سید حسین شهرستانی
| جامعهشناس، پژوهشگر فرهنگ و هنر، شاعر | |
| پرونده:سید حسین شهرستانی1.jpg | |
| نام تولد | سید حسین شهرستانی |
|---|---|
| زمینه فعالیت | جامعهشناسی، فلسفه اسلامی، نقد تجدد، مطالعات فرهنگی |
| ملیت | ایرانی |
| تاریخ تولد | ۱۳۶۲ (۴۲–۴۳ سال) |
| محل تولد | تهران، ایران |
| محل زندگی | تهران |
| پیشه | مدیر گروه حکمت هنر در پژوهشکده فرهنگ و هنر اسلامی حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی |
| سالهای فعالیت | دهه ۱۳۸۰ تاکنون |
| شروع فعالیت | دهه ۱۳۸۰ |
| تحصیلات | دکتری جامعهشناسی، تحصیلات حوزوی |
| دانشگاه | دانشگاه تهران |
| آثار | مقالات، کتابها و پژوهشهای متعدد در حوزه جامعهشناسی دین، فلسفه هنر و فرهنگ اسلامی |
سید حسین شهرستانی (زاده ۱۳۶۲، تهران) جامعهشناس، پژوهشگر فرهنگ و هنر، شاعر و از چهرههای فعال در حوزه اندیشه ایرانی اسلامی است. او دانشآموخته دکتری جامعهشناسی از دانشگاه تهران و دارای تحصیلات حوزوی است و هماکنون بهعنوان مدیر گروه «حکمت هنر» در پژوهشکده فرهنگ و هنر اسلامیِ حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی فعالیت میکند. حوزههای اصلی کار او فلسفه اسلامی، نقد تجدد، جامعهشناسی دین، هویت فرهنگی، مناسک شیعی، علوم اجتماعی و مطالعات فرهنگی است.
شهرستانی از پژوهشگران نسل جدید علوم انسانی در ایران بهشمار میآید و مقالات، درسگفتارها و گفتوگوهای او در نشریات و محافل تخصصی منتشر شده است. او در حوزه آموزش نیز فعال است و دورهها و مدرسههای تابستانهای در موضوعاتی چون فلسفه هنر، حکمت اسلامی، شاهنامهپژوهی و جامعهشناسی دین برگزار کرده است. شهرستانی در عرصه رسانه نیز حضور دارد و بهعنوان پژوهشگر در تولید مستند مثل سرو، که برای نخستینبار در جشنواره مردمی فیلم عمار نمایش داده شد، مشارکت داشته است. همکاری او با نهادهایی چون مرکز بررسیهای راهبردی، دانشگاه تهران و دانشگاه باقرالعلوم بخشی از فعالیتهای پژوهشی او را تشکیل میدهد.
در کنار فعالیتهای علمی، شهرستانی در نهادهای فرهنگی و اندیشهای مسئولیتهای مدیریتی گوناگونی بر عهده داشته است؛ از جمله مدیریت مرکز مطالعات راهبردی «کانون اندیشه جوان»، مدیریت مؤسسه «اشراق»، همکاری پژوهشی با پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی و معاونت پژوهشگاه فرهنگ و هنر اسلامی. او همچنین در دورههایی عضو هیئت داوران جشنواره مردمی فیلم عمار بوده و در عرصه رسانه نیز با حضور در برنامههای گفتوگو محور تلویزیون و رادیو به بیان دیدگاه پرداخته است.
فعالیتهای او گسترهای از پژوهش نظری، تدریس، حضور رسانهای، نقد فرهنگی و مدیریت فرهنگی را دربرمیگیرد. شهرستانی افزون بر فعالیتهای علمی، در حوزهٔ شعر نیز فعال است و در محافل رسمی به شعرخوانی پرداخته است.
زندگی و تحصیلات
سید حسین شهرستانی در سال ۱۳۶۲ در تهران متولد شد. او تحصیلات دانشگاهی خود را در رشته جامعهشناسی در دانشگاه تهران تا مقطع دکتری ادامه داد و در کنار آن به فراگیری دروس حوزوی پرداخت. زمینههای تخصصی او شامل جامعهشناسی، فلسفه علوم اجتماعی، فلسفهٔ اسلامی و مطالعات فرهنگی است.
گرایشها و حوزههای فکری
حوزههای پژوهشی سید حسین شهرستانی گسترهای از مباحث مربوط به نقد تجدد، هویت فرهنگی، جامعهشناسی دین، فلسفه اسلامی و نسبت دین و مدرنیته را دربرمیگیرد.
او همچنین به مطالعه آیینها و مناسک شیعی، نقد غرب و امپریالیسم فرهنگی، تحلیل اندیشه متفکران منتقد مدرنیته و خوانش فلسفی متون کلاسیک ایرانی ـ بهویژه شاهنامه ـ میپردازد. در آثار، درسگفتارها و گفتوگوهای او، پیوند میان سنت فکری اسلامی و مسائل اجتماعی معاصر و نقش هویت ایرانی–اسلامی در مواجهه با جهان جدید از محورهای اصلی بحث بهشمار میآید.
