 | |
| اطلاعات شخصی | |
|---|---|
| تاریخ تولد | ۱ بهمن ۱۳۴۲ (۶۲ سال) |
| ملیت | ایرانی |
| محل تولد | گرمسار |
| تحصیلات |
|
| دانشگاه |
|
| اطلاعات هنری | |
| پیشه | نویسنده و شاعر آیینی |
| فعالیت از سن | سرودن شعر از سن ۱۸ سالگی |
| آثار برجسته |
|
| سابقه منصب |
|
| جوایز |
|
| سایر | |
| سایر فعالیتها |
|
علیرضا قزوه (زاده ۱ بهمن ۱۳۴۲، گرمسار) شاعر، نویسنده و مدیر فرهنگی ایرانی است. او فعالیت ادبی خود را از نوجوانی آغاز کرد و از سال ۱۳۶۳ با انتشار شعر در مجله امید بهطور رسمی وارد عرصه شعر شد. قزوه دارای مدرک دکترای زبان فارسی از تاجیکستان است و در حوزههای شعر نو، غزل، ادبیات انقلاب، دفاع مقدس و ادبیات آیینی فعالیت داشته است. قزوه آذرماه ۱۴۰۳ با حکم رئیس سازمان صداوسیما، پیمان جبلی، به دبیری شورای زبان و ادبیات فارسی رسانه ملی منصوب شد. او پیش از این مسئولیت مدیریت مرکز موسیقی و سرود صداوسیما را برعهده داشت.
قزوه در میان شاعران ایرانی از پیشروان جریان «شعر اعتراض» در ادبیات معاصر بهشمار میرود و با شعر بلند «مولا ویلا نداشت» بهعنوان شاعری منتقد در فضای هنر و ادبیات معاصر شناخته شد. بخش قابل توجهی از آثار او به ادبیات آیینی و عاشورایی اختصاص دارد و مجموعههایی چون «با کاروان نیزه» از آثار شاخص او در این حوزه محسوب میشوند. افزون بر فعالیتهای شعری، قزوه در زمینه پژوهش و سفرنامهنویسی نیز فعال بوده و سفرنامههایی از جمله «پرستو در قاف»، «قونیه در قطار»، «سفرنامه شام»، «قطار مهاراجه» و «پیاده تا خورشید» را منتشر کرده است. او همچنین کتاب «نقاشی خدا» را برای گروه کودک و نوجوان تألیف کرده که همزمان با نسخه فارسی، به سه زبان هندی، اردو و انگلیسی نیز ترجمه و منتشر شده است. شماری از سرودههای قزوه نیز به زبانهای مختلف ترجمه شدهاند و ترجمه مجموعه شعری او با عنوان «بهار در آسانسور» به قلم هادی محمدزاده، جایزه بینالمللی نگاه ویژه هنری از انجمن شاعران جهان در آمریکا را دریافت کرده است.
قزوه طی سالهای فعالیت خود مسئولیتهای فرهنگی و ادبی متعددی برعهده داشته است؛ از جمله رایزن فرهنگی ایران در تاجیکستان، مدیر مرکز تحقیقات فارسی در دهلینو، مدیر آفرینشهای ادبی سازمان فرهنگی–هنری شهرداری تهران، رئیس شورای شعر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، مدیر مرکز آفرینشهای ادبی حوزه هنری و دبیر نخستین جشنواره بینالمللی شعر فجر. او همچنین سابقه عضویت در تحریریه روزنامههای جمهوری اسلامی و اطلاعات و مجلات امید انقلاب، ادبستان و اهل قلم و نیز سردبیری مجلات شعر و قند پارسی را دارد.
از آثار شناخته شده او میتوان به مجموعههایی همچون «از نخلستان تا خیابان»، «عشق علیهالسلام»، «با کاروان نیزه»، «صبح بنارس» و «برادر انگلستان» اشاره کرد. قزوه در طول سالهای فعالیت خود جوایز متعددی در عرصه ادبیات بهدست آورده است؛ از جمله جایزه قلم زرین، جایزه تشویقی کتاب سال جمهوری اسلامی ایران، جایزه شاعران مردمی و جایزه ویژه بخش پایداری در جشنواره بینالمللی شعر فجر.
علیرضا قزوه تحصیلات خود را تا مقطع دیپلم تجربی در شهر گرمسار گذراند. وی فارغالتحصیل مقطع کارشناسی از دانشکده دانشگاه حقوق قضایی قم است. علیرضا قزوه مقطع ارشد را در رشته زبان و ادبیات فارسی، در دانشگاه آزاد اسلامی تهران به پایان رساند و مدرک دکترای خود را از کشور تاجیکستان در رشته زبان فارسی دریافت کرد.
علیرضا قزوه سرودن شعر را از ۱۸ سالگی آغاز کرد و در سال ۱۳۶۳ با انتشار شعر در مجله «امید» به فعالیتش رسمیت بخشید. مجموعه شعرهای قزوه در بیشتر روزنامهها و مجلات به چاپ رسیده است. با روزنامه جمهوری اسلامی و صداوسیما همکاری داشته و از جمله شاعرانی است که در حوزه «دفاع مقدس» و «انقلاب اسلامی ایران» حضور فعال داشته است.
قزوه از سال ۷۷ رایزن فرهنگی ایران در تاجیکستان شد و در سالهای بعد موفق به دریافت دانشنامهٔ دکترای در رشتهٔ لغتشناسی از دانشگاه این کشور شد. از سال ۸۶ نیز مدیر مرکز تحقیقات فارسی در دهلی نو است.
