موسی نجفی

از یاقوت

این نوشتار توسط گروه پژوهشگران یاقوت راستی آزمایی و تایید شده است.

موسی نجفی
اندیشمند و پژوهشگر
پرونده:موسی نجفی1.jpg
نام تولدموسی نجفی
زمینه فعالیتاندیشه سیاسی، تاریخ معاصر ایران، فلسفه تمدن اسلامی
ملیتایرانی
تاریخ تولد۱۳۴۱ ‏(۶۳–۶۴ سال)
محل تولداصفهان، ایران
محل زندگیتهران
پیشهاستاد دانشگاه، پژوهشگر، نویسنده
سال‌های فعالیتدهه ۱۳۶۰ تاکنون
شروع فعالیتدهه ۱۳۶۰
تحصیلاتدکتری علوم سیاسی (گرایش اندیشه سیاسی)
دانشگاهپژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
جوایزکتاب سال جمهوری اسلامی ایران (۱۳۸۲)، کتاب سال رضوی (۱۳۹۸)، تقدیر در آیین ملی چهل قلم (۱۳۹۷)
آثار«مراتب ظهور فلسفه سیاست در تمدن اسلامی»، «تمدن رضوی»، «فلسفه تجدد در ایران»، صدها کتاب و مقاله دیگر


موسی نجفی (زاده ۱۳۴۱ در اصفهان) اندیشمند و پژوهشگر ایرانی در حوزه اندیشه سیاسی، تاریخ معاصر ایران و فلسفه تمدن اسلامی است که به‌عنوان یکی از چهره‌های اثرگذار در مباحث هویت ملی، اندیشه سیاسی اسلام و نظریه‌پردازی انقلاب اسلامی شناخته می‌شود.

او رئیس پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی است و پیش‌تر مسئولیت‌هایی همچون عضویت در هیئت علمی گروه علوم سیاسی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، مدیریت گروه اندیشه سیاسی دانشکده الهیات و فلسفه دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، ریاست پژوهشکده فرهنگ، انقلاب و تمدن اسلامی، ریاست گروه نظریه‌پردازی انقلاب اسلامی و مدیریت دوره دکتری علوم سیاسی با گرایش مسائل ایران در مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) را بر عهده داشته است. نجفی همچنین استاد دانشگاه علوم اسلامی رضوی است.

موسی نجفی دانش‌آموخته دکتری علوم سیاسی (گرایش اندیشه سیاسی) از پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی است. او رساله دکتری خود را با عنوان «مراتب ظهور فلسفه سیاست در متون فرهنگ و تمدن اسلامی» تدوین کرد؛ پژوهشی که مبنای انتشار کتاب مراتب ظهور فلسفه سیاست در تمدن اسلامی قرار گرفت و این اثر در سال ۱۳۸۲ به‌عنوان «کتاب سال جمهوری اسلامی ایران» و نیز یکی از کتاب‌های برگزیده دبیرخانه دین‌پژوهان کشور انتخاب شد.

در چهار دهه فعالیت علمی، نجفی مجموعه‌ای گسترده از مباحث نظری را در حوزه‌های اندیشه سیاسی اسلامی، تاریخ تحولات سیاسی ایران، هویت‌پژوهی و مطالعات تمدنی سامان داده است. برجسته‌ترین دستاورد نظری او «نظریه تکوین و تکون هویت ملی ایرانیان» است؛ نظریه‌ای که در قالب کرسی‌های رسمی نظریه‌پردازی ارائه شده و هویت ایرانی را بر اساس پیوند تاریخی میان ایران فرهنگی، تشیع و تجربه‌های سیاسی ایران از دوره صفویه به بعد تبیین می‌کند. او همچنین از نظریه‌پردازان فعال در حوزه «تمدن جدید اسلامی» است و در آثار خود مفاهیمی چون «تمدن رضوی»، «بیداری اسلامی» و «فلسفه تجدد در ایران» را محور تحلیل‌های تمدنی قرار داده است.

