امیرحسین مقصودلو
امیرحسین مقصودلو (زادهٔ ۳۰ شهریور ۱۳۶۶ تهران) معروف به امیر تتلو، خواننده، ترانهسرا، آهنگساز و از جنجالیترین چهرههای موسیقی ایران است.
او از چهرههایی است که در سبک رپ فارسی خودش را به شکل گسترده در میان نسل نوجوان و جوان ایران مطرح کرد و در دههٔ ۱۳۹۰ خورشیدی به یکی از پرمخاطبترین و جریانسازترین چهرههای موسیقی ایران، بهویژه در سبک رپ، تبدیل شد.
تتلو فعالیت حرفهای خود را از دههٔ ۱۳۸۰ آغاز کرد و با انتشار آهنگهای غیررسمی و آثار اینترنتی توانست مخاطبان گستردهای بهویژه میان نوجوانان و جوانان جذب کند. نخستین آلبوم رسمی او با نام «زیر همکف» در سال ۱۳۹۰ منتشر شد و دومین آلبوم او، «تتلیتی»، در سال ۱۳۹۳ با ۱۵ ترانه عرضه گردید. همچنین، او در سال ۱۳۹۲ گروه TNT را با حسین تهی تأسیس کرد و چند اثر مشترک ارائه داد، اما بعد از مدتی مسیر کاری خود را مستقل ادامه داد.
موسیقی امیر تتلو ترکیبی ناهمگن از پاپ، رپ، هیپهاپ و المانهایی از موسیقی الکترونیک است. مهمترین عنصر در کار او صدادهی آوازی و استفاده از ویبره و فالشهای کنترلشده است که نوعی «بیقاعدگی زیباییشناختی» ایجاد میکند و برای مخاطبانش جذابیت احساسی دارد. از نظر ترانهپردازی، آثار او میان بیان اعترافی (confessional style)، پرخاش اجتماعی و روایتهای شخصی عاشقانه ـ تراژیک نوسان دارد. و در بخش تولید، او از نخستین خوانندگان ایرانی بود که میکسومستر غربمحور و بیتهای هیپهاپ مستقل را بهصورت جدی به فضای پاپ زیرزمینی ایران آورد. در عین حال، موسیقی او و همچنین محتواهای اشعار تتلو همواره منتقدان جدی و گستردهای داشته که باعث شده بسیاری او را فاقد شرایط اولیه لازم برای شناخته شدن به عنوان خواننده میدانند. ترانههای او هم به واسطه استفاده از ادبیات محاوره ای و به دور از ادب، و کاربرد مکرر کلمههای رکیک و عبارات مستهجن، مورد انتقاد جامعهشناسان، فعالان حوزه تربیت و… بوده است.
در عین حال او با همین زیست منحصر به فرد یکی از محبوبترین و پرتوجهترین چهرههای ایران در میان جوانان و نوجوانان بوده و یکی از شاخصترین چهرههای موسیقی زیرزمینی دههٔ ۱۳۸۰ و ۱۳۹۰ محسوب میشود. حضور پررنگ او در شبکههای اجتماعی، نقش بزرگی در ساختن «فرهنگ هواداری دیجیتال» در ایران داشته است. او را میتوان بهعنوان پدیدهای فراتر از عرصهٔ موسیقی نیز بررسی کرد؛ زیرا سبک زیست، گفتار عمومی، و نحوهٔ ارتباط مستقیم با مخاطبان، او را به یک شخصیت اجتماعی بحثبرانگیز و اثرگذار تبدیل کرده است. از دید جامعهشناسی فرهنگ، تتلو نمونهای از هنرمندانی است که مرزهای هنجاری فرهنگ رسمی و فرهنگ جوانانه را به چالش میکشد و بههمین دلیل واکنشهایی بسیار دوگانه — از پذیرش شدید تا نقد تند — برمیانگیزد.
در بخشهایی از کارنامهٔ امیر تتلو، رفتارهای آشکارا خلاف هنجارهای اخلاقی و فرهنگی دیده میشود که نقش مهمی در شکلگیری تصویر عمومی او داشته است. از جمله: استفاده مکرر از الفاظ رکیک و توهین آمیز و جنسی، تحقیر طرفداران و مخاطبان، مصرف علنی مواد مخدر بر صحنه اجرای موسیقی و ترویج الگوهای ناهنجار جنسیتی. این موضوعات هرچند با مخالفتهای شدید در میان تصمیم گیران و فعالان فرهنگی، هنری، تربیتی و جامعه شناسان قرار گرفته، ولی در میان بخشی از طرفداران او مورد توجه و پذیرش قرار دارد.
