عبدالحمید قدیریان

عبدالحمید قدیریان
نقاش، مجسمه‌ساز، نویسنده، طراح صحنه و لباس
	عبدالحمید قدیریان
نام تولد	عبدالحمید قدیریان
زمینه فعالیت	هنرهای تجسمی، طراحی صحنه و لباس
ملیت	ایرانی
تاریخ تولد	۱ فروردین ۱۳۳۹ ‏(۶۵ سال)
محل تولد	تهران، ایران
پیشه	نقاش، مجسمه‌ساز، نویسنده، طراح صحنه و لباس
سال‌های فعالیت	۱۳۶۰–اکنون
شروع فعالیت	۱۳۶۰
تحصیلات	کارشناسی ارشد نقاشی
دانشگاه	دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران
جوایز	سیمرغ بلورین جشنواره فیلم فجر، جشن خانه سینما، جشنواره سیما، جشن حافظ، نشان ملی خادم قرآن (۱۴۰۲)
آثار	آغاز، آسمان حسین، نور هدی، پس از رفتن آفتاب، دختران مکتب سیدالشهدا، سلام خداوند بر فرزند شهیدت، کتاب ۱۰ سال با نقاشان انقلاب، تصویرسازی با تکنیک کاریکاتور، از خاک تا افلاک

این نوشتار توسط گروه پژوهشگران یاقوت راستی آزمایی و تایید شده است.

عبدالحمید قدیریان (زادهٔ ۱۳۳۹ در تهران) نقاش، مجسمه‌ساز، نویسنده، طراح صحنه و لباس، عضو پیوسته فرهنگستان هنر و از چهره‌های سرشناس طراحی صحنه و لباس و هنرهای تجسمی در دهه‌های اخیر است. او از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی گواهی درجه یک هنری در رشته طراحی صحنه و لباس را دریافت کرده و در هفته هنر انقلاب اسلامی در سال ۱۴۰۰ به عنوان چهره هنر انقلاب تجلیل شد.

او دانش‌آموخته کارشناسی ارشد رشته نقاشی از دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران است و فعالیت هنری خود را از نوجوانی آغاز کرده است.

در سال ۱۳۶۰ نیز فعالیت حرفه‌ای خود را در رشته نقاشی آغاز کرد و به مرور به یکی از چهره‌های شناخته شده و مهم جریان هنرهای تجسمی در تاریخ بعد از پیروزی انقلاب اسلامی تبدیل شد. در سبک نقاشی قدیریان، نور جایگاه مهمی دارد و نشانی از خداوند عالم و فرشتگان در برابر تاریکی شیاطین و جنیان است و این نگاه در در بسیاری از آثار او دیده می‌شود.

از او گالری‌ها و آثار موردتوجهی در دهه‌های اخیر به یادگار مانده که از این دسته می‌توان به «آغاز»، «آسمان حسین»، «الهام از مینیاتور»، «نور هدی»، «پس از رفتن آفتاب» و… اشاره کرد. اثر «دختران مکتب سیدالشهدا» نیز که بعد از حمله تروریستی به مدرسه دخترانه سیدالشهدا در کابل افغانستان در سال ۱۴۰۰ از سوی قدیریان طراحی و رونمایی شد، اثر موردتوجه او بود که سبب انتخابش به عنوان چهره هنر انقلاب در همان سال شد. آثار بسیار دیگری نیز با موضوع شهادت، مسئله فلسطین و غزه و… به قلم قدیریان تصویر شده است که تابلوی «سلام خداوند بر فرزند شهیدت» که در شصتمین دوره دوسالانه هنری ونیز در سال ۱۴۰۲ رونمایی شد از این دسته است.

