جامعه مدرسین حوزه علمیه قم
| پرونده:جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.jpg | |
| اطلاعات کلی | |
|---|---|
| نامهای دیگر | جامعه مدرسین |
| تأسیس | ۱۳۴۱ |
| بنیانگذار | گروهی از استادان حوزه علمیه قم (از جمله محمد فاضل لنکرانی، علی مشکینی، احمد جنتی، ابوالقاسم خزعلی، محمد یزدی، احمد آذری قمی) |
| وابسته به | حوزه علمیه قم |
| رویکرد | علمی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی |
| نوع فعالیت | برنامهریزی آموزشی، تبلیغی و سیاسی |
| گستره فعالیت | ملی و بینالمللی |
| اهداف | اصلاح و برنامهریزی حوزه علمیه، ترویج معارف اسلام، دفاع از نظام اسلامی و ولایت فقیه |
| فعالیتها | آموزش، تبلیغ، مشارکت در ساختارهای حکومتی جمهوری اسلامی |
| وظایف | ساماندهی آموزش حوزه، حمایت از مرجعیت امام خمینی، دفاع از نظام اسلامی |
| مکان | قم |
| رئیس | سید هاشم حسینی بوشهری |
| سایر | |
| ساختار | هیئت امنا و مجمع عمومی |
| وضعیت | فعال |
| وبگاه | |
جامعه مدرسین حوزه علمیه قم که با عنوان جامعه مدرسین نیز شناخته میشود، نهادی حوزوی با کارکردهای علمی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی است که در سال ۱۳۴۱ش در قم، با حضور گروهی از استادان حوزه علمیه، تأسیس شد. هدف این تشکل اصلاح و برنامهریزی برای فعالیتهای حوزه علمیه، ترویج و گسترش معارف اسلام، دفاع از نظام اسلامی و ولایت فقیه و ایجاد زمینه مناسب برای پرورش نیروهای حوزوی در زمینههای علمی و تبلیغی اعلام شده است.
این مجموعه، از آغاز شکلگیری خود بهعنوان تشکلی متشکل از علما و اساتید، مبارزه سیاسی، شناساندن اسلام حقیقی و اجرای تعالیم آن در ایران و گسترش آن در دیگر کشورها را در دستور کار داشت. از بنیانگذاران جامعه مدرسین میتوان به محمد فاضل لنکرانی، علی مشکینی، احمد جنتی، ابوالقاسم خزعلی، محمد یزدی و احمد آذری قمی اشاره کرد.
این نهاد در دوره پهلوی نقشی مؤثر در پیگیری مرجعیت امام خمینی، مقابله با سیاستهای حکومتی، خلع سلطنت و طرح دیدگاه تشکیل حکومت اسلامی داشت. پس از پیروزی انقلاب اسلامی نیز حضور و نفوذ اعضای آن در نهادهایی چون شورای نگهبان، شورای عالی قضائی، دیوان عالی کشور و مجلس خبرگان رهبری از مهمترین عرصههای فعالیت این نهاد بهشمار میآید.
افزایش شمار طلاب و پیچیدهتر شدن امور آموزشی حوزه قم در دهههای ۱۳۲۰ و ۱۳۳۰ موجب شد گروهی از مدرسان جوان برای ساماندهی آموزش و مدیریت حوزه، هیئتی با عنوان «هیئت مدرسین» تشکیل دهند. این گروه پس از بررسی نیازهای آموزشی، طرحهایی را به آیتالله بروجردی ارائه کرد و پس از درگذشت او در سال ۱۳۴۰ و پیوستن اعضای جدید، جلسات منظمتری برگزار و نخستین اساسنامه جامعه مدرسین را تدوین کرد. جامعه تا سال ۱۳۷۶ براساس همان اساسنامه فعالیت میکرد تا اینکه به پیشنهاد آیتالله خامنهای اصلاح شد و نسخه نهایی پس از پنج سال، در ۲۴ آذر ۱۳۸۳ تصویب شد.
