محمدمهدی سیار

از یاقوت

این نوشتار توسط گروه پژوهشگران یاقوت راستی آزمایی و تایید شده است.

محمد مهدی سیار
پرونده:محمد-مهدی-سیار.jpg
محمدمهدی سیار
محمد مهدی سیار
زمینه فعالیتشاعر • ترانه سرا • پژوهشگر
ملیتایرانی
تاریخ تولد۱ تیر ۱۳۶۲ ‏(۴۲ سال)
محل تولدزاهدشهر فسا
پیشهشاعر و استاد دانشگاه
زبانفارسی
کارهای برجستهبی‌خوابی عمیق
حق‌السکوت
رودخوانی
تحصیلاتدکتری فلسفه
دانشگاهدانشگاه تربیت مدرس
وبگاهوبگاه رسمی
آدرس اینستاگراممحمدمهدی سیار


محمد مهدی سیار (زاده ۱ تیر ۱۳۶۲ زاهدشهر استان فارس) مدرس دانشگاه، شاعر، ترانه‌سرا، پژوهشگر و از چهره‌های سرشناس شعر و ادبیات فارسی درسال‌های اخیر است. او برگزیده جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران بوده و به عنوان چهره هنر سال ۱۴۰۱ برگزیده شده است.

او دانش‌آموخته مقطع دکتری در رشته فلسفه است و فعالیت ادبی اش را از دوران نوجوانی آغاز کرده است.

سیار در سرودن شعر قالب‌های مختلف و متفاوتی را تجربه کرده و در میان اشعارش از شعر سپید و نیمایی تا غزل و ترانه دیده می‌شود. او نخستین مجموعه شعرش را به نام «حق‌السکوت» در سال ۱۳۸۹ منتشر کرد و برگزیده بیست و نهمین دوره جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران در بخش ادبیات شد و یکی از برگزیدگان سومین دوره بخش جوان جشنواره بین‌المللی شعر فجر نیز بوده است.

بسیاری از اشعار سیار به خصوص در شعر اعتراضی و آیینی مورد توجه قرار گرفته و مجموعه آثار و اشعارش نیز همواره جزو مجموعه‌های شعری پرفروش و موردتوجه در بازار چاپ و نشر بوده است. او به همراهی امید مهدی‌نژاد مجموعه شعر «دادخواست» را با ۱۰۰ شعر اعتراضی گردآوردی کرد و مجموعه اشعار خود را با عناوینی چون «بی خوابی عمیق»، «رودخوانی»، «یادآوری» و… عرضه کرده است.

علاوه بر فعالیت کلاسیک در عرصه شعر، ترانه‌های بسیاری از سیار نیز با صدای خوانندگان سرشناس کشور تولید و منتشر شده که برخی از آن‌ها در میان مردم موردتوجه قرار گرفته است. اشعار و ترانه‌های او از سوی چهره‌هایی چون علیرضا افتخاری، سالار عقیلی، سید محمد معتمدی، رضا صادقی، حجت اشرف زاده، نیما مسیحا، حامد زمانی، غلامرضا صنعتگر، حسین حقیقی و… خوانده شده و قطعات حالا که می‌روی و مژده باران (سید محمد معتمدی)، تیتراژ سریال حانیه (سالار عقیلی)، مرگ بر آمریکا، گزینه‌های روی میز و نفس تازه کنیم (حامد زمانی)، رقص و جولان (علیرضا افتخاری)، تیتراژ سریال ستایش ۳ (شهاب مظفریهناس (حسین حقیقی) از جمله این آثار موردتوجه بوده است.

سیار اشعار آیینی بسیاری هم در کارنامه دارد که تعدادی از آن‌ها از سوی ذاکران اهل بیت در هیئات خوانده شده و موردتوجه قرار گرفته است. میثم مطیعی و صادق آهنگران از جمله ستایشگران اهل بیت هستند که از اشعار سیار در مراسم مذهبی خود بهره برده‌اند.

شعر «برف» از او دربارهٔ امام خمینی، «غم پنهان» در سوگ شهید آیت الله سید ابراهیم رئیسی، «غزه پیروز»، «ضربه دوازدهم» به یاد شهدای قیام گوهرشاد، مرگ بر آمریکا و… نیز از جمله سایر آثار موردتوجه سیار بوده است. نماهنگ «فخر ایران» با اجرای میثم مطیعی برای شهادت شهید فخری‌زاده، ازجمله این آثار است.

سیار در طول سال‌های فعالیتش جوایز مختلفی را نیز از آن خود کرده. او برنده سومین کتاب سال شعر جوان (بی خوابی عمیق، ۱۳۸۸)، سرو بلورین بخش کلاسیک جشنواره شعر فجر (بی خوابی عمیق، ۱۳۸۷)، کتاب سال جمهوری اسلامی ایران در بخش ادبیات (حق‌السکوت، ۱۳۸۹) بخشی از این جوایز است. محمد مهدی سیار در سال ۱۴۰۱ نیز به عنوان چهره سال هنر انقلاب تجلیل شد.

