رضا عطاران
 | |
| اطلاعات شخصی | |
|---|---|
| نام کامل | رضا عطاران |
| مشهور به | پولسازترین بازیگر سینمای ایران (۱۳۹۷) |
| تاریخ تولد | ۲۰ اردیبهشت ۱۳۴۷ (۵۷ سال) |
| ملیت | ایرانی |
| زبان مادری | فارسی |
| محل تولد | مشهد، ایران |
| محل اقامت | تهران |
| تحصیلات | دیپلم اقتصاد |
| دانشگاه | دانشکده هنرهای زیبا دانشگاه تهران (ناتمام) |
| همسر | فریده فرامرزی |
| اطلاعات هنری | |
| زمینه فعالیت | سینما، تلویزیون، تئاتر، شبکه نماش خانگی |
| پیشه | بازیگر، کارگردان، فیلمنامهنویس |
| حوزه فعالیت | هنرهای نمایشی |
| علت شهرت | بازیگری و کارگردانی در سینما و تلویزیون |
| شروع فعالیت هنری | دهه ۱۳۶۰ |
| سالهای هنری | ۱۳۶۹–اکنون |
| سبک | طنز اجتماعی، واقعگرایی |
| آثار برجسته | ساعت خوش، مجید دلبندم، خانه به دوش، متهم گریخت، خوابم میآد، طبقه هساث، نهنگ عنبر، هزارپا |
| زبان آثار | فارسی |
| موضوع آثار | طنز، اجتماعی |
| تأثیرپذیرفته از | حسن حامد |
| منتخب | پولسازترین بازیگر سینمای ایران (۱۳۹۷) |
| جوایز | سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی (۱۳۹۰)، سیمرغ بلورین بهترین بازیگر مرد (۱۳۹۲، ۱۴۰۰)، دیپلم افتخار انجمن منتقدان سینما |
| سایر | |
| سایر فعالیتها | نویسندگی، مشاوره کارگردانی |
رضا عطاران (زاده ۲۰ اردیبهشت ۱۳۴۷ مشهد) بازیگر، کارگردان و فیلمنامهنویس ایرانی است. او دیپلم اقتصاد دارد و برای ادامه تحصیل به دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران رفت اما بعد از مدتی تحصیل را رها کرد و به سینما پیوست. او در مصاحبهاش انتخاب رشته طراحی صنعتی را صحبت خانواده و فامیل بیان کرد و علت انتخاب این رشته را تنها به دلیل بودن در دانشکده هنرهای زیبا عنوان کرد.
عطاران فرزند سوم خانواده بود و دو خواهر بزرگتر از خودش داشت؛ او در زمان کودکی مادرش را در حادثه زلزله کاخک از دست داد. عطاران در سال ۱۳۷۳ با فریده فرامرزی ازدواج کرد. فریده فرامرزی از بازیگران سینما است که برای بازی در فیلم صندلی خالی، نامزد سیمرغ بلورین نقش مکمل زن جشنواره فجر شد.
او در دهه ۶۰ به عنوان بازیگر تئاتر فعالیت خود را آغاز کرد. او در سال ۱۳۶۹ با بازی در مجموعه بیداران فعالیت خود را در تلویزیون شروع کرد؛ پیشرفت بازیگری او به واسطه بازی در دو مجموعه پرواز ۵۷ (سال ۱۳۷۲) و ساعت خوش (سال ۱۳۷۳ تا ۱۳۷۴) و در همکاری با مهران مدیری شکل گرفت. نخستین تجربه کارگردانی او در برنامه سیب خنده بود که در سال ۱۳۷۶ و برای گروه سنی کودک و نوجوان تولید شده بود. در همان سال اولین حضور خود در سینما با فیلم کلید ازدواج را تجربه کرد. همچنین در کلاه قرمزی و سروناز (سال ۱۳۸۱) حاضر شد. دومین فیلم سنیمایی عطاران سیندرلا نام داشت که در سال ۱۳۸۰ در آن بازی کرد.
در سال ۱۳۷۶ عطاران در سریال دنیای شیرین بازی کرد. بعد از آن در کنار خسرو شکیبایی و رامبد جوان در برنامه سفر سبز بازی کرد.
