محمد نوری
| خواننده، مدرس آواز، ترانهسرا و موسیقیدان ایرانی | |
| اطلاعات شخصی | |
|---|---|
| نام کامل | محمد هدایت نوری |
| مشهور به | محمد نوری |
| تاریخ تولد | ۱ دی ۱۳۰۸ |
| ملیت | ایرانی |
| زبان مادری | فارسی |
| محل تولد | رشت |
| محل اقامت | تهران |
| محل درگذشت | تهران |
| تاریخ درگذشت | ۹ مرداد ۱۳۸۹ |
| علت درگذشت | سرطان و ایست قلبی |
| آرامگاه | قطعه هنرمندان بهشت زهرا |
| تحصیلات | آموزش آواز و موسیقی |
| اساتید | اسماعیل مهرتاش، سیروس شهردار، فریدون فرزانه، اولین باغچهبان، فاخره صبا |
| اطلاعات هنری | |
| عنوان هنری | خواننده |
| زمینه فعالیت | موسیقی |
| پیشه | خواننده، مدرس آواز، ترانهسرا، موسیقیدان |
| حوزه فعالیت | موسیقی ملی و میهنی، لایت کلاسیک |
| علت شهرت | اجرای قطعات ملی و میهنی |
| شناختهشده برای | «جان مریم»، «شالیزار»، «ایران»، «جمعهبازار»، «واسونک»، «سفر به وطن» |
| شروع فعالیت هنری | دهه ۱۳۴۰ |
| سالهای هنری | بیش از پنج دهه |
| سبک | لایت کلاسیک |
| آثار برجسته | «جان مریم»، «سفر به وطن»، «ایران» |
| آثار | بیش از ۳۰۰ قطعه آوازی |
| زبان آثار | فارسی |
| موضوع آثار | ملی، میهنی، اجتماعی |
| تأثیرپذیرفته از | حسین اصلانی، ناصر حسینی، محمد سریر |
| جوایز | نشان درجه یک فرهنگ و هنر؛ چهره ماندگار موسیقی (۱۳۸۵) |
| یادبود | کتاب زندگی و شیوهٔ هنری محمد نوری (۱۳۸۹) |
محمد هدایت نوری (۱ دی ۱۳۰۸، رشت – ۹ مرداد ۱۳۸۹، تهران)، مشهور به محمد نوری، خواننده، مدرس آواز، ترانهسرا و موسیقیدان ایرانی بود که عمدتاً با سبک لایت کلاسیک شناخته میشود.
او در طی بیش از پنج دهه فعالیت هنری، از دهه ۱۳۴۰ تا دهه ۱۳۸۰، با اجرای بیش از ۳۰۰ قطعه آوازی، به یکی از چهرههای اثرگذار و ماندگار موسیقی معاصر ایران بدل شد و نقشی مهم در تثبیت و گسترش موسیقی ملی و میهنی ایفا کرد. نوری در سال ۱۳۸۵ در ششمین همایش چهرههای ماندگار بهعنوان چهره ماندگار موسیقی برگزیده شد و نشان درجه یک فرهنگ و هنر را دریافت کرد.
نوری آموزش آواز را نزد اسماعیل مهرتاش آغاز کرد و تئوری موسیقی، سلفژ و پیانو را نزد سیروس شهردار و فریدون فرزانه فراگرفت. او همچنین در آواز کلاسیک از آموزشهای اولین باغچهبان و فاخره صبا بهره برد و سبک آوازیاش تحت تأثیر استادانی چون حسین اصلانی، ناصر حسینی و محمد سریر بود.
بخش قابلتوجهی از آثار او با مضامین ملی، میهنی و اجتماعی همراه است و ترانههایی چون «جان مریم»، «شالیزار»، «ایران»، «جمعهبازار»، «واسونک» و نیز قطعهٔ ماندگار «سفر به وطن» با شعری از نادر ابراهیمی، از محبوبترین آثار او در میان نسلهای مختلف ایرانیان بهشمار میرود. صدای نوری طی دههها از طریق رادیو، تلویزیون و اجراهای صحنهای به گوش مخاطبان رسیده و در حافظه فرهنگی جامعه ایرانی تثبیت شده است؛ افزون بر اینکه بسیاری از خوانندگان مطرح موسیقی پاپ نیز از شاگردان او بودهاند.