نجفی تألیفات گسترده‌ای در حوزه اندیشه سیاسی، تاریخ معاصر و مطالعات تمدن اسلامی دارد و تاکنون صدها کتاب و مقاله از او منتشر شده است. افزون بر فعالیت‌های پژوهشی، در توسعه و تأسیس مراکز علمی و دوره‌های تخصصی، از جمله پژوهشکده انقلاب و تمدن اسلامی، مرکز تاریخی – تمدنی بیداری اسلامی اصفهان و همچنین دوره‌های آموزشی علوم سیاسی و انقلاب و تمدن اسلای در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و مؤسسه امام خمینی قم، نقش مؤثر داشته است. او برای کتاب تمدن رضوی برگزیده جشنواره کتاب سال رضوی (۱۳۹۸) شد و در سال ۱۳۹۷ نیز در آیین ملی «چهل قلم» مورد تقدیر قرار گرفت.

زندگی و تحصیلات

موسی نجفی در سال ۱۳۴۱ در اصفهان و در خانواده‌ای با پیشینه مذهبی و ریشه‌های علمی و حوزوی به دنیا آمد. انتساب خانوادگی او به آیت‌الله آقا نجفی اصفهانی و قرار گرفتن در محیطی آمیخته با فعالیت‌های فکری و سیاسی، زمینه‌ساز توجه و گرایش زودهنگام وی به مباحث تاریخ، سیاست، اندیشه و انقلاب اسلامی شد.

نجفی پس از پایان تحصیلات مقدماتی وارد دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران شد و در سال ۱۳۶۶ مدرک کارشناسی علوم سیاسی را دریافت کرد. او دوره کارشناسی‌ارشد علوم سیاسی را نیز در همین دانشکده گذراند و در سال ۱۳۷۰ با پایان‌نامه‌ای با عنوان «اندیشه سیاسی در عصر مشروطیت ایران» این مقطع را به پایان رساند.

وی در ادامه، تحصیلات خود را در مقطع دکتری تخصصی علوم سیاسی با گرایش اندیشه سیاسی در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی دنبال کرد. رساله دکتری او با عنوان «مراتب ظهور فلسفه سیاست در متون فرهنگ و تمدن اسلامی» به راهنمایی رضا داوری اردکانی تدوین شد و در سال ۱۳۷۹ از آن دفاع کرد. این پژوهش بعدها مبنای انتشار کتاب مراتب ظهور فلسفه سیاست در تمدن اسلامی قرار گرفت؛ اثری که به‌دلیل رویکرد نظری و تحلیل تاریخی آن، برگزیده کتاب سال جمهوری اسلامی ایران (۱۳۸۲) شد و در تثبیت جایگاه علمی نجفی در حوزه اندیشه سیاسی و مطالعات تمدنی نقش مؤثری داشت.

سمت‌های علمی و اجرایی

موسی نجفی در کنار فعالیت‌های پژوهشی، مسئولیت‌های علمی و مدیریتی متعددی در دانشگاه‌ها و نهادهای پژوهشی بر عهده داشته است. از مهم‌ترین این سمت‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • رئیس پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
  • رئیس پژوهشکده فرهنگ، انقلاب و تمدن اسلامی
  • رئیس گروه نظریه‌پردازی انقلاب اسلامی
  • عضو هیئت علمی گروه آموزشی علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران
  • مدیر گروه اندیشه سیاسی دانشکده الهیات و فلسفه دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران
  • رئیس پژوهشکده اندیشه سیاسی، انقلاب و تمدن اسلامی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
  • مدیر گروه دوره دکترای علوم سیاسی با گرایش مسائل ایران در مؤسسه پژوهشی و آموزشی امام خمینی (ره) قم
  • استاد دانشگاه علوم اسلامی رضوی

نجفی همچنین در حوزه سیاست‌گذاری علمی و ترویج مباحث اندیشه سیاسی فعالیت مستمر داشته و حضور او در کرسی‌های ترویجی، نشست‌های نقد و بررسی و حلقه‌های نظری مرتبط با هویت ملی، تجدد، انقلاب اسلامی و مسائل ایران، جایگاهش را به‌عنوان یکی از چهره‌های شاخص نظریه‌پردازی در فضای رسمی علوم انسانی تثبیت کرده است.