قدیریان علاوه بر نقاشی، جزو چهره‌های شناخته شده رشته طراحی صحنه و لباس است. او نخستین تجربه حرفه ای خود در این عرصه را در سال ۱۳۶۵ با فیلم «هراس» به کارگردانی شهریار بحرانی ثبت کرده و بعد از آن در آثاری چون عروس (بهروز افخمی، ۱۳۷۱)، حمله به اچ ۳ (شهریار بحرانی، ۱۳۷۳) مرد عوضی (محمدرضا هنرمند، ۱۳۷۶)، ارتفاع پست (ابراهیم حاتمی کیا، ۱۳۸۰)، ملک سلیمان (شهریار بحرانی، ۱۳۸۹)، محمدرسول الله (مجید مجیدی، ۱۳۹۴)، آبادان ۱۱۶۰ (مهرداد خوشبخت، ۱۳۹۸)، سریال مریم مقدس (شهریار بحرانی، ۱۳۷۹) به عنوان طراح صحنه و لباس حضور یافت.

در کنار فعالیت هنری، قدیریان در عرصه پژوهش و تألیف کتاب نیز فعال بوده و کتاب ۱۰ سال با نقاشان انقلاب از او جزو آثار مرجع در زمینه تاریخ معاصر هنرهای تجسمی به‌شمار می‌رود. تصویرسازی با تکنیک کاریکاتور و از خاک تا افلاک نیز از دیگر آثار مورد توجه قدیریان بوده است.

قدیریان در تبیین مفاهیم قرآنی و فرهنگی در قالب هنر تجسمی نقش‌آفرینی‌های جدی داشته است؛ به‌گونه‌ای که او توانسته است با به نمایش گذاشتن سه مجموعه پژوهشی ـ تبیینی ـ تصویری با عناوین «آسمان حسین(ع)»، «همپای نور» و «نور هدی، نور حسین(ع) است و بس» است گامی مهم و مؤثری در این زمینه بردارد.

قدیریان در مدت فعالیت هنری اش تا امروز جوایز متعددی را دریافت کرده که از این دسته می‌توان به تندیس سیمرغ بلورین جشنواره فیلم فجر، جشن خانه سینما، تندیس جشنواره سیما، تندیس جشن حافظ، دریافت نشان ملی «خادم قرآن» از ریاست جمهوری در سال ۱۴۰۲، لوح سپاس سالگرد آزادسازی خرمشهر از رئیس سازمان صدا و سیما در سال ۱۴۰۲، و… اشاره کرد. او همچنین در سال ۱۴۰۱ به‌عنوان چهره برتر سال هنر انقلاب اسلامی معرفی شد.

قدیریان علاوه بر فعالیت هنری و پژوهشی به عنوان داور در رویدادهای مختلفی چون جشنواره فیلم فجر نیز حضور داشته و مدیریت هنری موزه تهران‌شناسی و اختتامیه جشنواره فیلم فجر را نیز تجربه کرده است.

رونمایی از اثر عبدالحمید قدیریان

مراسم رونمایی از تابلوی «انصار الله» در تماشاخانه مهر حوزه هنری، آبان ۱۴۰۳

تجلیل از عبدالحمید قدیریان در هشتمین هفته هنر انقلاب اسلامی

تجلیل از عبدالحمید قدیریان به‌عنوان چهره برتر «هنر انقلاب» / فروردین ۱۴۰۱

دریافت جایزه غدیر

تجلیل از عبدالحمید قدیریان در آیین هشتمین جایزه غدیر، سال ١٤٠٢

زندگی و تحصیلات

گفت‌وگو با عبدالحمید قدیریان و توضیح تابلوی انصارالله

عبدالحمید قدیریان در سال ۱۳۳۹ در تهران به دنیا آمد. او در سال ۱۳۵۷ وارد دانشکده هنرهای زیبا دانشگاه تهران شد و کارشناسی نقاشی خود را اخذ کرد. سپس در سال ۱۳۸۰ مدرک کارشناسی ارشد نقاشی و در سال ۱۳۸۹ گواهی درجه یک هنری (دکتری) در رشته طراحی صحنه و لباس را از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دریافت کرد.^[۱]