قطعاتی از تتلو در میان پرشنوندهترین قطعات دهه هشتاد و نود شمسی دیده میشود که از این دست میتوان به «نوازش»، «من باهات قهرم»، «با تو» و… اشاره کرد.
تتلو در اواسط دهه نود با تغییر نگرشی راهبردی و مبنایی اعلام کرد به مسائل دینی و مذهبی اعتقاد داشته و از راهبردهای جمهوری اسلامی ایران نیز تبعیت دارد. او در همین مدت نماهنگ «انرژی هستهای» را با موضوع حقوق مسلم ایران در داشتن انرژی هستهای روی ناو دماوند اجرا کرد و قطعهای را هم در وصف امام رضا علیه السلام خواند. در جریان رقابتهای انتخاباتی سال ۱۳۹۶ نیز او در فرودگاه دیدار کوتاهی با سید ابراهیم رئیسی داشت و در جریان رویداد تقدیر از فعالان فضای مجازی، خبرگزاری فارس از امیر تتلو تقدیر کرد. این اتفاقات با واکنشهای گسترده و انتقادات وسیعی همراه بود و بعد از تغییر دوباره نگرش و رفتارهای تتلو، این انتقادات شدت بیشتری پیدا کرد.
او بعد از آن تصمیم گرفت به ترکیه مهاجرت کند و در آنجا فعالیت خود را ادامه دهد. او در ترکیه به طرز نامتعارفی تمام بدن و صورت خود را با تتو پوشاند و چهره خود را به کلی تغییر داد. در این مدت نیز تتلو با تبلیغ مستقیم سایتهای شرطبندی در صفحات شبکههای اجتماعیاش وارد صنعت قمار شد و بخش زیادی از کاربران این سایتها را از میان هواداران خود جذب کرد. جنجالهایی مانند ارتباط با سحر قریشی و … که ایجاد میکرد اغلب به افزایش توجه و ترافیک همین پلتفرمها منجر میشد. این فعالیتها با انتقادهای گسترده از جمله بابت ضرر مالی کاربران و سوءاستفاده از فضای هیجانزده هواداری روبهرو شد.
همین اتفاقات به مرور باعث افزایش شکایت از سوی افراد مختلف در ایران و ترکیه نسبت به تتلو شد تا آن که او بعد از دستگیری از سوی پلیس ترکیه و از طریق اینترپل به مقامات انتظامی جمهوری اسلامی ایران تحویل شده و فرایند رسیدگی به اتهاماتش آغاز شد. تتلو در حال حاضر در انتظار صدور حکم قضایی خود و زندانی است.
زندگی و آغاز فعالیت
امیرحسین مقصودلو (تتلو)، خواننده و ترانهسرای ایرانی، در ۳۰ شهریور ۱۳۶۶ در تهران متولد شد. او اصالتاً آذری است و در خانوادهای پنجنفره در محلهٔ مجیدیه بزرگ شد. تحصیلات او تا دیپلم رشتهٔ ریاضی بوده و در نوجوانی به دلیل مشکلات مالی خانواده، به کار در کارگاه نجاری و سوپرمارکت پرداخت.
تتلو فعالیت حرفهای خود را از دههٔ ۱۳۸۰ آغاز کرد و در ابتدا با انتشار آثار رپ و هیپهاپ در فضای مجازی شناخته شد. او با انتشار آهنگهای غیررسمی و پخش اینترنتی آثارش توانست مخاطبان گستردهای، بهویژه در میان نوجوانان و جوانان، بهدست آورد.
نخستین آلبوم رسمی او با نام «زیر همکف» در سال ۱۳۹۰ منتشر شد که شامل ۹ ترانه بود. دومین آلبوم او، «تتلیتی»، در سال ۱۳۹۳ با ۱۵ ترانه منتشر شد. در سال ۱۳۹۲، تتلو و حسین تهی گروه TNT را تأسیس کردند و چند اثر مشترک ارائه کردند، اما بعد از مدتی مسیر کاری خود را به صورت مستقل ادامه دادند.
