پایتخت ۵ (مجموعه تلویزیونی)

پایتخت ۵

پوستر پایتخت ۵
نام فیلم	سریال پایتخت ۵
سبک	طنز
کارگردان	سیروس مقدم
نویسنده	محسن تنابنده امیرحسین قاسمی خشایار الوند
بازیگران	محسن تنابنده ریما رامین‌فر احمد مهران‌فر نسرین نصرتی هومن حاجی‌عبداللهی بهرام افشاری علیرضا خمسه
موسیقی	آریا عظیمی‌نژاد
تدوین	خشایار موحدیان سعید سیاح
فیلمبرداری	فرشاد گل سفیدی
انتشار	۱ فروردین ۱۳۹۷
زمان	۱۸ قسمت ۵۰ دقیقه‌ای
کشور	ایران
زبان	فارسی
جایزه‌ها	بهترین سریال و بهترین فیلم‌نامه از هجدهمین جشنواره حافظ

پایتخت ۵ عنوان فصل پنجم مجموعه تلویزیونی «پایتخت» است که در نوروز ۱۳۹۷ از شبکه یک سیمای جمهوری اسلامی ایران پخش شد. این فصل به کارگردانی سیروس مقدم، تهیه کنندگی الهام غفوری، طراحی و نویسندگی محسن تنابنده با مشارکت خشایار الوند و امیرحسین قاسمی ساخته شد. پنجمین فصل پایتخت آخرین همکاری خشایار الوند با این مجموعه پیش از درگذشت او بود.

پایتخت ۵ در هجدهمین دوره جشن حافظ در ۹ بخش نامزد دریافت جایزه شد و در نهایت ۳ جایزه بهترین فیلمنامه (محسن تنابنده)، بهترین مجموعه تلویزیونی (الهام غفوری) و بهترین بازیگر مرد کمدی تلویزیونی (بهرام افشاری) را دریافت کرد و همچنین در نظرسنجی سازمان صدا و سیما عنوان محبوب‌ترین مجموعه تلویزیونی نوروزی از نگاه مخاطبان را به دست آورد. این فصل از سریال پایتخت، نخستین مجموعه تلویزیونی بود که به صورت هم‌زمان از دو شبکه یک و تماشا پخش شد.

فصل پنجم سریال پایتخت هم‌چنین تندیس بهترین مجموعه تلویزیونی از پنجمین دوره جشنواره جام جم، تندیس بهترین مجموعه تلویزیونی از جشنواره نوروزی صداوسیما و تندیس بهترین بازیگر زن (ریما رامین‌فر) از جشنواره نوروزی صداوسیما را کسب کرد.

داستان فصل پنجم با خرید یک خودروی شاسی‌بلند توسط ارسطو (احمد مهرانفر) آغاز می‌شود؛ او خانواده نقی معمولی (محسن تنابنده) را برای خوردن «هویج‌بستنی» با خود همراه می‌کند، اما خودرو در مسیر واژگون شده و به داخل آب سقوط می‌کند و این حادثه موجب آسیب‌دیدگی جدی اعضای خانواده می‌شود. نقی پس از این اتفاق رابطه خود را با ارسطو قطع می‌کند و برای تغییر فضای روحی خانواده تصمیم می‌گیرد آن‌ها را به ترکیه ببرد. در مسیر سفر، نقی به‌طور ناگهانی دوباره با ارسطو روبه‌رو می‌شود و در پی مشاجره‌ای کوتاه، اختلافات میان آن‌ها رفع می‌شود. پس از ورود به ترکیه، خانواده نقی سوار بالن می‌شوند، اما هدایت‌کننده بالن به دلیل مصرف مشروبات الکلی دچار سکته شده و جان می‌بازد و در نتیجه بالن از کنترل خارج شده و به سمت سوریه و مناطق تحت نفوذ داعش حرکت می‌کند. خانواده نقی در سوریه با الیزابت (نیلوفر رجایی‌فر) که سابقه عضویت در داعش دارد آشنا می‌شوند و از طریق او درمی‌یابند که وارد خاک سوریه شده‌اند. آنان برای یافتن راه نجات به سوی لاذقیه حرکت می‌کنند، در یک کارخانه متروکه مستقر می‌شوند و سپس با گروهی از نیروهای داعش مواجه شده و به گروگان گرفته می‌شوند؛ اما نقی موفق می‌شود خانواده را آزاد کند. در ادامه بار دیگر با نیروهای داعش درگیر می‌شوند و پس از غلبه بر آنان، با کمک ارتش سوریه و مدافعان حرم، سوار بالگرد شده و نجات می‌یابند.