آغاز فعالیت‌های حرفه‌ای

قدیریان فعالیت حرفه‌ای خود را از سال ۱۳۶۰ در حوزه هنری آغاز کرد و در سال ۱۳۶۵ با فیلم سینمایی «گذرگاه» به کارگردانی شهریار بحرانی به عنوان گریمور وارد سینما شد. از سال ۱۳۶۶ فعالیت در زمینه طراحی صحنه و لباس را با فیلم «هراس» آغاز کرد و آثار متعددی در این زمینه خلق کرد.^[۲]

او با آشنایی با مفاهیم قرآنی در فیلم «مریم مقدس» وارد فضای جدیدی شد و در پی آن تلاش کرد با همکاری در فیلم‌های دینی و قرآنی مانند «ثارالله»، «ملک سلیمان نبی» و «محمد (ص)» مفاهیم معنوی را به صورت بصری تبیین کند.^[۳]

ارائه آموزه‌های دینی در قالب هنرهای تجسمی

قدیریان در زمینه تبیین و ارائه مفاهیم دینی در قالب‌های تجسمی بارها و بارها به فرایند تبدیل مفهوم به فرم پرداخت و سعی کرد این فرایند، هرچه بیشتر، منطبق با توصیفات قرآنی و روایی، جلو برده شود؛ بدین رو بعضی از مفاهیم را حسب میزان فهم معرفتی و فرمی، از وجوه مختلف، تصویر کرد و به تبع برای یک مفهوم، تصاویری متفاوت، ایجاد خلق کرد.^[۴]

قدیریان درباره اهمیت پژوهش در طراحی و نقاشی چنین باور دارد:

نقاشی، توفیقی برای من ایجاد کرد که مجرای بسیار خوبی برای سیر مفاهیم است و نقاش مجبور به زیست در مفهوم است. متاسفانه در تعالیمی که به ما دادند مفاهیم یکسری رنگ‌های بی شکل است اما دارای فرم‌های شیرین هستند. من تلاش کردم از مجرای نقاشی این سیر را بفهمم و ترسیم کنم. البته وقتی متوجه شدم که نقاشی را عموماً یهود در بحث‌های تکنیکی و تاریخ هنر طراحی کرده است، تصمیم گرفتم نقاش نباشم و پژوهش کنم؛ بنابراین برای من مفهوم مهم است و این توقع، مخاطب را کنار می‌زند.^[۵]

در این مسیر آنچه موجب تحولی چشمگیر گردید، آیه ی عظمای اربعین بود که گویی ارتقای چشمگیری در این فرآیند تصویرگری ایجاد کرد؛ سه مجموعه ی پژوهشی_تبیینی_تصویری در قالب سه نمایشگاهِ "آسمان حسین(ع)"،"همپای نور" و "نور ِ هدی، نور ِ حسین(ع) است و بَس"، بخشی قابل عرضه از این مجموعه تلاش‌ها بوده است.^[۶]

او درباره این نمایشگاه‌ها چنین گفته است:

در نمایشگاه‌های «آسمان حسین» و «همپای نور»، سیری از حرکتی که نور و بهره‌گیری از نور را روایت می‌کرد، مطرح کردم که رسماً از نگاه قرآن، جنگ با اسرائیل بود. این نگاه باید فضاسازی فرهنگی شود که همین شناخت نور را رقم بزند. الان در این مسیر، تلاش دارم با این نگاه جلو بروم تا مشخص شود چگونه شبیه به یاران ظهور می‌شویم. نگاه‌مان باید فراتر از نگاه قومی باشد، چراکه ما با فرهنگ یهود در جنگیم. همچنان که ما ضربات بسیاری از مسلمانانی خوردیم که تحت تاثیر فرهنگ یهود بودند. بنابراین باید به فضای گام اول انقلاب برگردیم که حب اهل بیت حاکم بود و همین حب اهل بیت سبب شد سربازان رشادت بیافرینند.^[۷]