از نقاط عطف کارنامهٔ هنری تتلو میتوان به حضور او در ناوگروه دماوند نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران برای اجرای ترانهای با موضوع «انرژی هستهای» اشاره کرد. بر اساس گزارشها، این پروژه با هماهنگی احسان محمدحسنی و همکاری سازمان هنری رسانهای اوج و ارتش جمهوری اسلامی ایران انجام شد.
در دوران انتخابات ریاستجمهوری، دیدار تتلو با سید ابراهیم رئیسی از جمله رخدادهای پربحث فضای فرهنگی و سیاسی ایران بود که بازتاب گستردهای در رسانهها داشت و نقطهٔ عطفی در مسیر کاری او بهشمار میرود.
انتشار آهنگ «امام رضا» از دیگر نقاط عطف کارهای او بود که بازتابهای رسانهای نیز بهذنبال داشت.
مهاجرت
او در سال ۱۳۹۷ پس از ناتوانی در کسب مجوز برای «فعالیت قانونی» در ایران به ترکیه رفت و در آنجا به فعالیتهای هنری خود ادامه داد. او در این دوران، به انتشار آثار و محتواهای رکیک و ضدفرهنگی پرداخت که بازتاب گستردهای در شبکههای اجتماعی داشت و واکنشهای متضادی را برانگیخت، بااینحال همچنان بخش بزرگی از مخاطبان خود را حفظ کرد.
حواشی جنجالی و شبکههای اجتماعی
تتلو به عنوان اینفلوئنسر، فعالیت گستردهای در شبکههای اجتماعی داشت و با برگزاری لایوهای جنجالی در اینستاگرام شناخته میشد. یکی از جنجالیترین اقدامهای او، انتشار فراخوانهای غیراخلاقی برای دختران کمسنوسال و دعوت به ایجاد «حرمسرا» بود که باعث بسته شدن صفحهٔ اصلی او شد و با واکنش گستردهٔ فعالان اجتماعی و حقوق بشر روبهرو گردید. پیش از آن، در سال ۱۳۹۷، توهینهای او به جامعه زنان نیز موجی از اعتراض عمومی ایجاد کرده بود. سخنگوی شرکت فیسبوک اعلام کرد که حساب تتلو به دلیل نقض سیاستهای حفاظت از کودکان مسدود شده و او دیگر اجازه حضور در اینستاگرام را نخواهد داشت. پس از این محدودیت، یوتیوب به اصلیترین بستر فعالیت او تبدیل شد و انتشار محتواهای جنجالی و رکیک ادامه یافت.
در مهرماه ۱۴۰۲، کنسرت او در آلمان به دلیل توهین به مردم، زنان و دختران ایرانی و فشار کارزارهای اجتماعی لغو شد. در همین دوران، تتلو در حواشی مختلفی با سحر قریشی و ریحانه پارسا مرتبط شدکه بازتابهای گستردهای در رسانهها و شبکههای اجتماعی داشت، هرچند صحت برخی جزئیات تأیید نشده است.
پر سروصداترین حاشیه، رابطه تتلو با سحر قریشی بود. سحر که برای ساخت سریال «نیسان آبی» به ترکیه رفته بود، به گفته خودش برای یک دیدار دوستانه و کوتاه به خانهٔ تتلو آمده بود اما مدتی طولانی در آنجا مانده و تجربهای آزاردهنده را گزارش کرد. او در ویدئویی که منتشر کرد، از محرومیت از دسترسی به تلفن همراه، اجبار به رفتارهای غیراخلاقی و فیزیکی، کتکزدن و فشارهای روانی تتلو خبر داد. همچنین ادعا کرد که تتلو او را مجبور به انجام تتو کرده بود. تتلو در پاسخ، این ادعاها را تکذیب و اعلام کرد که به دیگران هیچ دخالتی در بدن یا زندگی شخصی ندارد.
علاوه بر سحر قریشی، زنان جوان دیگری نیز در شبکههای اجتماعی از تجربه آزار و اجبار در خانه تتلو خبر دادند که شامل استفاده اجباری از مواد مخدر و کنترل شدید توسط او بوده است. پلیس ترکیه پس از دریافت گزارشهای مرتبط با فعالان حقوق زنان تحقیقات محدودی را آغاز کرد و تا حصول نتیجه، دسترسی رسانهها به پرونده محدود شد.
