حسین علیزاده

حسین علیزاده
نوازنده و موسیقی‌دان
	پرونده:حسین علیزاده 2.jpgحسین علیزاده
اطلاعات شخصی
نام کامل	حسین‌محمد علیزاده
تاریخ تولد	۱ شهریور ۱۳۳۰ ‏(۷۴ سال)
محل تولد	تهران
محل اقامت	تهران
اساتید	نورعلی برومند; داریوش صفوت; عبدالله دوامی
اطلاعات هنری
پیشه	آهنگ‌ساز; ردیف‌دان; پژوهش‌گر; عضو هیئت علمی دانشگاه تهران; نوازنده تار و سه‌تار و
آلبوم‌ها	دلشدگان ; نی‌نوا; بی تو بسر نمی‌شود; گبه; ترکمن; زیر تیغ; شورانگیز;
جوایز	سیمرغ بلورین بهترین موسیقی فیلم از جشنواره فجر برای فیلم‌های گبه، زشت و زیبا، آواز گنجشک‌ها و ملکه (۴بار); نامزد دریافت جایزه جایزه گرمی برای آلبوم‌های فریاد، بی تو بسر نمی‌شود و به تماشای آب‌های سپید (۳بار)
اطلاعات ارتباطی
وبگاه	وبگاه رسمی حسین علیزاده

این نوشتار توسط گروه پژوهشگران یاقوت راستی آزمایی و تایید شده است.

حسین محمد علیزاده (زاده ۱ شهریور ۱۳۳۰ تهران) معروف به حسین علیزاده موسیقی‌دان، آهنگساز، پژوهش‌گر و نوازنده تار و سه تار و از چهره‌های نامدار موسیقی ایران در دهه‌های اخیر است. او تنها ایرانی است که سه بار نامزد دریافت جایزه گرمی شده و در سال ۹۳ از سوی وزارت فرهنگ و هنر فرانسه شایسته دریافت نشان شوالیه فرهنگ و ادب فرانسه شد که از پذیرش این جایزه سر باز زد.

او دانش‌آموخته دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران و مدرسه عالی هنرهای برلین غربی بوده و موسیقی را نزد چهره‌هایی چون هوشنگ ظریف، داریوش صفوت، نورعلی برومند، عبدالله دوامی و… فرا گرفته است و با تسلطش بر سازهای تار، سه تار، تنبور، سلانه، دیوان، رباب و بربط شناخته می‌شود. او در سال ۱۳۴۷ به عضویت ارکستر رودکی درآمد و هم‌زمان به گروه چاووش پیوست. گروه چاووش از جمله مهم‌ترین گروه‌های موسیقی از دهه‌های ۵۰ و ۶۰ بوده است.

آثار متعددی از حسین علیزاده در تک نوازی، موسیقی بی کلام و موسیقی متن فیلم موردتوجه قرار گرفته است. او یکی از پرافتخارترین چهره‌های جشنواره فیلم فجر در بخش موسیقی متن است و برای آثاری چون گبه (۱۳۷۴)، زشت و زیبا (۱۳۷۷)، آواز گنجشک‌ها (۱۳۸۷) و ملکه (۱۳۹۰) سیمرغ بلورین جشنواره فجر را از آن خود کرده است. او بابت آلبوم‌های بی تو به سر نمی‌شود، فریاد و تماشای آب‌های سپید نامزد جایزه گرمی در بخش بهترین آلبوم سنتی جهان شده و جایزه دوسالانه موسیقی جهان آسیا را از بنیاد موسیقی جهان کسب کرده است.

در سال ۱۳۹۳ و بعد از آن که نام حسین علیزاده شایسته دریافت نشان دولتی شوالیه (لژیون دونور) از سوی وزارت فرهنگ و هنر فرانسه اعلام شد، او با انتشار نامه‌ای سرگشاده این نشان دولت فرانسه را رد کرد.

یکی از آثار ماندگار و معتبر حسین علیزاده در سینمای جهان، حضور او در گروه نوازندگان فیلم سینمایی «قلمرو بهشت» به کارگردانی ریدلی اسکات است. این، موفق‌ترین حضور یک نوازنده ایرانی در آثار سطح اول سینمای جهان – در فیلم‌های غیرایرانی – است.