فعالیتهای پژوهشی
سید حسین شهرستانی در حوزه علوم انسانی، اندیشه اجتماعی و فلسفه اسلامی، آثاری پژوهشی در قالب مقاله، گفتوگو، نقد و درسگفتار منتشر کرده است. محورهای اصلی پژوهش او موضوعاتی چون تجدد و بحران آگاهی، الهیات یهودی و مدرنیته، بحران هویت در ایران معاصر، جامعهشناسی دین، مناسک شیعی، نقد غرب و امپریالیسم فرهنگی و تحلیل اندیشه متفکرانی همچون اریک وگلین، میشل فوکو و ادوارد سعید را دربرمیگیرد.
مقالات و نوشتههای شهرستانی در نشریاتی نظیر سوره اندیشه، زمانه، راهبرد فرهنگ، راهبرد و خردنامه همشهری منتشر شده و او علاوه بر فعالیت نظری، در برخی پروژههای پژوهشی و رسانهای از جمله مستند «مثل سرو» نقش پژوهشگر داشته است. همکاری او با نهادهایی چون مرکز بررسیهای راهبردی، دانشگاه تهران و دانشگاه باقرالعلوم نیز بخشی از کارنامه پژوهشی او را تشکیل میدهد.
از مهمترین مقالات او میتوان به این موارد اشاره کرد:
- «تجدد و تراژدی آگاهی؛ از درک استعلائی تا تبیین تجربی»، سوره اندیشه، شماره ۶۴–۶۵
- «کچویان، مرگ جامعهشناسی و پایان تجدد»، سوره اندیشه، شماره ۵۸–۵۹
- «الهیات یهودی و روح تجدد»، سوره اندیشه، شماره ۵۸–۵۹
- «فیلسوفی که ما را شناخت» (دربارهٔ فوکو و انقلاب اسلامی)، زمانه، شماره ۹۶
- «معضله یا بحران هویت؟ نقد گفتمانهای هویتی التقاطی یا ترکیبی» (بههمراه حسین کچویان)، راهبرد فرهنگ
- «منتقد بنیادی تجدد» (نقد و معرفی اریک وگلین)، خردنامه همشهری
- «فرهنگ و امپریالیسم از دیدگاه ادوارد سعید»، فصلنامه راهبرد، شماره ۳۷
- «فرهنگستان و التفات به تاریخ در معرفت دینی؛ تأملی در الزامات توجه فرهنگستان به تاریخ»، سوره اندیشه، شماره ۶۸–۶۹
- «علم در ثنویت خدا - جهان؛ بنیانهای دینی علم جدید»، سوره اندیشه، شماره ۷۴–۷۵
سمتها و مسئولیتها
سید حسین شهرستانی در نهادهای فرهنگی، پژوهشی و اندیشهای مرتبط با علوم انسانی، هنر و مطالعات اجتماعی مسئولیتهای مختلف مدیریتی و پژوهشی بر عهده داشته است. مهمترین سمتها و مسئولیتهای او عبارتاند از:
- مدیریت مرکز مطالعات راهبردی «کانون اندیشه جوان»
- مدیریت و سرپرستی مؤسسه «اشراق»
- همکاری پژوهشی با پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
- مدیریت گروه «حکمت هنر» در پژوهشکده فرهنگ و هنر اسلامی
- معاونت پژوهشگاه فرهنگ و هنر اسلامی حوزه هنری
- عضو هیئت داوران جشنواره فیلم عمار
درسگفتارها و فعالیتهای آموزشی
سید حسین شهرستانی در حوزه آموزش و ترویج علوم انسانی فعال است و بهعنوان طراح و مدرس، دورهها، مدرسههای تابستانه و درسگفتارهایی در زمینههای فلسفهٔ هنر، حکمت اسلامی، شاهنامهپژوهی و جامعهشناسی دین ارائه کرده است. از مهمترین برنامههای آموزشی او میتوان به درسگفتار «حکمت سرآغاز» دربارهٔ دیباچه شاهنامه فردوسی، مدرسه تابستانه «هنر و علوم انسانی درنگ» و نشستهای متنخوانی در سنتهای فلسفی ایرانی و غربی اشاره کرد.
فعالیتهای رسانهای
سید حسین شهرستانی در برنامههای گفتوگومحور رسانهای حضور داشته و دربارهٔ موضوعاتی همچون انسان در دوران پساکرونا، جامعهشناسی مناسک شیعی، پیادهروی اربعین و مسائل فرهنگی روز سخن گفته است. از جمله حضورهای رسانهای او میتوان به برنامه «شیوه» در شبکه چهار سیما و همچنین برنامههای تحلیلی رادیو گفتوگو اشاره کرد.
او علاوه بر فعالیتهای تلویزیونی و رادیویی، در قالب گفتوگوهای بلند و پادکستها نیز به موضوعاتی نظیر آیینهای مذهبی، دوقطبیهای اجتماعی، جهانیشدن و نسبت دین و سیاست پرداخته است.
شهرستانی سابقه همکاری با جشنواره مردمی فیلم عمار را نیز دارد و در دورههایی بهعنوان پژوهشگر، عضو تیم تولید مستند و عضو هیئت داوران این جشنواره فعالیت کرده است. مستند «مثل سرو» از جمله آثاری است که او در مقام پژوهشگر در تولید آن مشارکت داشته است.
شعر و ادبیات
سید حسین شهرستانی افزون بر فعالیتهای علمی و پژوهشی، در حوزه شعر نیز فعالیت دارد. او در محافل رسمی شعر حضور داشته و در دیدار شاعران با رهبر جمهوری اسلامی ایران در ۲۵ اسفند ۱۴۰۳، همزمان با میلاد امام حسن مجتبی(ع)، شعری در قالب غزل قرائت کرده است.