او در حوزه پژوهش و تألیف، جوایز و تقدیرهایی نیز دریافت کرده است. او در سال ۱۳۹۸ برای نگارش کتاب «تمدن رضوی» برگزیده جشنواره کتاب سال رضوی شد و پیش‌تر نیز در سال ۱۳۹۷ در آیین ملی «چهل قلم» به‌عنوان یکی از نویسندگان اثرگذار مورد تقدیر قرار گرفت.

فعالیت‌های اجرایی

موسی نجفی علاوه بر فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی، در شکل‌دهی و توسعه نهادهای علمی و برنامه‌های آموزشی مرتبط با اندیشه سیاسی، انقلاب اسلامی و مطالعات تمدنی نقش مؤثری داشته است.

  • تأسیس پژوهشکده انقلاب و تمدن اسلامی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ۱۳۸۹
  • تأسیس دوره دکترای انقلاب و تمدن اسلامی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ۱۳۹۰
  • تأسیس دوره دکترای علوم سیاسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ۱۳۷۶
  • تأسیس دوره دکترای علوم سیاسی با گرایش مسائل ایران، مؤسسه امام خمینی (ره) قم ‏،۱۳۸۵
  • تأسیس دوره کارشناسی ارشد اندیشه سیاسی در اسلام، دانشگاه آزاد اسلامی واحدعلوم و تحقیقات، ۱۳۸۳ ‏
  • تأسیس خانه مشروطیت، اصفهان، ۱۳۸۶
  • تأسیس مرکز تاریخی – تمدنی بیداری اسلامی، اصفهان، ۱۳۹۰
  • تأسیس و مدیریت کمیته اندیشه سیاسی اسلام، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشکده تهران ،۱۳۷۳‏
  • تأسیس گروه تحقیقات سیاسی اسلام، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ۱۳۷۴‏
  • مدیریت گروه آموزشی علوم سیاسی در دوره دوم دکتری اندیشه سیاسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ۱۳۸۱‏

حوزه‌های فکری و نظریه‌ها

موسی نجفی در چهار دهه فعالیت پژوهشی، مجموعه‌ای از مباحث منسجم در حوزه اندیشه سیاسی اسلامی، هویت‌پژوهی و مطالعات تمدنی ارائه کرده است. برجسته‌ترین دستاورد نظری او نظریه «تکوین و تکون هویت ملی ایرانیان» است؛ نظریه‌ای که در قالب کرسی‌های رسمی نظریه‌پردازی مطرح شده و هویت ایرانی را بر پایه پیوند تاریخی میان ایران فرهنگی، تشیع و تجربه‌های سیاسی ایران پس از صفویه تبیین می‌کند. نجفی در این چارچوب بر نقش تشیع در فرایند ملت‌سازی، نسبت دین و قدرت در تاریخ ایران و جایگاه انقلاب اسلامی به‌عنوان مرحله‌ای تعیین‌کننده در بازتعریف هویت ملی تأکید دارد.

نجفی همچنین از نظریه‌پردازان حوزه تمدن نوین اسلامی به‌شمار می‌آید و انقلاب اسلامی را نقطه آغاز مرحله‌ای تمدنی در جهان اسلام می‌داند. او در آثار و سخنرانی‌های خود مفاهیمی چون «تمدن رضوی»، «بیداری اسلامی» و «فلسفه تجدد در ایران» را طرح کرده و با رویکردی تاریخی و فلسفی، تحول اندیشه سیاسی اسلام از دوره کلاسیک تا روزگار معاصر را بررسی می‌کند.