پرداختن این فصل به واقعیت‌هایی مرتبط با تحرکات داعش در منطقه واکنش‌های گسترده‌ای در شبکه‌های اجتماعی برانگیخت و توجه مخاطبان بسیاری را جلب کرد. این فصل از سریال پایتخت با حمایت مالی و رسانه‌ای مرکز هنری رسانه اوج تولید و پخش شد.

«پایتخت» نخستین‌بار در نوروز ۱۳۹۰ پخش شد و در فصل پنجم بازیگرانی چون محسن تنابنده، ریما رامین‌فر، احمد مهرانفر، نسرین نصرتی، هومن حاجی‌عبداللهی، بهرام افشاری، علیرضا خمسه، سارا و نیکا فرقانی‌اصل و نیلوفر رجایی‌فر به ایفای نقش پرداختند.

داستان فیلم

ارسطو که از خرید اتومبیل جدیدش در پوست خود نمی‌گنجد، نقی و خانواده اش را برای سورچرانی به گردش می‌برد، اما در میانهٔ راه ماشین چپ می‌کند و در رودخانه می‌افتد. در این سانحه خانوادهٔ نقی معمولی صدمات شدیدی می‌بینند و همین موضوع باعث قطع رابطه نقی با پسرخاله اش ارسطو می‌شود. او برای عوض شدن روحیهٔ خانواده پس از این حادثه، آن‌ها را به ترکیه می‌برد. در میانهٔ راه، نقی با ارسطو روبرو می‌شود و درگیری لفظی میان این دو رخ می‌دهد، اما پس از آن با هم آشتی می‌کنند.

آن‌ها در کشور ترکیه سوار بر بالن می‌شوند. مسئول هدایت بالن بر اثر مصرف مشروبات الکلی سکته کرده و منجر به مرگش می‌شود. سپس بالن آن‌ها را به سمت سوریه و جبههٔ داعش می‌برد. خانوادهٔ نقی با داعشی پیشین به نام الیزابت آشنا می‌شوند و از طریق وی می‌فهمند که در سوریه هستند. سپس برای نجات خود به‌سمت لاذقیه می‌روند. آن‌ها به شهر لاذقیه رسیده و به کارخانهٔ متروکه‌ای می‌روند. در آنجا با عده‌ای داعشی روبرو می‌شوند. خانوادهٔ نقی توسط این افراد گروگان گرفته می‌شوند اما سرانجام پس از نبرد با داعشی‌ها و کشتن آن‌ها، به کمک ارتش سوریه سوار هلیکوپتر می‌شوند و نجات پیدا می‌کنند.

بازیگران

• محسن تنابنده
• ریما رامین‌فر
• احمد مهران‌فر
• نسرین نصرتی
• هومن حاجی‌عبداللهی
• بهرام افشاری
• علیرضا خمسه

عوامل تولید

• کارگردان: سیروس مقدم
• تهیه‌کننده: الهام غفوری
• فیلم‌برداری: فرشاد گل سفیدی
• تدوین‌گران: خشایار موحدیان، سعید سیاح

جوایز و افتخارات

• جایزه بهترین فیلمنامه و بهترین سریال از هجدهمین جشنواره حافظ.
• برنده جایزه بهترین فیلمنامه و بهترین سریال از هجدهمین جشنواره حافظ.
• این فصل از سریال از نگاه مردم به عنوان بهترین مجموعه تلویزیونی نوروزی در نظرسنجی صدا و سیما انتخاب شد.
• این مجموعه تلویزیونی اولین مجموعه تلویزیونی بود که به‌صورت همزمان از دو شبکه یک و تماشا پخش شد.