رضا عطاران در سال ۱۳۷۷ در مجموعه مجید دلبندم به همراه مجید صالحی و یوسف تیموری ایفای نقش کرد که نویسندگی و کارگردانی آن را نیز به عهده داشت. سال ۱۳۷۹ کارگردان هنری و بازیگر مجموعه قطار ابدی را به عهده داشت. این مجموعه با داستانهایی مثل شهرزاد قصهگو، رابین هود، و حسن کچل بود و دارای رگههایی از نقد مسائل اجتماعی هم در آن بود؛ این مجموعه از موفقترین برنامههای سالهای پایانی دهه ۷۰ بود.
او طی سالهای ۱۳۸۳ و ۱۳۸۴ دو سریال خانه به دوش و متهم گریخت را کارگردانی کرد که بازی خود او در این سریالها موجب دیده شدن آنها شد. در سال ۱۳۸۹ بخاطر بازی در ورود آقایان ممنوع و اسب حیوان نجیبی است، تندیس لبخند زرین و دیپلم افتخار بهترین بازیگرد مرد مراسم اختتامیه دومین جشن لبخند آفتاب را به دست آورد.
او در سال ۱۳۹۰ برای کارگردانی و بازیگری در فیلم خوابم میآد، برنده سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی شد. در همان سال دیپلم افتخار بهترین بازیگر مرد را از انجمن منتقدان سینما بابت بازی در فیلم بیخود و بیجهت، دریافت کرد. همچنین در سال ۱۳۹۲ برای بازی متفاوتش در فیلم طبقه هساث، صاحب سیمرغ بلورین بهترین بازیگر مرد شد. در سال ۱۳۹۳ عطاران به دلیل موفقیتهای هنری در فیلمهای طبقه هساث، کلاشینکف و رد کارپت، با سودآوری ۱٫۶ میلیارد تومان، سودآورترین بازیگر مرد ایرانی معرفی شد. وی همچنین بازی در فیلمهای پرفروش نهنگ عنبر، نهنگ عنبر ۲: سلکشن رؤیا، هزارپا، انفرادی و روشن را در کارنامه خود دارد که برای بازی در فیلم روشن برای بار دوم برنده سیمرغ بلورین بهترین بازیگر مرد شد. عطاران مشاور کارگردان و نویسنده سریال این چند نفر نیز بوده است.
فعالیت عطاران در حوزه تئاتر به بازی در تئاتر حسن حامد در دهه ۱۳۶۰ بازمیگردد. در سال ۱۳۶۱ در گروه کودک صدا و سیمای مشهد مشغول به کار شد و در بخش نمایشی برنامه رنگین کمان حضور داشت. به گفته عطاران، حسن حامد بیشترین تأثیر را بر او داشته است.
رضا عطاران بعد از سریال بزنگاه از تلویزیون کناره گرفت. بعد از آن تنها یکی دو بار به مجید صالحی و سعید آقاخانی مشاوره داده است. همچنین در برنامه تلویزیونی گپ حضور پیدا کرد که کارگردانی آن را رامبد جوان به عهده داشت و در آن برنامه از زندگی شخصی، بازیگری و کارش صحبت کرد.
عطاران بخاطر بازی در فیلم سینمایی دهلیز به کارگردانی بهروز شعیبی، نامزد جایزه سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد شد و همچنین جایزه بهترین نقش اول مرد هفتمین جشن انجمن منتقدان را برنده شد. این فیلم با تعریف و تمجید منتقدانی چون مسعود فراستی مواجه شد.
در سال ۱۳۹۲ رضا عطاران در فیلم طبقه هساث بازیگرد بود. این فیلم از ۱۵ اسفند ۱۳۹۲ تا ۱۰ فروردین ۱۳۹۳ نمایش داده میشد و بدون هیچ تبلیغاتی در تلویزیون، یک میلیارد و ۴۵۰ میلیون تومان در تهران فروش داشت. عطاران برای بازی در طبقه هساث در سی و دومین جشنواره فیلم فجر برنده سیمرغ بلورین بهترین بازیگر مرد شد.
رضا عطاران در سال ۱۳۹۷ لقب پولسازترین بازیگر سینمای ایران نام گرفت. فیلمهای هزارپا، خانم یایا و مصادره مجموعاً ۵۶ میلیارد و ۷۵۱ میلیون تومان فروش داشتند. او دربارهٔ تعبیر این لقب برای خود گفت:
«از ترکیب پولسازترین بازیگر بدم میآید. به نظر من وقت میگویید پولساز مثل این است که دربارهٔ یک دستگاه حرف میزنید که دارد برای خودش یا هر کسی پولسازی میکند، در حالی که واقعاً سینمای ما در این حد نیست و همه ساله شاید فقط چند فیلم هستند که هزینهشان را درمیآورند.»
