علی انسانی
| شاعر، نویسنده، ذاکر اهل بیت | |
 | |
| نام تولد | علی انسانی |
|---|---|
| زمینه فعالیت | شعر، نویسندگی، ستایشگری اهل بیت |
| ملیت | ایرانی |
| تاریخ تولد | ۱۵ خرداد ۱۳۲۶ (۷۸ سال) |
| محل تولد | کاشان |
| محل زندگی | تهران |
| پیشه | بازاری (برنجفروش) |
| سالهای فعالیت | از دهه ۱۳۴۰ تاکنون |
| شروع فعالیت | ۱۶ سالگی با سرودن شعر و ذاکری اهل بیت |
| شاگردان | احمد واعظی، سید مهدی میرداماد، سید مجید بنیفاطمه، محمد نوروزی، سعید حدادیان |
| تأثیرپذیرفته | مهرداد اوستا، امیری فیروزکوهی، ریاضی یزدی، مشفق کاشانی |
| جوایز | نشان درجه یک فرهنگ و هنر (۱۴۰۰) |
| آثار | «من از کودکی…»، «گلاب و گل»، «دل سنگ آب شد»، تصحیح اشعار الهامی کرمانشاهی، کتاب «رخصت، مرامنامه ورزش زورخانهای» |
علی انسانی (زادهٔ ۱۵ خرداد ۱۳۲۶، کاشان) شاعر، نویسنده، ذاکر اهل بیت و از چهرههای سرشناس عرصه ستایشگری اهل بیت در دهههای اخیر است. او دارای نشان درجه یک فرهنگ و هنر است.
او از ۱۶ سالگی سرودن شعر را آغاز کرد و در مسیر فعالیتهای ادبی، نزد اساتیدی چون مهرداد اوستا، امیری فیروزکوهی، ریاضی یزدی، مشفق کاشانی و… شاگردی کرد. از همان سالها هم ذاکری اهل بیت را آغاز کرد.
انسانی از دوران نوجوانی و بعد از مهاجرت به تهران به بازار رفته و هنوز هم در بازار حجره برنج فروشی دارد. او از جمله چهرههایی است که در سالهای منتهی به پیروزی انقلاب اسلامی در بازار فعالیت سیاسی علیه حکومت پهلوی را دنبال میکرد و در سال ۱۳۵۲ نیز از سوی ساواک دستگیر شد.
انسانی پس از انقلاب نیز فعالیت خود را به عنوان شاعر و ذاکر اهل بیت دنبال کرده و به مرور به یکی از ذاکران سرشناس و شناخته شده اهل بیت تبدیل شد. جلسات روضه خوانی او در حسینیه لباس فروشهای تهران از جمله جلسات باسابقه روضه خوانی اهل بیت در تهران است.
بسیاری از چهرههای سرشناس ستایشگری اهل بیت نزد علی انسانی آموزش ستایشگری دیدهاند و از اشعار او استفاده میکنند. از جمله این چهرهها میتوان به احمد واعظی، سید مهدی میرداماد، سید مجید بنی فاطمه، محمد نوروزی، سعید حدادیان و… اشاره کرد.
انسانی در دوران جوانی و میانسالی بهطور حرفه ای ورزش زورخانه ای را هم دنبال میکرد و در سال ۱۳۴۴ نیز مقام اول مسابقات کشوری ورزش زورخانه ای در رشته چرخ زورخانهای را کسب کرد. کتاب «رخصت، مرام نامه ورزش زورخانهای» نیز به قلم انسانی به رشته تحریر درآمده که همین اثر در شانزدهمین جشنواره بینالمللی شعر فجر مورد توجه قرار گرفت.
«من از کودکی…»، «گلاب و گل»، «دل سنگ آب شد»، تصحیح مجموعه اشعار الهامی کرمانشاهی (از شاعران دوران قاجار) و… از جمله آثار منظوم علی انسانی است. اشعار خاطره ساز و موردتوجهی نیز از او در حافظه اهالی فرهنگ و هیئت باقی مانده که از جمله آن میتوان به «من از کودکی عاشقت بودهام»، «خدا مادرم را کجا میبرند»، «زینت دوش نبی روی زمین جای تو نیست» و… اشاره کرد.
علی انسانی در سال ۱۴۰۰ نشان درجه یک فرهنگ و هنر را از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دریافت کرد.
زندگینامه
علی انسانی در ۱۵ خرداد ۱۳۲۶ در کاشان متولد شد و در سال ۱۳۳۳ به همراه خانوادهاش به تهران مهاجرت کرد. او تحصیلات خود را در تهران ادامه داد و از همان دوران جوانی به محافل ادبی و آیینی راه یافت. وی ابتدا به شغل فرشفروشی و سپس برنجفروشی در بازار تهران مشغول شد و همزمان به صورت حرفهای ورزش زورخانهای را دنبال کرد، تا جایی که در سال ۱۳۴۴ مقام اول کشوری را در چرخ زورخانهای کسب کرد. پس از مخالفت با اجرای مراسم زورخانهای در مقابل محمدرضا شاه، از فعالیتهای ورزشی محروم شد. همچنین بهدلیل حمایت از امام خمینی و فعالیتهای سیاسی خود، در سال ۱۳۵۲ توسط ساواک دستگیر شد.