حواشی

سری پنجم مجموعهٔ تلویزیونی پایتخت در زمان پخش با حواشی و واکنش‌های گسترده‌ای روبه‌رو شد. افزون بر این، صداوسیما در موارد متعددی بخش‌هایی از این مجموعه را سانسور یا حذف کرد که خود به افزایش حساسیت‌ها پیرامون آن انجامید.

نگارش فیلمنامهٔ این فصل، همانند فصل نخست، با همکاری امیرحسین قاسمی آغاز شد، اما پس از چند قسمت و هم‌زمان با اعتراض عوامل سریال به سانسورهای اعمال‌شده، نام او از تیتراژ حذف گردید. این اقدام به یکی از مهم‌ترین حاشیه‌های پایتخت ۵ تبدیل شد. الهام غفوری، تهیه‌کنندهٔ مجموعه، حذف نام قاسمی را مطابق مفاد قرارداد دانست، اما امیرحسین قاسمی در گفت‌وگو با روزنامهٔ بانی فیلم این توضیحات را رد کرد.

در جریان تصویربرداری قسمت نخست این فصل، امیرحسین خنجری بدلکار مجموعه دچار سانحه شد که به آسیب‌دیدگی شدید از ناحیهٔ جمجمه انجامید.

پایتخت ۵ در حالی روایت خود را بر سفر به خارج از کشور بنا کرد که شعار سال ۱۳۹۷ «تولید و حمایت از کالای ایرانی» اعلام شده بود. با وجود اشاره‌هایی در دیالوگ‌ها به نکوهش قاچاق و تأکید بر آبادانی وطن، نمایش پوشاک خارجی و همچنین تصویرسازی گسترده از شهر آدانا در ترکیه با انتقادهایی همراه شد. برخی منتقدان در فضای مجازی، بخش‌هایی از این مجموعه را نوعی تبلیغ برای جاذبه‌های گردشگری این شهر دانستند.

یکی دیگر از موضوعات بحث‌برانگیز این فصل، پرداختن به مسئلهٔ ازدواج زودرس شخصیت‌های نوجوان بود. در داستان، سارا و نیکا، دختران دوقلوی نقی معمولی، از سوی برادر بزرگ‌تر رحمان و رحیم خواستگاری می‌شوند؛ موضوعی که واکنش منفی برخی مخاطبان و منتقدان را در پی داشت. با این حال، در ادامهٔ سریال، مخالفت صریح پدر و مادر دختران با ازدواج زودرس به‌روشنی نشان داده شد.

سانسور صحنه‌های رقص شخصیت‌های ارسطو و رحمت در بازپخش‌های مختلف این مجموعه نیز از دیگر حواشی پررنگ فصل پنجم بود. حذف این صحنه‌ها بازتاب گسترده‌ای در شبکه‌های اجتماعی داشت و با واکنش مخاطبان و برخی عوامل سریال همراه شد.

در قسمت دهم مجموعه، حضور نگین میرزایی به‌صورت بی‌حجاب موجب اعتراض برخی رسانه‌ها شد و در پی آن، نام او از تیتراژ قسمت‌های بعدی حذف گردید. همچنین در بازپخش‌های بعدی، چند صحنه از جمله حضور خانوادهٔ نقی به‌همراه دوست ترک خود در رستوران، به‌طور کامل سانسور شد.

قسمت دوازدهم سریال نیز با حذف چند سکانس مهم روی آنتن رفت. از جمله صحنه‌هایی که رؤیاهای خانوادهٔ نقی معمولی پس از سقوط بالن در دریا را به تصویر می‌کشید. این اقدام واکنش‌های زیادی را برانگیخت و محسن تنابنده و احمد مهران‌فر نسبت به آن اعتراض کردند.

از دیگر حواشی قابل‌توجه پایتخت ۵، انتشار گستردهٔ فهرستی منتسب به دستمزدهای بالای بازیگران و عوامل اصلی مجموعه در فضای مجازی بود؛ فهرستی که به‌سرعت دست‌به‌دست شد و واکنش‌های فراوانی را برانگیخت. در مقابل، مدیر روابط عمومی سازمان اوج این اطلاعات منتشرشده را جعلی دانست و انتشار آن را اقدامی مغرضانه توصیف کرد.

پیوند به بیرون

• پشت پرده توقف سریال پایتخت چیست؟