آغاز فعالیت هنری
تئاتر
آغاز فعالیت عطاران به بازی در تئاتر از سال ۱۳۶۰ با حسن حامد در شهر مشهد است. عطاران کارش را با حامد در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان آغاز کرد و در سال ۱۳۶۱ برای گروه کودک صدا و سیمای مشهد مشغول به کار شد. عطاران در بخش نمایشی برنامهٔ رنگین کمان حضور داشت. همکاری عطاران با حامد به مدت ۱۱ سال ادامه داشت.
تلویزیون
حضور عطاران در تلویزیون با مجموعهٔ بیداران به کارگردانی اصغر عبداللهی در سال ۱۳۶۹ آغاز شد، اما پیشرفت بازیگری او پس از آشنایی با مهران مدیری در نمایش هملت منجر به همکاری با ایشان در دو مجموعه پرواز ۵۷ در سال ۱۳۷۲ و ساعت خوش در سال ۱۳۷۳ شد. عطاران در «ساعت خوش» بهعنوان بازیگر و نویسنده فعالیت داشت و با این فیلم به شهرت رسید.
سریال «سیب خنده «نخستین کارگردانی عطاران بود این مجموعه تلویزیونی برای گروه سنی کودک و نوجوان ساخته شد.
رضا عطاران با نقشآفرینی در سریالهای «دنیای شیرین»، «سرزمین سبز» و «مجید دلبندم» به اوج شهرتش رسید. این سریالها از خاطره انگیزترین سریالهای دهه شصت بهحساب میآید.
رضا عطاران از سال ۱۳۸۳ آغاز به ساخت سریالهای طنز نظیر «خانه به دوش» و «متهم گریخت» کرد که با استقبال مخاطبان همراه شد.
سینما
اولین تجربهٔ عطاران در سینما، بازی در فیلم کلید ازدواج (۱۳۷۶) به کارگردانی داوود موثقی است. او در این فیلم با علیرضا خمسه و نادر سلیمانی همبازی شد. وی در کلاهقرمزی و سروناز (۱۳۸۱) حضور پیدا کرد. عطاران سپس در فیلم سینمایی خروس جنگی (۱۳۸۶) بازی کرد و در سال ۱۳۸۹ بهواسطه بازی در ورود آقایان ممنوع و اسب حیوان نجیبی است تندیس لبخند زرین و دیپلم افتخار بهترین بازیگر مرد مراسم اختتامیهٔ دومین جشن لبخند آفتاب را به دست آورد.
کارگردانی و بازیگری عطاران در خوابم میآد (۱۳۹۰) موجب شد او برندهٔ سیمرغ بلورین بهترین کارگردان شود. در همان سال او در بیخود و بیجهت نیز بازی و دیپلم افتخار بهترین بازیگر مرد را از انجمن منتقدان سینما دریافت کرد. بهدنبال ایفای نقش در دهلیز (۱۳۹۱)، عطاران در سال ۱۳۹۲ برای نقشآفرینی در طبقهٔ هساث برندهٔ سیمرغ بلورین بهترین بازیگر مرد شد. وی در سال ۱۳۹۲ بهدلیل موفقیتهای هنری که با بازی در فیلمهای طبقهٔ هساث، رد کارپت و کلاشینکف کسب کرد، با سودآوری ۱٬۶ میلیارد تومان، سودآورترین بازیگر سینمای ایران در سال ۱۳۹۳ لقب گرفت. وی از آن زمان در فیلمهای پرفروش نهنگ عنبر (۱۳۹۴) و دنبالهاش، نهنگ عنبر ۲: سلکشن رؤیا (۱۳۹۶)، هزارپا (۱۳۹۷) و انفرادی (۱۳۹۸) بازی کرد. عطاران برای ایفای نقش در روشن (۱۳۹۹) بار دیگر برندهٔ سیمرغ بلورین بهترین بازیگر مرد شد.
