سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران
| نهاد فرهنگی وابسته به شهرداری تهران | |
نشانواره سازمان فرهنگی هنری شهرداری | |
| نام سازمان | سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران |
|---|---|
| بنیانگذار | شهرداری تهران |
| بنیادگذاری | ۱۱ آذر ۱۳۷۵ |
| پیشین | معاونت امور اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران |
| گونهٔ سازمان | نهاد عمومی غیردولتی |
| حوزهٔ قدرت | شهر تهران |
| زمینه فعالیت | فرهنگ و هنر، ارتقای فرهنگ شهرنشینی |
| تأسیس | ۱۳۷۵ |
| رئیس کنونی | مهرداد باقری پیدنی |
| وضعیت | فعال |
| ستاد | تهران |
| شعار | تعالی فرهنگ عمومی شهروندان |
| بودجه | از محل اعتبارات سالانه شهرداری تهران |
| وابسته به | شهرداری تهران |
| گروه بالادست | هیئت امناء |
| گروه زیردست | فرهنگسراها، خانههای فرهنگ، کتابخانهها، موزهها و نگارخانهها |
سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران، نهادی عمومی، غیردولتی و مستقل است که وابسته به شهرداری تهران میباشد و بودجه آن از محل اعتبارات سالانه شهرداری تأمین میشود. این سازمان در تاریخ ۱۱/۹/۱۳۷۵ با موافقت رهبر جمهوری اسلامی ایران، برای تعالی فرهنگ عمومی شهروندان تهرانی تأسیس شد و هدف آن توسعه فرهنگ و هنر، ارتقای فرهنگ شهرنشینی و ایجاد محیطی شاد، پویا و متعالی برای شهروندان است.
با پایان دوران دفاع مقدس و آغاز دوره سازندگی، شهرداری تهران بر ضرورت توسعه فرهنگی و ارتقای خدمات فرهنگی و هنری شهر تأکید داشت. از اوایل دهه ۷۰، تأسیس مراکز فرهنگی با عناوینی مانند فرهنگسرا، خانه فرهنگ، کتابخانه، موزه و نگارخانه در مناطق ۲۲ گانه تهران آغاز شد و اداره آنها به عهده معاونت امور اجتماعی و فرهنگی شهرداری گذاشته شد. در سال ۱۳۷۵، سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران با مأموریت توسعه فرهنگ و هنر، تعمیق معرفت دینی، تقویت زیباییطلبی و حقیقتجویی، شادزیستی همراه با روحیه سازنده و ارتقای مهارتهای زندگی اجتماعی تشکیل شد.
در سالهای آغاز فعالیت، سازمان با گسترش روابط رسمی و غیررسمی با مدیریت شهری، سایر سازمانهای فرهنگی و مسئولان کشور، به ثبات و تعادل لازم دست یافت. ارزشهای بنیادین این سازمان شامل پاسداشت شعائر دینی، ارج نهادن به مقام هنرمندان و اندیشمندان، و توسعه فرهنگی انسانها بر اساس آموزههای دینی و بیانات مقام معظم رهبری است.
اساسنامه ابتدایی سازمان در ۲۶ ماده و یک تبصره در ۲۲ شهریور ۱۳۷۵ تصویب شد. پس از یک دهه فعالیت، بازنگری آن طی ۱۳ ماه تحقیق و بررسی انجام شد و پیشنویس اصلاحی در ۲۸ دی ۱۳۸۶ به تصویب نهایی رسید. بازنگری مجدد اساسنامه در سال ۱۳۹۷ و تصویب آن توسط هیئت امناء، چارچوب حقوقی و اهداف سازمان را متناسب با شرایط حال و آینده شهر تهران تعیین کرد. در اساسنامه جدید، توجه ویژه به توسعه فرهنگ و هنر اسلامی-ایرانی، تقویت هویت شهروندی، ایجاد جریانهای هدایتگر فرهنگی، ترویج اخلاق و دیانت در فضای شهری، و مقابله فرهنگی با افکار و گرایشهای معارض پیشبینی شده است.
این سازمان تحت ارکان هیئت امناء و هیئت مدیره فعالیت میکند. رئیس سازمان و اعضای هیئت مدیره توسط شهردار تهران به هیئت امناء پیشنهاد و با رأی آنها انتخاب میشوند و حکم آنها توسط شهردار تهران صادر میشود. یکی از منابع اصلی تأمین بودجه سازمان، اعتبارات سالانه شهرداری و مصوبات هیئت امناء است.
