی همچون میرزا محمدتقی شیرازی بهره برد. بلاغی علاوه بر فعالیت علمی و تربیت شاگردان برجسته، در عرصههای اجتماعی و سیاسی نیز فعال بود و برای دفاع از استقلال عراق و مقابله با انحرافات فکری و دینی تلاش کرد.
آثار او شامل تألیفات فقهی، اصولی، تفسیری و ادبی است که برخی به نقد فرقههای مختلف و مبلغان مسیحی و یهودی میپردازند.
وی در طول زندگی سادهزیست و گمنام بود و زندگی خویش را وقف خدمت به علم و اخلاق کرد. بلاغی در شب دوشنبه ۲۲ شعبان ۱۳۵۲ ق در نجف اشرف درگذشت و در صحن حضرت علی(ع) به خاک سپرده شد.
زندگی و زیست علمی
تولد و خانواده
محمد جواد بلاغی در روز چهارشنبهای از ماه رجب در محله براق نجف در خانه شیخ حسن بلاغی، دانشمند و روحانی فاضل، چشم به جهان گشود و خانواده او از خاندانهای نجیب و قدیمی نجف بودند که همواره در علم و ادب شهرت داشتند.[۱]
تحصیلات
بلاغی تحصیلات مقدماتی خود را در نجف و نزد علما و استادان برجسته حوزه علمیه نجف آغاز کرد و تا سن ۲۴ سالگی از دانش و تجربه بزرگان بهره برد. در سال ۱۳۰۶ ق برای ادامه تحصیل به کاظمین رفت و شش سال در آنجا به تحصیل و تهذیب پرداخت، و در سال ۱۳۱۲ ق با خانواده سید موسى جزایرى وصلت نمود.[۲]
پس از بازگشت به نجف، علامه بلاغی به مدت ۱۴ سال در درس بزرگانی چون شیخ محمد طه نجف، شیخ محمدکاظم خراسانی، میرزا حسین نوری و دیگر فقها شرکت نمود.[۳]
در سال ۱۳۲۶ ق به سامرا رفت و ده سال از درس مرجع مجاهد میرزا محمدتقی شیرازی بهره برد و تا سن ۵۴ سالگی در درس ایشان حاضر بود.[۴]
بلاغی علاوه بر دانش دینی، ادیب و شاعر بود و برخی مسائل عقیدتی و فلسفی را در قالب شعر، داستان و مناظره بیان کرده است. او مرثیهها و چکامههای مذهبی درباره اهل بیت(ع) نیز سروده است.[۵]
وی علاوه بر عربی، به زبانهای عبرى، انگلیسی و فارسی تسلط داشت و زبان عبری را از یهودیان دورهگرد در عراق فرا گرفت.[۶]
شاگردان
از شاگردان او میتوان به آیتالله خویی، آیتالله مرعشی نجفی، علامه میرزا محمدعلی اردوبادی، علامه سید محمدصادق بحرالعلوم، آیتالله آلفرج، آیتالله بروجردی اشاره کرد.[۷]
آثار
آثار علمی بلاغی شامل فقه، اصول، تفسیر، عقاید و نقد فرقههای مختلف بود. برخی از آثار مهم او عبارتند از:
- تفسیر «آلاء الرحمن»
- «الهدى الى دین المصطفى»
- «البلاغ المبین»
- «انوار الهدى»
- رسالهها و تعلیقههای فقهی، از جمله در احکام وضو و اوامر و نواهی در اصول فقه
- آثار انتقادی بر فرقههای بابی، بهائی و برخی مبلغان مسیحی و یهودی.[۸]
فعالیتهای اجتماعی و مبارزاتی
بلاغی در فعالیتهای اجتماعی و سیاسی نیز فعال بود و در سال ۱۳۳۶ ق در کاظمین برای دفاع از استقلال عراق علیه استعمار انگلیس به صف مجاهدان پیوست. او همچنین با بهائیان و دیگر مخالفان اسلام در شهرهای عراق مقابله میکرد و تلاش میکرد جامعه را از خطرات آگاه سازد.[۹]
سیره رفتاری
وی سادهزیست و گمنام زیست و همواره بر دفاع از حق و خدمت به جامعه تأکید داشت: «من جز دفاع از حق انگیزهای نداشتم، بنابراین هیچ فرقی ندارد کتاب به نام من یا نام دیگری منتشر شود».[۱۰] اتاق او بسیار ساده و محقر بود و با حداقل امکانات زندگی میکرد.[۱۱]
وفات
علامه محمد جواد بلاغی شب دوشنبه ۲۲ شعبان ۱۳۵۲ ق در نجف اشرف دار فانی را وداع گفت و در صحن حضرت علی(ع) به خاک سپرده شد.[۱۲]
پانویس
- ↑ طبقات اعلام الشیعه، ج۱، ص۳۲۳
- ↑ طبقات اعلام الشیعه، ج۱، ص۳۲۳
- ↑ الکنی و الألقاب، ج۲، ص۹۴
- ↑ اعیان الشیعه، ج۴، ص۲۵۶
- ↑ شعراء الغرى، ج۲، ص۴۵۱
- ↑ بیدارگران اقالیم قبله، ص۲۰۹
- ↑ طبقات اعلام الشیعه، ج۱، ص۳۲۵
- ↑ اعیان الشیعه، ج۴، ص۲۵۶
- ↑ ماضى النجف و حاضرها، ج۲، ص۶۲
- ↑ نقباء البشر، ج۱، ص۳۲۴
- ↑ بیدارگران اقالیم قبله، ص۲۱۲
- ↑ اعلام الشیعه، قرن چهاردهم، ص۳۲۴