یکی از نخستین قطعاتی که از حسین علیزاده در سال‌های دهه ۵۰ موردتوجه قرار گرفت، قطعه «حصار» (سواران دشت امید) است که علیزاده به پاسداست زندانیان سیاسی انقلابی در بند حکومت پهلوی و به‌طور ویژه همسرش تولید کرد. این اثر انقلابی چند ماه مانده به پیروزی انقلاب اسلامی ساخته و منتشر شد و استقبال از آن به گونه ای بود که بسیاری از زندانیان دربند، برای داشتن رادیو و شنیدن این قطعه دست به اعتصاب غذا زدند.

یکی از مهم‌ترین و ماندگارترین موسیقی‌های حسین علیزاده، آلبوم نی‌نوا است. آلبومی که الهام گرفته از عاشورا بوده و از جمله مهم‌ترین آثار موسیقی ایران در دهه‌های اخیر به‌شمار می‌رود. تصنیف دشتی «شهید» با صدای شهرام ناظری نیز از دیگر آثار مهم او در پاسداشت شهدای ایران در دفاع مقدس است. او قطعه سوگ در تیتراژ سریال زیر تیغ را هم به شهید کامران کلهر (برادر کیهان کلهر) تقدیم کرده است. قطعات دیگری چون «دلشدگان»، سریال «زیر تیغ»، «حباب»، «ساری گلین»، «بی تو به سر نمی‌شود»، «بی تا گل برافشانیم» و… نیز از او موردتوجه قرار گرفته است.

او سه بار نامزد دریافت جایزه گرمی شده و به‌عنوان یکی از چهره‌های برجسته و تأثیرگذار موسیقی فیلم در ایران شناخته می‌شود. از آثار مطرح او می‌توان به موسیقی مجموعه و فیلم‌هایی همچون در چشم باد (۱۳۸۲)، دلشدگان (۱۳۷۰)، گبه (۱۳۷۴)، زشت و زیبا (۱۳۷۷)، زمانی برای مستی اسب‌ها (۱۳۷۸)، لاک‌پشت‌ها هم پرواز می‌کنند (۱۳۸۶)، آواز گنجشک‌ها (۱۳۸۷)، ملکه (۱۳۹۰) و همه مادران من (۱۳۸۸) اشاره کرد.

حسین علیزاده با دریافت چهار سیمرغ بلورین برای فیلم‌های گبه، زشت و زیبا، آواز گنجشک‌ها و ملکه، در کنار مجید انتظامی و محمدرضا علیقلی، رکورددار بیشترین جوایز جشنواره فیلم فجر در بخش بهترین موسیقی متن است.

تحصیلات و زندگی هنری

قطعه «سواران دشت امید»

0:00 0:00

سلام صبحگاهی

0:00 0:00

آلبوم «آتابای» اثری از حسین علیزاده و با آهنگسازی حسین علیزاده است. این آلبوم در سبک ساوند ترک و شامل ۱ عدد قطعه موسیقی می‌باشد. که ترانه‌های آن توسط سیروس جمالی سروده شده است

حسین علیزاده تحصیلات اولیهٔ خود را در با راهنمایی استادش هوشنگ ظریف در هنرستان موسیقی تهران گذراند و سپس در دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران به تحصیل موسیقی ادامه داد سپس در سال ۱۳۶۷ در دانشگاه آزاد برلین تحصیلات تکمیلی را به پایان رسانید. حسین علیزاده همچنین در مرکز حفظ و اشاعه موسیقی، تحت نظر اساتیدی نظیر نورعلی برومند، داریوش صفوت و عبدالله دوامی به آموختن ردیف و تکنیک‌های موسیقی ایرانی پرداخت تا اینکه در هفده سالگی به عضویت ارکستر رودکی درآمد.

تیتراژ قسمت پایانی سریال سربداران. با صدای بیژن کامکار و آهنگساز حسین علیزاده

حسین علیزاده همزمان در ارکستر ملی ایران به رهبری حسین دهلوی به‌عنوان نوازنده تار عضویت داشت. وی در سال‌های ۱۳۵۱ و ۱۳۵۲ با گروه‌های مرکز حفظ و اشاعه موسیقی که توسط استاد داریوش صفوت بنیان‌گذاری شده بود به‌عنوان یکی از شاگردان و سپس مدرسان اصلی حضور داشت.