آثار
فیلم
| سال | عنوان | نقش | توضیحات |
|---|---|---|---|
| ۱۳۷۶ | کلید ازدواج | عبدل | |
| ۱۳۸۰ | سیندرلا | عابر | نقش کوتاه |
| ۱۳۸۱ | کلاهقرمزی و سروناز | چنگیز | |
| ۱۳۸۴ | هوو | عطا | |
| ۱۳۸۵ | کلاهی برای باران | ابی | همچنین خواننده |
| ۱۳۸۶ | تیغزن | عطا | |
| قرنطینه | غلامرضا | ||
| خروس جنگی | محمود دلربا | ||
| توفیق اجباری | عطا | ||
| تسویهحساب | علی | ||
| ۱۳۸۷ | هفت و پنج دقیقه | راننده | |
| صندلی خالی | اسماعیل | ||
| آقای هفترنگ | هوشنگ سامان | همچنین خواننده فیلم | |
| ۱۳۸۸ | نیش زنبور | رضا | همچنین خواننده فیلم |
| از ما بهترون | احسان | ||
| بعدازظهر سگی سگی | سالار | ||
| ۱۳۸۹ | ورود آقایان ممنوع | وحید جبلی | همچنین خواننده فیلم |
| هرچی خدا بخواد | دایی | ||
| اخلاقتو خوب کن | فرشته مرگ | ||
| اسب حیوان نجیبی است | بهروز شکیبا/کمال خسروجردی | ||
| ۳ درجه تب | عبدالکریم | همچنین خواننده | |
| ۱۳۹۰ | خوابم میآد | رضا | کارگردان، بازنویس فیلمنامه، تدوین |
| بیخود و بیجهت | محسن | ||
| ۱۳۹۱ | چه خوبه که برگشتی | کامبیز | |
| دهلیز | بهزاد | ||
| آینه شمعدون | ضیاء | ||
| ۱۳۹۲ | استراحت مطلق | داوود | |
| طبقه هساث | آقای کمالی | ||
| رد کارپت | رضا عطاران | کارگردان، نویسنده | |
| کلاشینکف | رضا | ||
| ۱۳۹۳ | نهنگ عنبر | ارژنگ صنوبر | |
| گینس | بهمن | ||
| ۱۳۹۴ | من سالوادور نیستم | ناصر ایزدی/سالوادور | |
| دراکولا | جواد | کارگردان، نویسنده | |
| آبنبات چوبی | فرهاد | ||
| ۱۳۹۵ | نهنگ عنبر ۲: سلکشن رؤیا | ارژنگ صنوبر | |
| ۱۳۹۶ | مصادره | اسماعیل یارجانلو | |
| خانم یایا | ناصر | ||
| هزارپا | رضا | ||
| ۱۳۹۷ | زیر نظر | محسن | مشاور کارگردان |
| آزاد مثل هوا | رسول | نویسنده | |
| ۱۳۹۸ | انفرادی | جواد | |
| ۱۳۹۹ | روشن | روشن | |
| شیشلیک | هاشم | ||
| ۱۴۰۱ | ویلای ساحلی | فرخ | |
| قیف | خسرو (قیف) | نویسنده | |
| ۱۴۰۳ | صد دام |
مجموعههای تلویزیونی
| سال | عنوان | نقش | توضیحات |
|---|---|---|---|
| ۱۳۶۹ | بیداران | ||
| ۱۳۷۲ | پرواز ۵۷ | هر آیتم، متفاوت | |
| ۱۳۷۳ | ساعت خوش | هر آیتم، متفاوت | نویسنده |
| ۱۳۷۴ | سال خوش | هر آیتم، متفاوت | نویسنده |
| ۱۳۷۶ | دنیای شیرین | ||
| سرزمین سبز | |||
| سیب خنده | — | کارگردان هنری و نویسنده | |
| ۱۳۷۷ | مجید دلبندم | همچنین کارگردان و نویسنده | |
| ۱۳۷۸ | حرف تو حرف | — | نویسنده |
| ۱۳۷۹ | قطار ابدی | بیمار روانی | همچنین کارگردان هنری و نویسنده |
| این چند نفر | — | مشاور کارگردان و نویسنده | |
| ۱۳۸۰ | زیر آسمان شهر | مجری تلویزیون (حضور افتخاری) | همچنین مشاور کارگردان، نویسنده |
| ۱۳۸۱ | دریاییها | بهنام | |
| ۱۳۸۲ | کوچه اقاقیا | فرامرز تهرانی | همچنین کارگردان، نویسنده و خواننده |
| ۱۳۸۳ | خانهبهدوش | احمد | همچنین کارگردان و نویسنده |