جامعه مدرسین که در ابتدا به صورت پنهانی فعالیت میکرد، در سال ۱۳۴۲ با چاپ، تکثیر و پخش اطلاعیههای امام خمینی نقشی مؤثر در همراهی با نهضت ایشان داشت. این تشکل در قیام ۱۵ خرداد نیز مردم را به حمایت از اعتراضات ترغیب کرد. با تبعید امام خمینی به نجف در سال ۱۳۴۴ و بازداشت گسترده روحانیون در سال ۱۳۴۵، فعالیت تشکیلاتی کاهش یافت، اما اعضا همچنان در ترویج مرجعیت امام خمینی و افشاگری علیه بیعدالتیهای حکومت پهلوی فعال بودند. پس از انقلاب اسلامی، کارویژه این نهاد از مبارزه سیاسی به مشارکت در تأسیس و تثبیت ساختارهای حکومت اسلامی تغییر یافت و نقش آن در ساختارهای حاکمیتی جمهوری اسلامی برجستهتر شد.
از نهادهای وابسته به جامعه مدرسین میتوان به شورای عالی حوزههای علمیه، مجمع عمومی جامعه مدرسین، دانشگاه قم، مجمع نمایندگان طلاب و فضلای حوزه علمیه قم و دفتر انتشارات اسلامی اشاره کرد.
تاریخچه
جامعه مدرسین توسط جمعى از علماء و اساتید حوزه علمیه قم، در سال ۱۳۳۷ تأسیس شد. در آغاز فعالیت خود را به صورت پنهانى آغاز کرد و در سال ۱۳۴۲ به حمایت از نهضت امام خمینی(ره) در چاپ، تکثیر، پخش و ارسال اطلاعیههاى امام نقش به سزایی داشت.
در جریان قیام ۱۵ خرداد سال ۱۳۴۲ و بازداشت امام خمینى(ره)، جامعه مدرسین در تشویق مردم به قیام، نقش خود را به درستی ایفا کرد.
در اواسط سال ۱۳۴۴ با انتقال امام خمینی از ترکیه به نجف و دستگیری جمعی از مدرسین در آغاز سال ۱۳۴۵، فعالیتهای تشکیلاتی جامعه مدرسین رو به کاهش گذاشت ولی در عین حال، اعضاء در متن مبارزه فعالیت چشمگیری داشتند و ترویج و گسترش دائره مرجعیت امام خمینی و زنده نگهداشتن نام ایشان و دوم افشاگرى بر علیه بیعدالتیها و ظلمهای رژیم پهلوی را در دستور کار خود قرار داد. در بهمن سال ۱۳۵۷ و بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ایران مسئولیت جامعه مدرسین تغییر کرد و از صورت مبارزه با رژیم طاغوت به صورت مشارکت در تأسیس و تثبیت حکومت اسلامى تبدیل شد.
فعالیتها
مهمترین فعالیتهاى جامعه مدرسین از زمان تأسیس تاکنون، عبارت است از:
قبل از پیروزی انقلاب
- اطلاعیهها و بیانیهها
- مبارزه با مصوبه قانون انجمنهای ایالتی و ولایتی.
- مخالفت و مبارزه با انقلاب سفید شاه.
- دعوت و تشویق مردم به شرکت در تظاهرات.
- رسیدگى به اعتصاب کنندگان، خانواده زندانیان، تبعید شدگان و شهداء.
- تلاش در جهت آزادی امام در سال ۱۳۴۲.
- همکاری و فعالیت در طرح ولایت فقیه و مرجعیت امام در سال ۱۳۴۹.
- همکاری در نشریه پنهانی “بعثت”.
- برقراری ارتباط و همکاری مستمر با امام خمینی(ره) در زمان تبعید.
- مخالفت و مبارزه با کاپیتولاسیون.
- برنامهریزی سیاسی جلسات مذهبی.
- اعزام طلاب به شهرستانها.