حسین علیزاده در سال ۱۳۵۵ با همکاری پرویز مشکاتیان گروه عارف را تشکیل داد سپس در سال‌های بعد گروه هم‌آوایان را تأسیس کرد. این گروه ترکیبی از نوازندگان و خوانندگان است که به اجرای آثار علیزاده در داخل و خارج از ایران می‌پردازند. وی با خوانندگان بزرگی نظیر محمدرضا شجریان، کیهان کلهر و همایون شجریان داشت. حسین علیزاده در آلبوم‌های فریاد، داد و بیداد، زمستان و نوا با استاد شجریان همکاری داشته است.

ابداعات و آثار هنری

حسین علیزاده آثار بسیار برجسته‌ای در زمینهٔ موسیقی ایرانی خلق کرده است و نوازندگی و آهنگسازی او به شکلی عمیق با ردیف‌های سنتی و موسیقی مقامی پیوند خورده است. وی در ساخت سازها تجربه‌های موفقی داشت و سازهای «سلانه» و «شورانگیز» از ابداعات علیزاده در زمینه موسیقی است. ابداع مقام «داد و بیداد» از دیگر ابتکارات ایشان است. برخی از آثار برجسته علیزاده عبارت‌اند از:

آثار موسیقی
نام اثر	ناشر
ده قطعه برای تار ۱	مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور
ده قطعه برای تار ۲	مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور
ده قطعه برای تار ۳	مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور
ده قطعه برای تار ۴	مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور
ده قطعه برای تار ۵	مؤسسه فرهنگی-هنری تار و پود
ده قطعه برای تار ۶	مؤسسه فرهنگی-هنری تار و پود
پارتیتور نی‌نوا	مؤسسه فرهنگی-هنری تار و پود
آموزش سه‌تار، دوره مقدماتی	مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور
آموزش تار و سه‌تار، دوره متوسطه	مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور
ردیف مقدماتی تار و سه‌تار (کتاب سوم هنرستان)
بوسه‌های باران (تصنیف‌های حسین علیزاده)	مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور

آثار

حسین علیزاده که در فاصله کوتاه مانده به پیروزی انقلاب و ورود امام خمینی (ره) به تهران وارد فعالیت انقلابی شده بود، قطعه «سواران دشت امید» را هم با نوای حماسی ساخت. «سواران دشت امید» تنها قطعه انقلابی بی‌کلام است که حد فاصل سال‌های ۱۳۵۶ تا ۱۳۵۷ و در روزهایی که حسین علیزاده دوران سربازی را سپری می‌کرد ساخته شد. آلبوم «آتابای» اثری از حسین علیزاده و با آهنگسازی وی است. این آلبوم در سبک ساوند ترک و شامل ۱ عدد قطعه موسیقی می‌باشد. که ترانه‌های آن توسط سیروس جمالی سروده شده است.