حمایت از ناآرامیها و عذرخواهی
پس از درگذشت مهسا امینی و بلوای ۱۴۰۱، امیر تتلو با همکاری پوتک، رضا پیشرو و بهار آتیش، ترانهای به نام «انقلاب صلح» منتشر کرد. این اثر، موضع اعتراضآمیز او نسبت به وضعیت سیاسی و اجتماعی ایران بود. در ادامه، او ترانهٔ دیگری با عنوان «چطوری میشه؟» به همراه پیشرو، اردلان طعمه و بهار آتیش منتشر کرد که اشارهای مستقیم به ناآرامیها پس از حادثه مهسا امینی داشت.
با این حال، تتلو بعدها در توییتر خود از جمهوری اسلامی، آیتالله خامنهای و هوادارانش عذرخواهی کرد. او اعلام کرد که از حمایت از بلوای ۱۴۰۱ و اجرای ترانه «انقلاب صلح» پشیمان است و توضیح داد که این اقدامات را از سر تصور نادرست خود از حق اعتراض مردم انجام داده بود. همچنین، او از همکاری با رپر دیگری که به آیتالله خامنهای توهین کرده بود، عذرخواهی کرد و آن هنرمند را از گروه خود اخراج نمود.
حواشی قانونی و بازداشتها
نخستین بازداشت تتلو در سال ۱۳۹۲ توسط پلیس امنیت اخلاقی رخ داد. در سال ۱۳۹۵ نیز به اتهام «تشویش اذهان عمومی و اشاعه فساد و فحشا» به بیش از دو ماه بازداشت موقت محکوم شد. وی در بهمن ۱۳۹۸ در ترکیه به دلیل «نقض مقررات ویزا» یک هفته بازداشت بود.
در سال ۱۴۰۲، مقصودلو با اعلان قرمز پلیس بینالملل (اینترپل) مواجه شد و توسط پلیس ترکیه دستگیر گردید و به ایران تحویل داده شد. او در چندین موارد اتهامی همچون فعالیت تبلیغی علیه نظام و تحریک و دعوت از مخاطبان به ارتکاب جرایم منافی عفت تبرئه شد، اما بهدلیل برخی جرائم دیگر همچون «توهین به مقدسات» و «تشویق به فساد و فحشا» در رأی بدوی به ۱۵ سال حبس محکوم شده است. همچنین بهدلیل سبالنبی حکم اعدام او در رأی بدوی صادر شده است اما این رأی در مرحله تجدیدنظر قرار دارد و هنوز حکمی صادر نشده است.
ماجرای ازدواج تتلو در زندان
در دورهٔ حبس، تتلو با یکی از طرفداران قدیمی خود ازدواج کرد. عاطفه حاذق، وکیل او، در تاریخ ۲۴ اردیبهشت ۱۴۰۴ اعلام کرد که این ازدواج موقت با نیت توبه، بازسازی شخصیت و تشکیل خانواده مشروع انجام شده و با رعایت کامل موازین قانونی و شرعی ثبت شده است. وی تأکید کرد که همسر تتلو سالها از او حمایت کرده و تاکنون هیچ ملاقات خصوصی یا شرعی برگزار نشده است. دو ماه بعد از اعلام خبر ازدواج تتلو، او با انتشار پیامی در حساب یوتیوب خود اعلام کرد که از همسرش جدا شده است و این جدایی به دلیل درخواست بیپاسخ او برای آزادی و درخواست پناهندگی رخ داده است.
واکنشها به بازگشت تتلو
بازگشت امیر تتلو به ایران با واکنشهای گستردهای روبهرو شد که از طیفهای مختلف سیاسی مطرح شد.
علیاکبر رائفیپور، سخنران اصولگرا، در واکنش به بازداشت او در شبکه ایکس نوشت: «هنوز هم معتقدم کسانی که زمینه خروج تتلو از کشور را فراهم کردند، نفوذی یا بهغایت احمق بودند. تتلو با خروج از کشور از کنترل خارج شد و ظرفیت عظیم او در تأثیرگذاری بر نسل Z (تینیجرها) به قهقرا رفت! بررسیها بهوضوح نشان میدهد محبوبیت او پس از خروج از کشور افزایش یافت و آهنگهایش که حالا دیگر خط قرمزی نداشت، بسیار بیشتر شنیده شد. اگر زمان به گذشته بازگردد، باز هم سعی خواهم کرد که او در ایران بماند و به زندان نرود.»