- جلسات هفتگی طلاب و فضلا.
- جلسات سری نشریه “انتقام”.
- نامه سرگشاده به هویدا.
- نامه سرگشاده به کمیسیون حقوق بشر.
- تحصن برای نجات گروه مؤتلفه و پایان دادن به تبعید امام خمینی(ره).
بعد از پیروزی انقلاب
- فعالیت در جهت تدوین پیش نویس قانون اساسی.
- خلع مرجعیت آیتالله شریعتمداری.
- شناسایی و معرفی مراجع تقلید
- مخالفت با اجرای طرح واگذاری و احیای اراضی در سال ۱۳۵۸ که با حق مالکیت در تضاد بود.
- تشکیل شورای مدیریت حوزه در سال ۱۳۵۹.
- حضور در شورای عالی اقتصاد در سال ۱۳۶۰.
- تشکیل شورای عالی حوزه در سال ۱۳۷۱.
- تشکیل مجمع نمایندگان طلاب و فضلای حوزه علمیه قم.
- تشکیل ستاد زمینهسازی اجرای فرمان امام.
- تشکیل ستاد پیگیری رهنمودهای مقام معظم رهبری
- حمایت از آقای محمدعلی رجایی در دومین دوره انتخابات ریاست جمهوری.
- حمایت از آیتالله خامنهای در سومین و چهارمین دوره انتخابات ریاست جمهوری.
- حمایت از حجت الاسلام و المسلمین هاشمی رفسنجانی در پنجمین و ششمین دوره انتخابات ریاست جمهوری.
- تشکیل دفتر همکاری حوزه و دانشگاه.
- گزینش قضات تا سال ۱۳۸۲.
- تأسیس دفتر انتشارات اسلامی.
- تأسیس دانشگاه قم.
- حمایت از آیت الله رئیسی در سیزدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری.
اهداف و چشم اندازها
هدف از تشکیل مجموعهای تحت عنوان “جامعه مدرسین حوزه علمیه قم”، مبارزه سیاسی، شناساندن اسلام حقیقی و اجرای تعالیم آن در ایران و سپس گسترش آن در دیگر کشورها و استقامت در این راه است. اهداف و چشم انداز جامعه مدرسین را میتوان در چند عنوان خلاصه کرد:
- دفاع از اسلام و قرآن.
- مبارزه با طاغوت و ستمگران و دفاع از حقوق محرومین و مستضعفین.
- تبلیغ و گسترش اسلام در داخل و خارج از کشور.
- تلاش در جهت اجراى احکام و قوانین سیاسى، اجتماعى، قضائى، اقتصادى و فرهنگى اسلام.
- تحقیق در علوم و معارف اسلامى.
- اصلاح و تکمیل برنامههاى درسى حوزههاى علوم اسلامى و پرورش طلاب.
- پذیرفتن مسئولیتهاى مربوط به نظام.
- تأیید نظام و مبارزه با توطئه دشمنان در بزنگاهها.
- تبیین و تحقیق در مسائل مورد نیاز نظام، مانند مسائل اقتصادى، قضائى و حقوقى، جزائى، فرهنگى، سیاسى و اجتماعى.
- اصلاح و برنامه ریزى براى حوزههاى علمیه،
- تبلیغ و گسترش اسلام در داخل جمهورى اسلامى ایران و سایر کشورها.
- تربیت مبلّغ براى داخل و خارج از کشور.
- پرورش استاد جهت تدریس معارف اسلامى در دانشگاهها.
- تدریس علوم و معارف اسلامى و تألیف کتب مورد نیاز.
- اعزام هیئت به حوزههای علمیه سراسر کشور.
نهادهای وابسته
- شورای عالی حوزههای علمیه
- مجمع عمومی جامعه مدرسین
- دانشگاه قم
- مجمع نمایندگان طلاب و فضلای حوزه علمیه قم
- دفتر انتشارات اسلامی
پیوند به بیرون