آثار

موسی نجفی تألیفات گسترده‌ای در حوزه اندیشه سیاسی، تاریخ معاصر و مطالعات تمدن اسلامی دارد. از جمله مهم‌ترین آثار او می‌توان به این کتاب‌ها اشاره کرد:

کتب تألیفی

  1. اندیشه سیاسی و تاریخ نهضت حاج آقا نورالله اصفهانی، تهران، بی نا، ۱۳۶۹، (چاپ سوم، تهران:موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران، ۱۳۸۴) ،(حوزه تخصصی: اندیشه سیاسی)
  2. حکم نافذ آقا نجفی، قم: انتشارات اسلامی جامعه مدرسین حوزه علمیه، ۱۳۷۲،(حوزه تخصصی:رجال‌شناسی فقهی_ سیاسی شیعه)
  3. اندیشه دینی و سکولاریسم در حوزه معرفت سیاسی و غرب‌شناسی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ۱۳۷۵،(حوزه تخصصی:تاریخ اندیشه سیاسی)
  4. بنیاد فلسفه سیاسی در ایران عصر مشروطیت، ‎تهران: مرکز نشر دانشگاهی، ۱۳۷۵،(چاپ دوم، مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران، ۱۳۹۲)،(حوزه تخصصی:فلسفه سیاسی)
  5. تعامل دیانت و سیاست در ایران، تهران: مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران، ۱۳۷۸،(حوزه تخصصی:تاریخ تحولات سیاسی _اجتماعی ایران)
  6. مقدمه تحلیلی تاریخ تحولات سیاسی ایران (دین، دولت، تجدد)‏، تهران: نشر منیر، مرداد۱۳۷۸ (چاپ دوم :آذر۱۳۷۸)،(حوزه تخصصی: فلسفه سیاسی)
  7. حوزه نجف و فلسفه تجدد در ایران ‏(اختلاف بنیادین آزادیخواهان پیرامون کلمه حرّیت و فلسفه آن در گستره اصلاح طلبی اسلام با غرب)‏، تهران: مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران –پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه، ۱۳۷۹،(حوزه تخصصی :اندیشه سیاسی در ایران)
  8. تاریخ معاصر ایران (سال سوم آموزش متوسطه)، تهران: شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران، ۱۳۸۰،(حوزه تخصصی:تاریخ ایران)
  9. مدخلی بر تاریخ اندیشه سیاسی در اسلام و ایران، تهران: فرا اندیش، ۱۳۸۱،(حوزه تخصصی:اندیشه سیاسی)
  10. تاریخ تحولات سیاسی ایران؛ بررسی مؤلفه‌های دین – حاکمیت- مدنیت و تکوین دولت – ملت در گستره هویت ملی ایران، تهران: مؤسسه مطالعه تاریخ معاصر ایران، ۱۳۸۱،(چاپ هفتم:۱۳۹۰)،(حوزه تخصصی: تاریخ تحولات سیاسی ایران)
  11. مراتب ظهور فلسفه سیاست در تمدن اسلامی، تهران: مؤسسه فرهنگی دانش و اندیشه معاصر، ۱۳۸۲ ،(حوزه تخصصی:فلسفه سیاسی، تمدن پژوهی)
  12. فلسفه تجدد در ایران، تهران: شرکت چاپ و نشر بین‌الملل، ۱۳۸۳،(حوزه تخصصی:فلسفه سیاسی)
  13. پرسش از ماهیت مدرنیته در ایران، تهران: سوره مهر ،۱۳۸۴
  14. ساحت معنوی هویت ملی ایرانیان؛ خودآگاهی تاریخی، جهانی شدن و انقلاب اسلامی، ‏ قم :مرکز فرهنگی
  15. نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها، ۱۳۸۶ (حوزه تخصصی:هویت پژوهی)
  16. گفتار در فلسفه سیاسی غرب، تهران :معاونت پژوهشی سازمان تبلیغات اسلامی و انتشارات معنا، ۱۳۸۶ ،(حوزه تخصصی:فلسفه سیاسی)
  17. انقلاب فرامدرن و تمدن اسلامی، تهران: مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران، ۱۳۸۹ ،(حوزه تخصصی:تمدن پژوهی)
  18. تکوین و تکون هویت ملی ایرانیان، تهران: دبیرخانه هیئت حمایت از کرسی‌ها، ۱۳۸۷ (حوزه تخصصی:هویت پژوهی)
  19. تمدن برتر؛ نظریه تمدنی بیداری اسلامی و طرح عالم دینی، اصفهان:آرما، ۱۳۸۹ ،(چاپ دوم:۱۳۹۰)،(حوزه تخصصی:تمدن پژوهی)
  20. بصیرت تاریخی؛ اصول شناخت تاریخ تحولات معاصر ایران، اصفهان:آرما، ۱۳۹۰، (چاپ پنجم:۱۳۹۳)،(حوزه تخصصی:اندیشه سیاسی، تاریخ تحولات سیاسی_اجتماعی ایران)
  21. تاریخ معاصر ایران، اصفهان: آرما، ۱۳۹۰، (حوزه تخصصی:تاریخ تحولات سیاسی _اجتماعی ایران)
  22. نظریه بیداری اسلامی؛ بر اساس اندیشه سیاسی آیت الله العظمی خامنه ای تهران: انتشارات نهضت نرم‌افزاری وابسته به انتشارات انقلاب اسلامی، ۱۳۹۱، (ترجمه شده به زبان‌های انگلیسی، فرانسه، عربی)،(حوزه تخصصی:اندیشه سیاسی)