تاریخچه و تأسیس
در سال ۱۳۷۵ به دستور و نظر مساعد آیتالله خامنهای «سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران» به منظور توسعه فرهنگ و هنر در جامعه ایرانی و نیز ارتقای فرهنگ شهرنشینی، به مدیریت مهرداد باقری پیدنی تأسیس شد. با پایان دوره دفاع مقدس و آغاز دوران سازندگی، ضرورت توسعه فرهنگی پایتخت، شهرداری تهران را برآن داشت تا همراه با خدمات اجتماعی، عمرانی و... به ارائه خدمات فرهنگی نیز بپردازد. از همان زمان، بازسازی و یا تغییر کاربری اماکن در اختیار شهرداری آغاز شد تا آنکه از اوایل سالهای دهه۷۰، تأسیس مراکز فرهنگی هنری با عناوین فرهنگسرا، خانه فرهنگ، کتابخانه، موزه و... در مناطق ۲۲ گانه شهرداری آغاز شد و معاونت امور اجتماعی و فرهنگی شهرداری، اداره آنها را بر عهدهگرفت.
اهداف تأسیس فرهنگی هنری شهرداری
توسعه فرهنگی، تعمیق معرفت دینی، تقویت زیباییطلبی و حقیقتجویی شهروندان، شادزیستی توام با روحیه سازنده و کسب مهارتهای زندگی اجتماعی، نیازهایی اساسی بود که این سازمان در پاسخ به آنها موجودیت یافت.
نگرش سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران معطوف به دورنمای اصلی توسعه فرهنگی است. تلاش برای تقویت فرهنگ ملی و اسلامی کلانشهر تهران با توجه به خصلتهای ویژه شهریاش، طراحی و تبیین مبانی لازم برای آن، عمدهترین چالش فراروی سازمان است. سازمانی که پاسخگویی به مخاطبان را ضامن بقا و توسعه خود میداند و در تعامل با مخاطبان، به برقراری ارتباطات دوسویه و همچنین ارایه خدمات به صورت متنوع و متناسب با نیاز گروههای مخاطب، توجه خاصی دارد.
سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران در سالهای آغاز عملکرد خود، از طریق توسعه روابط رسمی و غیررسمی با مجموعه مدیریت شهری تهران و ارتباط فعال با سایر سازمانهای فرهنگی و نیز مسئولان فرهنگی کشور، به تعادل و ثبات لازم رسید. پاسداشت شعائردینی، قابلیت بیحد و مرز توسعه فرهنگی انسانها و ارج نهادن به مقام شامخ اندیشمندان و هنرمندان، به عنوان سه ارزش پایهای، در زمره اهداف اصلی سازمان بوده است و بهرهگیری از الگوهای علمی در مدیریت، شایستهسالاری، آیندهنگری و تشخیص اولویت پاسخگویی به نیازهای جامعه، ارزشهای مرجع سازمان در تمامی فعالیتها و برنامهها، مورد توجه برنامهریزان و مدیران فرهنگی قرار گرفت.
این رویکردها و اهداف برگرفته از آموزههای دینی و بیانات مقام معظم رهبری، تبدیل به اساسنامهای برای مأموریتهای سازمان فرهنگی هنری شد.
اساسنامه ابتدایی
اساسنامه ابتدایی در ۲۶ ماده و یک تبصره، در ۲۲ شهریور ۱۳۷۵ به تصویب اعضا رسید، اما پس از گذر از یک دهه فعالیت، بازنگری در این اساسنامه طی ۱۳ ماه تحقیق و بررسی توسط کارشناسان انجام شد و با ارائه پیشنویس به اعضای هیات امنا و ایجاد اصلاحاتی در آن، در ۲۸ دی ۱۳۸۶ به تصویب نهایی رسید. سپس در سال ۱۳۹۷ و پس از بازنگری مجدد، در جلسه هیات امناء سازمان به تصویب رسید.
ترویج و تعمیق فرهنگ و هنر متعالی نشأت گرفته از تعالیم دین مبین اسلام و ارزشهای انقلاب اسلامی و فرهنگ غنی ایرانی اسلامی و متناسب با شرایط و خصوصیات حال و آینده شهر تهران، فراهم ساختن بستر و زمینه نیل به حیات طیبه برای شهروندان تهران با تقویت و محوریت مؤلفههای اسلامی و انقلابی و حاکمیت روح دیانت و اخلاق اسلامی در فضای شهری، ارتقای سطح پایبندی شهروندان به اصول و ارزشهای اسلامی، انقلابی، اخلاقی، انسانی و ملی، ایجاد جریانهای هدایتگر فرهنگی و هنری و سایر فعالیتهای موثر و فراگیر فرهنگی و هنری، دفاع از آرمانها و اصول اسلامی و انقلاب اسلامی و مقابله فرهنگی با افکار، گرایشها، جریانها و رفتارهای معارض با آنها، حفظ و ارتقای هویت شهروندی و سطح تعلق شهروندان نسبت به شهر، فرهنگسازی در راستای اهداف، سیاستها، مأموریتها و وظایف مدیریت شهری با استفاده از ابزار فرهنگ و هنر از جمله نکات برجسته و بارزی است که در اساسنامه جدید مورد توجه و تأکید قرار گرفت.