امروز او یکی از مداحان برجسته در حسینیه صنف لباسفروشهای تهران بهشمار میرود و علاوهبر مداحی، به شغل برنجفروشی نیز مشغول است؛ وی همچنین دبیر جشنواره شعر مباهله و مسئولیتهایی در ستاد مردمی مباهله برعهده دارد.
علی انسانی، از جمله مداحانی است که بارها در محافل رسمی و مذهبی بیت رهبری حضور داشته و به مداحی پرداخته است. او در مناسبتهای مختلفی از جمله ایام محرم و فاطمیه در مراسمهای عزاداری بیت مقام معظم رهبری، با خواندن نوحه و مرثیهسرایی، جایگاه ویژهای به عنوان مداحی برجسته پیدا کرده است. سبک مداحی او که همواره با ادبیات غنی و معنوی همراه است، توجه بسیاری را به خود جلب کرده و از این طریق به تربیت و تشویق نسلهای جدید مداحان نیز پرداخته است. او توانسته است تا نسلی از مداحان را تربیت کند که مهمترین آنان، احمد واعظی، محمود کریمی، سید مهدی میرداماد، سعید حدادیان و محمدرضا طاهری هستند.
آثار
علی انسانی آثار متعددی را به انتشار رسانده است. یکی از آثار مهم او، کتاب «چراغ صاعقه» است که در سال ۱۳۶۵ منتشر شد. کتاب «یک عمر» نیز از آثار دیگر اوست که در آن به گردآوری غزلهای صائب تبریزی پرداخته شده و اولین بار در سال ۱۳۷۹ به چاپ رسید. انسانی در کتاب «چهارخیابان باغ فردوس» به بررسی و تصحیح منظومه عاشورایی الهامی کرمانشاهی پرداخته است. مجموعههای شعری او شامل «گل و گلاب»، «دل سنگ آب شد» و «یک دم» هستند. از دیگر آثار او، کتاب «رخصت» با موضوع اشعار زورخانهای است که در سال ۱۳۹۹ منتشر شد. کتاب «ماهی دریا کباب شد» نیز از آثار دیگر اوست که هنوز به چاپ نرسیده است.
شعر
گزارش شده که او اولین اشعار خود را در ۱۶ سالگی سروده است، اما تا سن ۲۵ سالگی کمتر کسی از استعداد شاعریاش آگاه بود. سبک شعریاش ترکیبی از سبک اصفهانی (هندی) با عراقی است و بیشتر در مدح و مرثیه پیامبر اکرم (ص) و اهل بیت او شعر سروده است. او از قالبهایی مانند قصیده، مثنوی، غزل، رباعی و قطعه استفاده کرده است. مهدی شجاعی معتقد است که اشعار انسانی توانسته بین فنون ادبی و جاذبه مخاطب تعادل برقرار کند، به گونهای که هم عاطفی و هم هنری هستند. اشعار او در کتابهایی همچون «گل و گلاب»، «دل سنگ آب شد» و «یک دم» به چاپ رسیده است.
از میان اساتید او در زمینه شعر، میتوان به امیری فیروزکوهی، ابوتراب جلی، خلیل سامانی، پارسا تویسرکانی، محمدعلی فتی، خوشدل تهرانی، قدسی مشهدی، مهرداد اوستا، ریاضی یزدی و مشفق کاشانی اشاره کرد.
گفتاورد
علی انسانی دربارهٔ شعر آیینی و نوکری اهلبیت (ع) میگوید:[۱]
عقیده دارم شعر مذهبی را نباید از ادبیات فارسی خارج دانست و تفکیک شعر آیینی و غیرآیینی درست نیست. خیلیها شعر مذهبی ندارند؛ اما اعتقادشان پابرجاست. معتقدم غلام اهلبیت علیهم السلام سرور جهانیان است و جوانان آگاه، باصفا و زلال که به این وادی آمدهاند، باید حمایت شوند؛ چون جوانی که در فکر شغل، خانه، ازدواج و غیره است نمیتواند بهراحتی بیندیشد و اشعار قوی بسراید.
انسانی دربارهٔ برخی مداحیها و روضهخوانیهای بدون مدرک و مستند معتقد است:[۲]
متأسفانه برخی به هر قیمتی میخواهند صدای ناله مردم را درآورند؛ اما اگر این مسئله با استناد و با حرمت توأم نبوده و با مقتل همراه نباشد، نهتنها مزدی نخواهد داشت، بلکه چوب (تنبیه) هم خواهد داشت.
پانویس
- ↑ «شناخت نامه حاج علی انسانی». ۱۹ خرداد ۱۳۰۴ش. دریافتشده در ۱۷ مرداد ۱۴۰۳ش.
- ↑ «شکوهمندی، عواطف و احساسات؛ دو بال پرفروغ ادبیات اهلبیت (ع)». ۲۳ شهریور ۱۴۰۲ش. دریافتشده در ۱۷ مرداد ۱۴۰۳ش.