آلبوم‌ها
نام آلبوم	سال انتشار	آهنگساز	نوازنده	خواننده	ناشر	توضیحات
واریاسیون‌های کردی، ارکسترال	-	بلی	بلی
عصیان، ارکسترال	-	بلی	بلی
سواران دشت امید	۱۳۵۶	بلی	بلی	بیژن کامکار، شهرام ناظری
حصار	۱۳۵۶	بلی	بلی			قطعه موسیقی
دستگاه نوا		بلی	بلی	پریسا
ماهور		بلی	بلی	پریسا
کنسرت همایون	-	بلی	بلی		مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور	دونوازی ابداعی با سه‌تار و تنبک مجید خلج
راست پنجگاه	-	بلی	بلی		مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور	دونوازی ابداعی با تار و تنبک مجید خلج
کنسرت نوا	-	بلی	بلی		مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور	دونوازی با تار و تنبک مجید خلج
سرودهای آذربایجان	-	بلی	بلی
ماهور	۱۳۶۱	بلی	بلی		مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور	تک نوازی با تار
سه‌گاه	۱۳۶۲	بلی	بلی		مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور	تک نوازی با تار
نی‌نوا	۱۳۶۲	بلی	بلی		مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور - کرشمه
نوروز	۱۳۶۲	بلی	بلی	شهرام ناظری	world network
ترکمن	۱۳۶۷	بلی	بلی		مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور	تک نوازی ابداعی با سه‌تار
شورانگیز	۱۳۶۷	بلی	بلی	شهرام ناظری	مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور
راز و نیاز	۱۳۶۷	بلی	بلی	علی‌رضا افتخاری	مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور	اجرا با گروه عارف
نوبانگ کهن	۱۳۶۸	بلی	بلی		مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور
آوای مهر	۱۳۷۰	بلی	بلی		مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور
صبحگاهی	۱۳۷۲	بلی	بلی	محسن کرامتی	مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور
همنوایی	۱۳۷۲	بلی	بلی		مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور	با همکاری ارشد طهماسبی و داریوش زرگری
پایکوبی	۱۳۷۲	بلی	بلی		مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور	تک نوازی ابداعی با سه‌تار
پریا و قصهٔ دخترای ننه دریا	۱۳۷۳	بلی	بلی		مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور
راز نو	۱۳۷۵	بلی	بلی	افسانه رثایی، محسن کرامتی، علی صمدپور	مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور
از اعصار (آلبوم)	۱۳۷۸	بلی	بلی	علی شیرازی	مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور
چهارگاه ـ بیات ترک	۱۳۸۰	بلی	بلی		مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور	با همکاری حسین عمومی و محمد قوی‌حلم
هجرانی	۱۳۸۰	بلی	بلی		مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور
پرنده‌ها		بلی	بلی	هما نیکنام		و تنبک مجید خلج
ساز نو		بلی	بلی	افسانه رثایی		و تنبک مجید خلج
مادران زمین		بلی	بلی	هما نیکنام، افسانه جهانگیری، پروین نمازی		تنبک مجید خلج
زمستان است	۱۳۸۰	بلی	بلی	محمدرضا شجریان	دل آواز
بی تو بسر نمی‌شود (آلبوم محمدرضا شجریان)\|بی تو بسر نمی‌شود	۱۳۸۱	بلی	بلی	محمدرضا شجریان	دل آواز
سلانه	۱۳۸۱	بلی	بلی		مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور
فریاد	۱۳۸۳	بلی	بلی	محمدرضا شجریان	دل آواز
به تماشای آب‌های سپید	۱۳۸۲	بلی	بلی	افسانه رثایی	هرمس	با همکاری جیوان گاسپاریان- نامزد دریافت جایزه گرمی برای بهترین موسیقی سنتی جهان شد.
ساز خاموش	۱۳۸۶	بلی	بلی	محمدرضا شجریان	دل آواز
سرود مهر	۱۳۸۶	بلی	بلی	محمدرضا شجریان	دل آواز
سرود گل	۱۳۸۶	بلی	بلی	افسانه رثایی		تنبک مجید خلج
آن و آن	۱۳۸۷	بلی	بلی		هرمس	دو نوازی سه‌تار و تنبک با پژمان حدادی
ماه و مه	۱۳۸۸	بلی	بلی		هرمس	تکنوازی ساز شورانگیز
من اگر پرنده بودم	۱۳۸۸	بلی	بلی	راحله برزگری (رها)	انتشارت کالیفرنیا، آمریکا	گروه‌نوازی، تصنیف و آواز به همراه گروه هم‌آوایان
نوای نور	۱۳۸۸	بلی	بلی		آوای خورشید در ایران و شرکت باموزیک در اروپا	دونوازی شورانگیز و تنبک مجید خلج
باده تویی	۱۳۹۲	بلی	بلی		نغمه حصار	به‌همراه گروه هم‌آوایان
سربداران	۱۳۹۲	فرهاد فخرالدینی	بلی	بیژن کامکار	استودیو صبا	سربداران
کنسرت باده تویی	اردیبهشت ۱۳۹۳	بلی	بلی	محمد معتمدی		به‌همراه گروه هم‌آوایان، آلبوم تصویری (ضبط کنسرت) مربوط به اجرای زنده آلبوم باده تویی
عشقیم گل	۱۳۹۴			تکخوان محمد معتمدی		به همراه گروه هم آوایان
غمنومه فریدون	تیر ۱۳۹۶	بلی	بلی			نویسنده و کارگردان پیمان قدیمی، اثر شنیداری