ترکیب هیات امنای سازمان
اعضای هیئت امنای سازمان عبارتند از:
- شهردار تهران
- وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی
- رئیس سازمان تبلیغات اسلامی
- رئیس سازمان صدا و سیما
- مدیرعامل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان
- مسئول نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها
- رئیس حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی
- وزیر آموزش و پرورش
- رئیس سازمان بسیج مستضعفین کشور
- رئیس شورای فرهنگی اجتماعی زنان در شورای عالی انقلاب فرهنگی
مأموریتها
سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران مأموریت دارد تا:
- سیاستگذاری، برنامهریزی، سازماندهی، اداره و نظارت بر فعالیتهای فرهنگی و هنری مرتبط با مدیریت شهری را انجام دهد.
- مراکز فرهنگی و هنری اعم از فرهنگسراها، خانههای فرهنگ، کتابخانهها، نگارخانهها، موزهها و خانهموزهها را ایجاد و مدیریت کند.
- مراکز تابعه را تعمیر، نگهداری، تجهیز و پشتیبانی کرده و امکانات لازم را برای ارائه خدمات به شهروندان فراهم نماید.
- نیروهای واجد صلاحیت و متعهد را جذب، گزینش و بهکارگیری کند و از توانمندی هنرمندان و فرهیختگان بهره گیرد.
- بستر مناسب برای حضور شهروندان و خانوادهها به ویژه جوانان در برنامهها و مراکز فرهنگی فراهم کند و مشارکت آنان را در فعالیتهای فرهنگی و هنری افزایش دهد.
- اطلاعرسانی در خصوص مسائل دینی، حقوق و تکالیف شهروندی انجام دهد و به حل مسائل خانوادهها کمک کند.
- فعالیتهای تبلیغی و پژوهشی در حوزه فرهنگ و هنر را توسعه دهد و از تولید آثار فرهنگی و هنری فاخر حمایت کند.
- برگزاری مراسم مذهبی، ملی و انقلابی و یادواره شهدا و ایثارگران را مدیریت کند.
- توسعه کتابخانهها، قرائتخانهها، مراکز فرهنگی-ورزشی و پردیسهای سینمایی را ساماندهی کند.
بخش های تحت مدیریت
سازمان فرهنگی هنری با در اختیار داشتن تعداد قابل توجهی مرکز فرهنگی شامل فرهنگسرا، خانه فرهنگ، نگارخانه و کتابخانه در سطح شهر تهران، جایگاه خوبی را در میزان اثرگذاری بر فرهنگ شهروندان تهرانی به دست آورده است. ماموریتهای سازمان در مناطق ۲۲گانه و ستاد در قالب این مراکز دنبال میشود.
هر منطقه با توجه به نیازهای محلی، برنامهها را با بودجه مشخص اجرا کرده و مسئولیت اجرایی بر عهده مدیریت فرهنگی هنری آن منطقه است. مراکز هر منطقه شامل:
فرهنگسراها: مراکزی برای آموزش، تولید محصولات فرهنگی و فعالیت در زمینه هنرهای مختلف که برخی از آنها فعالیتهای فرامنطقهای نیز دارند.
خانههای فرهنگ: نسخه کوچکتر فرهنگسراها با امکان دسترسی آسانتر برای محلات، اجرای دورههای آموزشی و فعالیتهای فرهنگی.
نگارخانهها: فضاهای مستقل یا وابسته به فرهنگسراها برای نمایش آثار هنری.
کتابخانهها: برای مطالعه و دسترسی به کتاب، شامل کتابخانههای ویژه کودکان و نابینایان.
خانههای فرهنگ مشارکتی: مراکز کوچک با حمایت جزئی از فرهنگسراها برای اجرای پروژههای محلی.
پردیسهای سینمایی: ترکیبی از سالن سینما، گالری، محل عرضه محصولات فرهنگی و امکانات رفاهی.
اماکن تفریحی و ورزشی: شهربازی، سالنهای ورزشی و سینماهای چندبعدی برای رفاه خانوادهها.
مؤسسات وابسته: مؤسسه باغ کتاب تهران، نشر شهر، تصویرشهر، تهران گشت ارغوانی، هاتف شهر، شهریاران جوان، دانشگاه علمی کاربردی و مرکز مشارکتهای فرهنگی-هنری شهرداری تهران.
مدیران
سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران از زمان تأسیس تا کنون، توسط مدیران زیر هدایت شده است:
- منصور واعظی (۱۳۷۵–۱۳۷۹)
- محمدعلی زم (۱۳۷۹–۱۳۸۳)
- اسفندیار رحیم مشایی (۱۳۸۳–۱۳۸۴)
- علی عسگری (۱۳۸۴–۱۳۸۶)
- احمد نوریان (۱۳۸۶–۱۳۸۸)
- محمدجواد شوشتری (۱۳۸۸–۱۳۸۹)
- امیر خوراکیان (۱۳۸۹–۱۳۹۲)
- شهاب مرادی (۱۳۹۲–۱۳۹۴)
- محمود صلاحی (۱۳۹۴–۱۳۹۶)
- سعید اوحدی (۱۳۹۶–۱۳۹۸)
- میثم امرودی (۱۳۹۸–۱۴۰۱)
- مهرداد باقری پیدنی (۱۴۰۱–تاکنون)
منبع