روزنامه کیهان در ۱۸ آذر نوشت: «جمهوری اسلامی اگر یک یا دو بار به تتلو فرصت خواندن روی عرشه یک ناو یا ملاقات در سال ۱۳۹۶ با آقای رئیسی را داده، هزاران برابر این فرصتها را به سیاسیون چپنما و بعدا مدعی اصلاحات و اعتدال و همچنین خوانندگانی مانند شجریان داده است. جمهوری اسلامی با تتلو همانگونه رفتار کرده و بعد از این به نوعی دیگر رفتار خواهد کرد که با مدعیان عدالتخواهی و اصلاحطلبی و اصولگرایی رفتار کرده است. مجال خدمت به کشور و احیانا توبه و جبران لغزشها در صورت خطا برای همه فراهم است؛ اما آنجا که کار به ارتکاب جرم و خیانت رسید، پای محاکمه و مجازات به میان میآید.»
در سوی دیگر، محمدعلی ابطحی، عضو مجمع روحانیون مبارز، در توییتی نوشت: «تتلو برای خودش عالم متفاوت و حتی مکتب ویژه و ادبیات مخصوص دستوپا کرده بود و به همین دلیل یکی از چندتا پرمخاطب ایرانی است. حالا که دستگیر شده، باید مسئولان قضایی و اطلاعاتی به تأثیر تصمیماتشان بر نسل نوجوان و جوان توجه ویژه کنند. سر به سرش نگذارید.»
این توییت با واکنش حمید رسایی همراه شد؛ کسی که در فضای واقعی و مجازی چهرهای تندرو است و عکس یادگاری او با تتلو در سال ۱۳۹۶ دوباره دستبهدست شد. همان سال، خبرگزاری فارس مراسم تقدیری برای تتلو برگزار کرده بود و رسایی تابلویی از کاریکاتورش را به او هدیه داد. پیش از انتخابات ریاستجمهوری همان سال، تتلو با ابراهیم رئیسی دیدار کرده و از او حمایت کرده بود.
رسایی در واکنش به توییت ابطحی نوشت: «اولین چراغ اعدام نکنید توسط ابطحی روشن شد». ابطحی هم پاسخ داد: «جناب آقای رسایی، نامرد نباشید. شما که تا صف ایستادید و با او عکس یادگاری گرفتید، باید چراغ اعدام نکنید را روشن میکردید نه من.»
چند روز بعد، محمد قوچانی، فعال سیاسی اصلاحطلب و مدیرمسئول مجله آگاهی نو، در برنامهای زنده گفت: «تتلو نزدیک بود به صداوسیما هم بیاید؛ روی ناو جنگی و پیش نامزد ریاستجمهوری هم رفت، آنوقت سروش صحت و فردوسیپور حذف میشوند!»
عبدالله گنجی، مشاور علیرضا زاکانی، شهردار تهران، از تقدیر تتلو در سال ۱۳۹۶ دفاع کرد و در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «برخلاف عدهای که مرعوب و شرمنده تقدیر نیروهای مؤمن به انقلاب از تتلو هستند، بنده آن حرکت را در زمان خودش نقطه قوت میدانم. آن رفتار مبتنی بر «ملاک حال فعلی افراد است» صورت گرفت و تقدیرکنندگان منفعت شخصی در آن نداشتند. آن حرکت پاسخ و اتمام حجتی علیه اتهاماتی همچون: مرزبندی، خالصسازی، انحصارطلبی، عدم درک جوانان، بیتوجهی به سلایق متفاوت، قطببندی انقلابی-غیرانقلابی... بود.» عبدالرضا داوری، فعال سیاسی اصولگرا، درباره بازداشت تتلو گفت: «من درباره سایر اتهامات امیر تتلو یا علت شکایات خصوصی علیه او اطلاعی ندارم. اما درباره اتهام سبالنبی یا توهین به مقدسات، اگر اعلام توبه کند یا اثبات کند که در حالت عادی نبوده، مثلا مست یا نئشه بوده یا از روی عصبانیت حرفی زده، حکم اعدام دریافت نخواهد کرد.»