  23. نظریه جدید بیداری اسلامی؛ فلسفه تکامل تمدن اسلامی و جوهر افول یابنده تمدن غربی، اصفهان، آرما، ۱۳۹۲، (حوزه تخصصی: فلسفه سیاسی)
  24. مشروطه‌شناسی، شناخت تاریخی تحلیلی نهضت‌های اسلامی معاصر ایران، اصفان، آرما، ۱۳۹۰، (حوزه تخصصی: تاریخ اندیشه سیاسی)
  25. نام‌ها و نهضت‌ها؛ پیرامون نظریه هویت ملی در ایران و بازتاب آن در فرهنگ، تاریخ و سیاست، اصفهان :نشرآرما، ۱۳۹۳
  26. هویت‌شناسی؛ پیرامون نظریه هویت ملی در ایران و بازتاب آن در فرهنگ، تاریخ و سیاست، اصفهان :نشر آرما ،۱۳۹۸
  27. اندیشه تحریم و خودباوری؛ تحلیل متون و اسناد تاریخی اقتصاد مقاومتی در تحولات سیاسی ایران، تهران: مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران، ۱۳۹۱، (حوزه تخصصی:تاریخ تحولات سیاسی _اجتماعی ایران)
  28. فلسفه تحول تاریخ در شرق و غرب تمدن اسلامی، تهران :موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران، ۱۳۹۴ ،(حوزه تخصصی:فلسفه تاریخ، فلسفه سیاسی)
  29. تمدن رضوی: مؤلفه‌های تمدن ساز در مکتب سیاسی امام رضا (ع)، اصفهان: آرما، ۱۳۹۶،(حوزه تخصصی:تمدن پژوهی)
  30. فلسفه انقلاب اسلامی و آینده ما، اصفهان:آرما، ۱۳۹۸،(حوزه تخصصی:فلسفه سیاسی)
  31. انگاره تعالی، اصفهان: آرما، ۱۴۰۰، (حوزه تخصصی: فرهنگ و تمدن کتب و مجموعه‌های تحقیقی – تخصصی)
  32. سده تحریم تنباکو، به اهتمام موسی نجفی و رسول جعفریان، تهران: انتشارات امیرکبیر، ۱۳۷۳،(حوزه تخصصی:تاریخ تحولات سیاسی _اجتماعی ایران)
  33. تأملات سیاسی در تاریخ تفکر اسلامی ،(جلد اول؛ به اهتمام موسی نجفی)، تهران :پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی ،(حوزه تخصصی: اندیشه سیاسی اسلام)
  34. تأملات سیاسی در تاریخ تفکر اسلامی ،(جلد دوم؛ به اهتمام موسی نجفی)، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ۱۳۷۷ ،(حوزه تخصصی: اندیشه سیاسی شیعه)
  35. تأملات سیاسی در تاریخ تفکر اسلامی ،(جلد سوم؛ به اهتمام موسی نجفی)، تهران:پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ۱۳۷۷،(حوزه تخصصی: اندیشه سیاسی شیعه)
  36. تأملات سیاسی در تاریخ تفکر اسلامی ،(جلد چهارم؛ به اهتمام موسی نجفی)، تهران:پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ۱۳۷۷ ،(حوزه تخصصی: اندیشه سیاسی اسلام)
  37. تأملات سیاسی در تاریخ تفکر اسلامی، (جلد پنجم؛ به اهتمام موسی نجفی)، تهران:پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ۱۳۷۷ ،(حوزه تخصصی: اندیشه سیاسی اسلام)
  38. مؤلفه‌های اندیشه سیاسی امام خمینی‎؛ به مناسبت صدمین سالگرد تولد امام خمینی در سال امام خمینی۱۳۷۸،(به اهتمام موسی نجفی)، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ۱۳۷۹‏ ،(حوزه تخصصی: اندیشه سیاسی شیعه)
  39. مؤلفه‌های هویت ملی در ایران؛ مجموعه مقاله‌های گروه اندیشه سیاسی اسلام به اهتمام موسی نجفی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی با همکاری پژوهشکده فرهنگ ومعارف وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها، ۱۳۸۱،(حوزه تخصصی:هویت پژوهی)
  40. مؤلفه‌های تجدد در ایران؛ به اهتمام دکتر موسی نجفی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی)
  41. آموزه؛ مجموعه تخصصی اندیشه و تاریخ سیاسی معاصر، (‏۸‏ جلد از ۱۲ مجلد زیر نظر دکتر موسی نجفی با همکاری اعضای گروه تاریخ واندیشه معاصر مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی قم)، ۱۳۸۰الی۱۳۸۴،(حوزه تخصصی:اندیشه سیاسی و تاریخ سیاسی ایران)
  42. انقلاب اسلامی و هویت ملی ایرانیان؛ مجموعه تخصصی تاریخ و اندیشه و فرهنگ، تهران: زمان نو، ۱۳۸۹، (حوزه تخصصی: انقلاب اسلامی، هویت پژوهی)
  43. ایران متحول؛ غرب جدید، گردآوری :بنیاد فرهنگی خانه مشروطیت، اصفهان :نشرآرما، ۱۳۹۳
  44. غرب‌شناسی –گردآوری و تدوین :بنیاد فرهنگی تاریخی خانه مشروطیت اصفهان، اصفهان :نشرآرما، ۱۳۹۲