شعرخوانی محمدمهدی سیار در محضر رهبر انقلاب/ شعر آیینی

شعرخوانی محمدمهدی سیار در محضر رهبر انقلاب (۶ فروردین ۱۴۰۳)


پرونده:محمد مهدی سیار تمبر.jpg

تحصیلات

محمدمهدی سیار دانش آموخته دکتری فلسفه از دانشگاه تربیت مدرس، است و سال ۱۳۹۳ از رساله دکتری‌اش دفاع کرده است. عنون رساله دکتری‌اش نیز «عروض وجود بر ماهیت نزد ابن سینا باتأکید بر انتقادات ابن رشد» بوده است. محمدمهدی سیار کارشناسی‌ ارشدش را در رشته الهیات با گرایش فلسفه از دانشگاه امام صادق(ع) دریافت کرده است.

سبک شعری

سیار شاعری غزل‌سراست که در دیگر قالب‌های شعری نظیر رباعی، نیمایی شعر سروده است. او افزون‌بر سرودن اشعار کلاسیک، در ترانه‌سُرایی نیز فعال است.

کتاب‌های منتشرشده‌ او عبارت‌اند از: «بی‌خوابی عمیق»، «حق‌السکوت»، «دادخواست» «یادآوری» و «رودخوانی». سیار افزون‌بر سرودن غزل‌ها و ترانه‌های عاشقانه، توجه ویژه‌‌ای به سرودن اشعار با مضامین انقلابی، سیاسی و اجتماعی دارد؛ سرودن ترانه «مرگ بر آمریکا» و شعر «برف» درباه امام خمینی از کارهای بیشتر دیده‌شده و مطرح سیار است.

آثار

ترانه‌سرایی

Song Image
مرگ بر آمریکا

اجرای ترانه مرگ بر آمریکا با شعری از محمدمهد سیار

0:00 0:00


سیار در زمینه ترانه‌سرایی و همچنین شعر برای مداحی فعال بوده است. اشعار او را خوانندگانی مانند نیما مسیحا، سالار عقیلی، محمد معتمدی، فریدون بیگدلی، حامد زمانی و نیز مداحانی نظیر صادق آهنگران و میثم مطیعی اجرا کرده‌اند.

ترانه‌های «حالا که می‌روی» (اجرا: محمد معتمدی) «رازهای مگو» (اجرا:اشکان کمانگری)، «عشق بی‌پایان» (اجرا: پارسا خائف)، «تا آسمان» (اجرا: محمد معتمدی)، «چه بگویم»(اجرا: سالار عقیلی)، «پیدایم کن» (اجرا: سالار عقیلی)، «هم قد» (اجرا: رضا صادقی) و تیتراژ فیلم هناس با صدای حسین حقیقی از ترانه‌های برجسته و مطرح سیار است.

کتاب‌ها

نام کتاب انتشارات سال نشر توضیحات
دادخواست سپیده‌باوران ۱۳۸۸ گردآوری صدشعر اعتراض
بی‌خوابی عمیق شرکت انتشارات سوره مهر ۱۳۸۸ دفتر شعر
حق‌السکوت فصل پنجم ۱۳۸۹ دفتر شعر
رودخوانی شهرستان ادب ۱۳۹۲ دفتر شعر
یادآوری شهرستان ادب ۱۳۹۷ دفتر شعر

تجلیل به‌عنوان چهره هنر انقلاب

پرونده:محمدمهدی سیار ۲.jpg
تجلیل از محمدمهدی سیار به‌عنوان چهره برتر هنر انقلاب در سال ۱۴۰۱

در مراسمی که که با حضور حجت‌الاسلام محمد قمی، رئیس سازمان تبلیغات اسلامی، محمدمهدی دادمان رئیس حوزه هنری و محمدمهدی اسماعیلی، وزیر سابق فرهنگ و ارشاد اسلامی، برگزار شد از «محمدمهدی سیار» شاعر و ترانه‌سرا، به‌عنوان چهره ماندگار سال هنر انقلاب اسلامی سال ۱۴۰۱ تجلیل شد.[۱]

سیار پس از دریافت جایزه و لوح هنرمند سال انقلاب گفت:

از نظر لطف همه دوستان که من را غافلگیر کردند، تشکر می‌کنم. خودم را همچنان در ابتدای راه می‌دانم، این عنوان گرچه افتخار بزرگی است اما کوله بار بزرگی را به روی دوش من می‌گذارد. امیدوارم این راه با روشنی ادامه پیدا کند. باید بگویم ایران امروز به نهضت زیبایی در روایت زیبایی‌ها و تولید زیبایی نیاز دارد. همواره سرچشمه اعتماد به نفس ما هنر بوده و امروز بیش از هر زمان دیگری به آن نیاز داریم.[۲]