موسیقی فیلم

موسیقی متن فیلم و سریال
نام فیلم/آلبوم	سال	آهنگساز	نوازنده	خواننده	ناشر	توضیحات
چوپانان کویر	۱۳۵۹	بلی	بلی
میراث کهن		بلی	بلی		مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور
از اعصار		بلی	بلی		مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور
دلشدگان	۱۳۷۰	بلی	بلی	محمدرضا شجریان	دل آواز
گبه	۱۳۷۴	بلی	بلی		ماهور	برندهٔ سیمرغ بلورین بهترین موسیقی متن جشنواره فیلم فجر
ابر و آفتاب	۱۳۷۵	بلی	بلی
مدرسه‌ای که باد برد	۱۳۷۶	بلی	بلی
ایران سرای من است	۱۳۷۷	بلی	بلی		مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور
زشت و زیبا	۱۳۷۷	بلی	بلی		مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور	برندهٔ سیمرغ بلورین بهترین موسیقی متن جشنواره فیلم فجر
دختران خورشید	۱۳۷۸	بلی	بلی
عشق طاهر	۱۳۷۸		بلی
ابجد	۱۳۸۱	بلی	بلی
قلمرو بهشت		بلی				بخشی از موسیقی متن پادشاهی بهشت، اثر ریدلی اسکات، ۲۰۰۵
لاک‌پشت‌ها هم پرواز می‌کنند	۱۳۸۳	بلی	بلی		مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور
زیر تیغ	۱۳۸۵	بلی	بلی		مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور
نیوه‌مانگ	۱۳۸۶	بلی	بلی
آواز گنجشک‌ها	۱۳۸۷	بلی	بلی		هرمس	برندهٔ سیمرغ بلورین بهترین موسیقی متن جشنواره فیلم فجر
در آن سوی	۱۳۸۸	بلی	بلی		آوای خورشید	موسیقی متن فیلم مستند همه مادران من
ملکه	۱۳۹۰	بلی	بلی			برندهٔ سیمرغ بلورین بهترین موسیقی متن جشنواره فیلم فجر
در چشم باد	۱۳۹۱	بلی	بلی			مجموعه تلویزیونی
آسمان زرد کم عمق	۱۳۹۱	بلی	بلی
آتابای	۱۳۹۸	بلی	بلی

جوایز و افتخارات

حسین علیزاده در طول فعالیت هنری خود جوایز و افتخارات متعددی کسب کرده است، برخی از مهم‌ترین جوایز او عبارتند از:

نامزدی جایزه گرمی: علیزاده سه بار نامزد دریافت جایزه گرمی (Grammy Award) شده است، که یکی از معتبرترین جوایز موسیقی در جهان است. این نامزدی‌ها در بخش موسیقی جهانی برای آثارش با کیهان کلهر و گروه هم‌آوایان بوده است، از جمله برای آلبوم «بی تو به سر نمی‌شود».
جایزه بهترین موسیقی متن جشنواره فجر: حسین علیزاده برای چندین فیلم ایرانی موسیقی متن ساخته است و موفق به کسب جوایز مختلفی از جمله جایزه بهترین موسیقی متن در جشنواره فیلم فجر شده است. از جمله فیلم‌هایی که او برای آنها موسیقی ساخته و جایزه برده، می‌توان به «گبه»، «زشت و زیبا»، «آواز گنجشک‌ها» و «ملکه» اشاره کرد. حسین علیزاده برنده بیش‌ترین سیمرغ بلورین در بخش بهترین موسیقی متن از جشنواره فیلم فجر است.
دریافت جایزهٔ دو سالانهٔ موسیقی جهانی آسیا از بنیاد مرکز موسیقی جهان، کره‌جنوبی، در ۴ خرداد ۱۳۹۶. این جایزه به هنرمندانی که باعث ارتباط کشورشان با دیگر نقاط جهان، به‌ویژه کشورهای آسیایی شده‌اند، اهدا می‌شود.
جایزه جشن انجمن منتقدان سینمای ایران: حسین علیزاده در سال ۱۳۹۲ توانست جایزه بهترین موسیقی متن برای فیلم آسمان زرد کم عمق در جشن انجمن منتقدان سینمای ایران را کسب کند.

پیوند به بیرون