محمد نوری پس از دورهای مبارزه با بیماری سرطان، در ۹ مرداد ۱۳۸۹ در بیمارستان جم تهران درگذشت و در قطعه هنرمندان بهشت زهرا به خاک سپرده شد.
زندگی و تحصیلات
محمد نوری در روز ۱ دی ۱۳۰۸ در رشت به دنیا آمد. تحصیلات ابتدایی و متوسطه را گذراند و سپس در دانشگاه تهران در رشته زبان و ادبیات انگلیسی تحصیل کرد. او همچنین در رشته مبانی تئاتر در دانشکدهٔ علوم اجتماعی نیز تحصیل کرده است.
فعالیت هنری
از همان دوران نوجوانی، محمد نوری به خواندن اشعار نوینی بر موسیقیهای روز و قطعات آوازی کلاسیک پرداخت. در دههٔ بیست شمسی، که فضای شعر و موسیقی جوانان دستخوش تغییرات و تجربههای تازه بود، او نیز در آن فضا فعالیت خود را آغاز کرد.
او آواز را نزد اساتیدی چون اسماعیل مهرتاش فراگرفت. تئوری موسیقی، سلفژ و نوازندگی پیانو را نزد سیروس شهردار و فریدون فرزانه آموخت. در زمینهٔ آواز کلاسیک نیز از آموزشهایی نزد اولین باغچهبان و فاخره صبا بهره برد. سبک آواز او تحت تأثیر اساتیدی چون حسین اصلانی، ناصر حسینی و محمد سریر بود. در طول دوران کاری خود، محمد نوری بیش از ۳۰۰ قطعهٔ آوازی اجرا کرد.
پس از انقلاب اسلامی
پس از انقلاب ۱۳۵۷، مدتی فعالیت هنری او کُند شد یا نیمهتعطیل بود؛ اما در سال ۱۳۶۸ با آلبوم «در شب سرد زمستانی» به آهنگسازی فریبرز لاچینی و مشارکت احمدرضا احمدی بازگشت. سپس آلبوم «آوازهای سرزمین خورشید» نیز منتشر شد که نشان از استمرار فعالیت او در دهههای بعدی داشت.
بخش قابل توجهی از آثار او با مضامین میهنی یا اجتماعی همراه است؛ از جمله ترانههایی مانند «جان مریم»، «شالیزار»، «ایران»، «جمعه بازار» و «واسونک». او افزونبر خوانندگی، به ترجمه مقالات، سرودن اشعار برای ترانه و تدریس آواز نیز پرداخت. در سالهای پایانی زندگی، گاهی کنسرتهایی خیریه برگزار میکرد.
سبک موسیقی
سبک او در موسیقی را لایت کلاسیک معرفی کردهاند. او معتقد بود موسیقی زبان جهانی است و باید توانایی برقراری ارتباط با عموم مردم را داشته باشد، نه صرفاً به مخاطب آگاهتر. تلفیق شعر معاصر، ملودیهای ساده اما تأثیرگذار و اجرای صدای نسبتاً گرم و نزدیک به مخاطب، از مشخصههای آثار اوست.
افتخارات و جوایز
- جایزه «خورشید طلایی (۵۰ سال صدای متفاوت و ماندگار)» از جشنواره مهر در سال ۱۳۷۸.
- رتبهٔ «هنرمند درجهٔ یک» از شورای عالی ارزیابی کشور و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
- «چهره ماندگار» توسط رسانهها و سازمانهای فرهنگی در سال ۱۳۸۵.
آلبوم
- جان مریم ( از مشهورترین آثارش است که آهنگ آن را خود او ساخته است.)
- در شب سرد زمستانی
- آوازهای سرزمین خورشید
- دلاویزترین
- در ماه باران
- جاودانه با عشق
- شکوفه خاطرات
- چراغی در افق
- شکوفه در شکوفه
- جلوههای ماندگار
پیوند به بیرون