جوایز و افتخارات

  • چهره برتر هنر انقلاب در سال ۱۴۰۱
  • برگزیده بیست‌و‌نهمین دوره جایزه کتاب سال در بخش ادبیات برای کتاب حق‌السکوت سال ۱۳۸۹
  • برگزیده شانزدهمین دوره جایزه کتاب فصل برای کتاب حق‌السکوت
  • مقام اول بخش کلاسیک در جشنواره بین‌المللی شعر فجر سال ۸۷ برای کتاب حق‌السکوت
  • اثر برگزیده در بخش شعر بزرگسال در چهارمین دوره جایزه گام اول برای کتاب بی‌خوابی
  • نامزد سومین دوره کتاب سال شعر جوان (جایزه قیصر امین‌پور) برای کتاب بی‌خوابی
  • رتبه سوم هفتمین جشنواره بین‌المللی شعر فجر در بخش شعر نیمایی
  • برنده سرو بلورین جشنواره بین‌المللی شعر فجر برای کتاب «بی‌خوابی عمیق»

نمونه اشعار

زمانه محنت بار

زمانه محنت بار
[نوع شعر: نو]
مگر مدال نبود
در آن زمانه محنت‌بار؟!
که بر تو آویزند
نبود سکه مگر
که کف‌زنان گرامی به پای تو ریزند؟
در آن زمانه محنت‌بار
مگر نبود «اخبار»
و مارش پیروزی
و اعتراف جهان
به هوش و لهجه «نیتیو» انگلیسی‌تان؟
در آن زمانه گرفتم که «بوق بوق» نبود
نبود «به به» هم؟
نبود «چه چه» هم؟
نبود هیچ هنرمند فاخری آخر
که نغمه‌های خوش «خر برفت» ساز کند؟
نبود دخترکی خودجوش
که رقص مختصری در فضای باز کند؟
در آن زمانه گرفتم از این همه اسباب
نبود هیچ کدام
ولی بگو آخر
نبود مسئله‌گویی و مصلحت‌دانی
که شیرفهم کند
تو را جوانک خام!
که خودکشی است حرام؟! [یادداشت ۱]


ننگ است ما را مرگ در مرداب بسترها
ای تیـــغ ســر سنــگین مشـو بــا مــا سبک سرها
دســــت از دل ما بر مدارید ای خنجرها
رودیم و اشـــــــهد گـفتن مـا بر لـب دریـــــــــاست
ننگ است ما را مرگ در مردار بسترها
پیشــــانی ما خــــط به خـــــط، خــــط مقـــدم بود
ما را ســری دادند سرگردان سنگـرها
آهسته در گوشم کسی گفت اسم شب صبح است
ناگاه روشــن شد دو عالم از منـــورها
مشــــت اسیـــــران زمیـــــن را بــــاز خواهــد کـــرد
سنگی که می‌افتد به دنبال کبوتــرها
خــــواب غــریبــی دیــده‌ام، خـــواب ستــاره، مــــاه
خـــوابی برایــم دیـده‌ایـد آیـا بــرادرها[یادداشت ۲]


این چاکِ پیرهن که از آن شرم داشتیم
خاموش لب به هجو جهان باز کرده است
این زخمِ ناگهان که دهان باز کرده است
چشمم بساط چشم فرو بستن از جهان
در این جهان چشم چران باز کرده است
اشکم بر آمد از پس گفتن، چه خوب هم
طفلک اگرچه دیر زبان باز کرده است
این چاکِ پیرهن که از آن شرم داشتیم
خود لب به پاک بودنمان باز کرده است
من خود به چشم خویش شنیدم هزار بار
هر غنچه ای لبی به اذان باز کرده است


زخم هایی که بر تن این چنگ باقی مانده است
زخم هایی که بر تن این چنگ باقی مانده است  خاطراتی تار از آن آهنگ باقی مانده است
تکه‌ای از آسمان بوده ست روزی این زمین   رعد و برقی در دل هر سنگ باقی مانده است
همدم ای کاش هاییم و غبار آه مان           روی کاشی های آبی رنگ باقی مانده است
کم نمی آید، خداراشکر، من پرسیده ام    غم برای یک جهان دل تنگ باقی مانده است
راه کوتاه است... یک آه است تا فانی شدن    گرچه زاهد گفت صد فرسنگ باقی مانده است
مرغ بسمل خواند: بسم الله الرحمن االرحیم    در گلویم صدهزار آهنگ باقی مانده است


پیوند به بیرون

پانویس

  1. «خبرگزاری دفاع مقدس/«محمدمهدی سیار» چهره هنرانقلاب در سال۱۴۰۱». ۲۷ فروردین ۱۴۰۲. دریافت‌شده در ۱۸ آذر ۱۴۰۳.
  2. «خبرگزاری دفاع مقدس/«محمدمهدی سیار» چهره هنرانقلاب در سال۱۴۰۱». ۲۷ فروردین ۱۴۰۲. دریافت‌شده در ۱۸ آذر ۱۴۰۳.

یادداشت

  1. این شعر درباره قرارداد ۱۹۱۹ ایران و انگلستان است.
  2. این شعر برای شهدای حمله‌ای تروریستی در سیستان سروده شده است.