مقالات علمی-پژوهشی

  1. نقد و ارزیابی دموکراسی اجتماعی در اندیشه میرزای نایینی، سیاست (دانشکده حقوق و علوم سیاسی)، شماره ۳۲، ۱۳۷۳
  2. نقد و معرفی کتاب: تاریخ تحولات سیاسی ایران: بررسی مولفه‌های دین، حاکمیت، مدنیت و تکوین دولت - ملت در گسترهٔ هویت ملی ایران، مطالعات ملی، شماره ۱۶، زمستان۱۳۸۲
  3. سیاست اندیشی در دوران اسلامی تاریخ ایران، پژوهش‌های اخلاقی انجمن معارف اسلامی، سال دوم، شماره ۱، زمستان ۱۳۸۴
  4. فلسفه تکامل بیداری اسلامی و جوهر افول یابنده تمدن غربی، سال دوم، شماره ۲(پیاپی۴)، پاییز و زمستان ۱۳۹۰.
  5. فلسفه تکامل بیداری اسلامی و جوهر افول یابنده تمدن غربی، جستارهای سیاسی معاصر، سال دوم، شماره ۲، پاییز و زمستان ۱۳۹۰. ‏
  6. نظریه بیداری اسلامی بر اساس اندیشه مقام معظم رهبری، فصلنامه علمی-پژوهشی مطالعات انقلاب اسلامی، سال نهم، شماره ۲۸، بهار ۱۳۹۱.
  7. ضرورت شناخت تاریخ سیاسی عصر مشروطیت، تفاوت سطح تحلیل رسایل و مطبوعات عتبات عالیات با تاریخ‌نگاری مدرن عصر پهلوی، جستارهای سیاسی معاصر، سال سوم، شماره ۲، پاییز و زمستان ۱۳۹۱
  8. مراتب اندیشه آزادی در تکامل بیداری اسلامی، مطالعات انقلاب اسلامی، سال نهم، شماره ۳۱، زمستان ۱۳۹۱
  9. ادوار تاریخی و فلسفه تمدن اسلامی و نسبت آن با تاریخ تمدن غرب، غرب‌شناسی بنیادی، سال سوم، شماره ۲ (پیاپی ۶)، پاییز و زمستان ۱۳۹۱
  10. بررسی جریان‌شناسی تجدد در تاریخ تحولات سیاسی ایران، فصلنامه سیاست، دوره ۴۲، شماره ۴، زمستان ۱۳۹۱
  11. مراتب اندیشه آزادی در تکامل بیداری اسلامی، مطالعات انقلاب اسلامی سال نهم، شماره ۳۱، زمستان ۱۳۹۱
  12. نقش پیش فرض‌ها در شکل‌گیری مبانی نظری هویت ملی، جستارهای سیاسی معاصر، سال ششم، شماره ۴، زمستان ۱۳۹۴
  13. بازسازی تمدن نوین اسلامی (نگاهی انتقادی به عدم امکان‌سنجی صحیح آن)، جستارهای سیاسی معاصر، سال هفتم، شماره ۳، پاییز ۱۳۹۵
  14. نسبت نظام مردم سالاری دینی با تمدن غرب (تمدن موجود) و تمدن مهدوی (تمدن موعود) –جستارهای سیاسی معاصر، سال نهم، شماره۱،(پیاپی۲۷)، بهار۱۳۹۷
  15. انقلاب اسلامی و نقش محوری آن در شکل‌گیری تمدن نوین اسلامی با تأکید بر دکترین امامت، فصلنامه مطالعات انقلاب اسلامی، دوره ۱۵، شماره ۵۵، زمستان ۱۳۹۷
  16. مؤلفه‌های مکتب سیاسی امام رضا (علیه السلام) در افق تمدن اسلامی، فرهنگ رضوی سال هفتم، شماره ۲۵، بهار ۱۳۹۸