علیرضا قزوه در حوزه «غزلسرایی» و «شعر نو» اقدام به تولید محتوا کرده و از جمله مشهورترین اشعار او مجموعه «از نخلستان تا خیابان» است. وی افزونبر شعر، در عرصه پژوهش و سفرنامهنویسی نیز فعالیت داشته است.
برخی از اشعار علیرضا قزوه به ده زبان ترجمه شده است. ترجمه شعر او با نام «بهار در آسانسور» توسط هادی محمدزاده، برنده جایزه بینالمللی نگاه ویژه هنری از انجمن شاعران جهان در آمریکا شده است. از آثار او میتوان به «از نخلستان تا خیابان»، «عشق علیهالسلام»، «با کاروان نیزه» و «صبح بنارس» اشاره کرد.
در میان شاعران ایرانی علیرضا قزوه یکی از پیشروان اصلی جریان شعر اعتراض در ادبیات معاصر بهشمار میرود. علیرضا قزوه بیشتر به شاعری شهرت دارد ولی اکنون مدیر دفتر شعر و موسیقی و سرود صداوسیماست.[۱]
وی درباره شعر معنای شعر اعتراض و ابعاد آن چنین گفته است:
شعر اعتراض یک ژانر جهانی است، زمانی از ادبیات جنگ حرف میزدیم، بعد گفتیم ادبیات مقاومت و بعدها ادبیات پایداری؛ برخی فکر میکردند ما داریم اینها را میتراشیم تا چیز جدیدی برای خودمان درست کنیم در حالی که این موضوعها ژانری جهانی است و در تمام دنیا هست، در زمان گذشته از دوران پیش از میلاد هم نمونههایش را داریم. شعر اعتراض و ادبیات اعتراض نیز امری جهانی است و نمونههای جهانی بسیاری دارد. در ادبیات دو روحیه داریم که یکی روحیه خمودگی است؛ عرفان نوعی خمودگی است، هرچند دو نوع عرفان داریم؛ عرفان خانقاهی و گوشهنشینی و دیگری عرفان سرخ که همان عرفان اعتراض است. نمونه عرفان اعتراض، شعر شمس تبریزی است. تمام حرکتهای شمس تبریزی ادبیات اعتراض است، متنش اعتراض است. «شمس تبریزی از شیخ کرمانی [اوحدالدین کرمانی] پرسید که در چه کاری؟ گفت ماه را در تشت آب میبینم، و شمس گفت اگر بر قفا دمل نداری چرا در آسمان نمیبینی؟». او در واقع با این جواب، کرمانی را مسخره میکند. این ادبیات اعتراض است.[۲]
به مناسبت روز «هنر انقلاب اسلامی» با عنوان «شب شعر انقلاب» روز دوشنبه ۲۶ فروردین ماه، مراسمی در بزرگداشت علیرضا قزوه، شاعر پیشکسوت شعر انقلاب اسلامی، برگزار شد. این مراسم در سالن سوره حوزه هنری با حضور شاعران و نویسندگان و علاقهمندان به هنر و ادبیات انجام شد. [۳] طی این مراسم که سعید بیابانکی، شاعر معاصر، اجرای آن را برعهده داشت، لوح تقدیری از سوی حوزه هنری، تابلو فرش نفیسی از سوی وزارت ارشاد، هدیهای از سوی سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران، هدیهای از سوی انتشارات سوره مهر، هدیهای از سوی انجمن ناشران اسلامی به نمایندگی دکتر سرشار، هدیهای از سوی مؤسسه شهرستان ادب و هدیهای از سوی دفتر مطالعات انقلاب اسلامی به علیرضا قزوه اهدا شد.[۴]
| عنوان | ناشر | سال انتشار |
|---|---|---|
| شبلی و آتش | سوره مهر | ۱۳۹۳ |
| از نخلستان تا خیابان | سوره مهر | ۱۳۹۸ |
| دو رکعت عشق | صائن | ۱۴۰۱ |
| پرستو در قاف | سوره مهر | ۱۳۸۸ |
| این همه یوسف | سوره مهر | ۱۳۷۶ |
| خورشیدهای گمشده | سوره مهر | ۱۳۷۶ |
| گزیده ادبیات معاصر | نیستان | ۱۳۷۸ |
| قدم زدن در کلمات | سوره مهر | ۱۳۷۸ |
| با کاروان نیزه | سوره مهر | ۱۳۹۳ |
| عشق علیهالسلام | سوره مهر | ۱۳۹۰ |
| این همه یوسف | سوره مهر | ۱۳۹۳ |
| من میگویم شما بگریید | سوره مهر | ۱۳۹۳ |
| پشت هر سنگ خداست | اطلاعات | ۱۳۸۷ |
| سوره انگور | تکا | ۱۳۸۷ |
| برادر انگلستان | سوره مهر | ۱۳۹۷ |
| در کلماتم باران میبارد | شهرستان ادب | ۱۳۹۸ |
| صاحب دل | سوره مهر | ۱۳۹۸ |
| چمدانهای قدیمی | شهرستان ادب | ۱۳۹۷ |
| صبح بنارس | شهرستان ادب | ۱۳۹۲ |
| نقشهای رنگ رنگ | سوره مهر | ۱۳۹۵ |
| قطار اندیمشک | سوره مهر | ۱۳۹۳ |
| قطار مهاراجه | سوره مهر | ۱۳۹۴ |
| با کاروان شام | سوره مهر | ۱۳۹۳ |
| پیاده تا خورشید | سوره مهر | ۱۳۹۹ |
| یاشام بویدا دنیز | سوره مهر | ۱۳۹۷ |
| غزل معاصر ایران | سوره مهر | ۱۳۷۷ |