| ۱۳۸۴ | متهم گریخت | رامین | همچنین کارگردان و خواننده |
| ۱۳۸۵ | کتابفروشی هدهد | بازیگر مهمان | |
| ترش و شیرین | ناصر | همچنین کارگردان و خواننده | |
| ۱۳۸۷ | سه در چهار | — | مشاور کارگردان و خواننده |
| بزنگاه | نادر | همچنین کارگردان و خواننده | |
| ۱۳۸۸ | زنبابا | — | مشاور کارگردان |
| ۱۳۸۹ | موج و صخره | — | مشاور کارگردان |
| ۱۳۹۰ | نقطه سر خط | — | همکاری در طراحی تیتراژ و مشاور کارگردان |
| ۱۳۹۱ | گپ | مهمان |
نمایش خانگی
| سال | عنوان | نقش | توضیحات |
|---|---|---|---|
| ۱۳۹۱ | قلب یخی (فصل سوم) | اسفندیار | |
| ۱۳۹۲ | عقاید یک آکتور سینما | — | مهمان |
| ۱۴۰۲ | دفتر یادداشت | ایرج مجد |
تلهفیلم
| سال | عنوان | نقش |
|---|---|---|
| ۱۳۷۹ | پروانه طلایی | |
| ۱۳۸۶ | نشانی | |
| ۱۳۹۱ | زندگی در شهر بزرگ | ابی |
جوایز و افتخارات
| جشنواره/جایزه | سال | دسته | اثر نامزدشده | نتیجه |
|---|---|---|---|---|
| جشنوارهٔ فیلم فجر | ۱۳۹۰ | بهترین کارگردانی (در بخش نگاه نو) | خوابم میآد | برنده |
| ۱۳۹۰ | بهترین بازیگر نقش اول مرد | خوابم میآد | نامزدشده | |
| ۱۳۹۱ | بهترین بازیگر نقش اول مرد | دهلیز | نامزدشده | |
| ۱۳۹۲ | بهترین بازیگر نقش اول مرد | طبقه هساث | برنده | |
| ۱۳۹۶ | بهترین بازیگر نقش اول مرد | مصادره | نامزدشده | |
| ۱۳۹۹ | بهترین بازیگر نقش اول مرد | روشن | برنده | |
| جشن انجمن منتقدان و نویسندگان سینمایی ایران | ۱۳۹۱ | بهترین بازیگر نقش اول مرد | بیخود و بیجهت | برنده |
| ۱۳۹۲ | بهترین بازیگر نقش اول مرد | دهلیز | برنده | |
| جشن بزرگ سینمای ایران | ۱۳۹۰ | بهترین بازیگر نقش اول مرد | اسب حیوان نجیبی است | برنده |
| ۱۳۹۳ | بهترین بازیگر نقش اول مرد | طبقه هساث | نامزدشده | |
| ۱۳۹۳ | بهترین کارگردانی فیلم اول | خوابم میآد | نامزدشده | |
| جشن لبخند آفتاب | ۱۳۹۱ | لبخند زرین بهترین بازیگر مرد کمدی | اسب حیوان نجیبی است ورود آقایان ممنوع |
برنده |
| آکادمی سینماسینما | ۱۳۹۷ | چهره مؤثر سال سینمای ایران | — | برنده |
| جایزه حافظ | ۱۳۹۸ | تندیس دستاورد فردی ویژه | — | برنده |
نگارخانه
-
جوانی رضا عطاران
-
رضا عطاران در برنامه تلویزیونی دلبندم
-
رضا عطاران در در فیلم طبقه هساث
-
رضا عطاران و ترانه علیدوستی در فیلم استراحت مطلق
-
رضا عطاران و حسام نواب صفوی در نهنگ عنبر
پیوند به بیرون
- رضا عطاران
- افراد زنده
- بازیگران مرد تلویزیونی اهل ایران
- بازیگران مرد فیلم اهل ایران
- برندگان تندیس زرین بهترین بازیگر نقش اول مرد
- برندگان سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد
- خوانندگان مرد اهل ایران
- دانشآموختگان دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران
- زادگان ۱۳۴۷
- زادگان مشهد
- کارگردانان تلویزیونی اهل ایران
- کارگردانان فیلم اهل ایران
- کمدینهای اهل ایران