  17. بررسی سازو کار تعیین آیت الله خامنه ای به رهبری از منظر جمهوریت، سیاست متعالیه، دارای تاییدیه علمی و در نوبت انتشار
  18. بررسی نقش فرح پهلوی در مدرنیزاسیون ایران در دوره پهلوی، روان‌شناسی اجتماعی، دارای تاییدیه علمی و در نوبت انتشار
  19. رهیافت عرفانی به تمدن از منظر علامه جعفری، پژوهش‌های علم و دین، دارای تاییدیه علمی و در نوبت انتشار
  20. بازخوانی فلسفهٔ مدنی خواجه نصیرالدین طوسی با تأکید بر دوره پسا خلافت، جستارهای سیاسی، دارای تاییدیه علمی و در نوبت انتشار
  21. ارزیابی از روایت‌های متجددانه سعدی از حکمت سیاسی، جستارهای سیاسی، دارای تاییدیه علمی و در نوبت انتشار
  22. جریان‌شناسی تحریم در تاریخ فقه سیاسی ایران و تأثیر آن بر نهضت بیداری اسلامی، تهران، فصلنامه علمی-پژوهشی علوم سیاسی دانشگاه آزاد کرج، شماره ۱۸، ۱۳۹۰.
  23. امکان تولید علم جدید اسلامی در حوزه غرب و شرق اسلامی (بر اساس ماهیت فلسفه تاریخ در تطبیق نظریه ابن خلدون با استاد مطهری)، تهران، فصلنامه تماشاگه راز، شماره ۱۲، ۱۳۹۱
  24. گزیده واژه‌های تخصصی اندیشه سیاسی و تاریخ تحولات ایران و اسلام، فصلنامه فرهنگ، ویژه اندیشه سیاسی، سال ۱۱، شماره ۲۷ و ۲۸.
  25. مروری بر تاریخ مشروطه خواهی در اصفهان، فصلنامه فرهنگ، ویژه تاریخ، شماره ۴، زمستان ۱۳۸۲
  26. دو رساله ناشناخته تاریخی از عصر مشروطه، فصلنامه فرهنگ، ویژه تاریخ، شماره ۴، زمستان ۱۳۸۴
  27. سیاست اندیشی در دوران اسلامی تاریخ ایران، قم، فصلنامه معارف اسلامی، سال دوم، شماره اول، زمستان ۱۳۸۴
  28. جریان‌شناسی تحریم در تاریخ فقه سیاسی ایران و تأثیر آن بر نهضت بیداری اسلامی. تهران، ‏فصلنامه علمی- پژوهشی علوم سیاسی دانشگاه آزاد کرج، شماره ۱۸، ۱۳۹۰
  29. امکان تولید علم جدید اسلامی در حوزه غرب و شرق اسلامی‏(بر اساس ماهیت فلسفه تاریخ در تطبیق نظریه ابن خلدون با استاد مطهری)، فصلنامه تماشگه راز، شماره ۱۲، ۱۳۹۱
  30. تفصیل یک اجمال :تحلیلی بر فرایند بسط و توسعه انقلاب اسلامی و نسبت آن با تمدن اسلامی، سوره اندیشه، بهمن و اسفند ۱۳۹۸، شماره ۴۸ و ۴۹
  31. مقایسه فلسفه علم تاریخ از دیدگاه ابن خلدون و استاد مطهری، عیارپژوهش در علوم انسانی، سال چهارم، بهار و تابستان ۱۳۹۳، شماره ۲
  32. چالش تمدنی جمهوری اسلامی ایران و آمریکا (باتاکیدات برنظریات کیسینجر، هانتینگتون و فوکویاما) مطالعات انقلاب اسلامی، سال ۱۷، بهار ۱۳۹۹، شماره ۶۰، صص۹۳–۱۱۲.

حضور رسانه‌ای

نجفی در سخنرانی‌ها، نشست‌های تخصصی و رسانه‌های مکتوب به طرح و تحلیل مباحثی چون هویت ملی، فلسفه تجدد، نسبت دین و دولت، نهضت مشروطه، تمدن اسلامی و تاریخ معاصر ایران می‌پردازد. دیدگاه‌های او دربارهٔ ملت‌سازی شیعی، نقش تشیع در شکل‌گیری هویت ایرانی و تبیین فلسفه سیاسی انقلاب اسلامی در محافل علمی و رسانه‌ای بازتاب گسترده یافته و از جمله محورهای بحث‌برانگیز اندیشه او در حوزه علوم انسانی معاصر به‌شمار می‌آید.

حواشی

از جمله رویدادهای رسانه‌ای مرتبط با او، ماجرای منتشر شدن مطلبی منتسب به گفت‌وگوی نجفی با روزنامه ایران در سال ۱۳۹۰ است که او به‌طور رسمی انجام چنین گفت‌وگویی را تکذیب کرد. همچنین برخی مباحث تاریخی دربارهٔ اعتبار روایت‌هایی نسبت‌داده‌شده به علمای دوره مشروطه، در مقاطعی نام او را در فضای فکری و رسانه‌ای مطرح کرده است.