سیدمحمد معتمدی

از یاقوت
(تغییرمسیر از محمد معتمدی)

این نوشتار توسط گروه پژوهشگران یاقوت راستی آزمایی و تایید شده است.

سید محمد معتمدی
پرونده:سیدمحمد معتمدی.jpg
سیدمحمد معتمدی
اطلاعات پس‌زمینه
محل تولدقمصر
پیشهخواننده
سازنِی
سال‌های فعالیت۱۳۸۵ | تاکنون
فعالیتخواننده
وبگاهmohammadmotamedi.com
سازهای اصلی
استادمحمدرضا شجریان
حمیدرضا نوربخش
حسین عمومی
علی‌اصغر شاه‌زیدی
آلبوم معروفبودن و سرودن
وطنم ایران
باده تویی
مناجات
حالا که می‌روی
آدرس اینستاگرامmohammadmotamedi


سید محمد معتمدی (زاده ۲ مهر ۱۳۵۷ قمصر کاشان) مدرس موسیقی و آواز، نوازنده، خواننده و از چهره‌های سرشناس موسیقی سنتی ایران در سال‌های اخیر است. او در سال ۲۰۱۳ میلادی جایزه فرانس موزیک را دریافت کرده است.

او دانش‌آموخته رشته کارگردانی از دانشگاه صداوسیما است و موسیقی را در دوران نوجوانی با فراگیری خودآموز نی آغاز کرد. او در آواز ایرانی و موسیقی سنتی از چهره‌هایی چون تاج اصفهانی و ادیب خوانساری الهام گرفت در همان سال‌ها با چهره‌های سرشناسی چون فرهاد فخرالدینی، حسین علیزاده، مجید درخشان، محمدرضا لطفی و… همکاری کرد. بازخوانی تصنیف «سپیده» از محمدرضا شجریان از سوی معتمدی با نوازندگی محمدرضا لطفی از جمله نخستین آثار معتمدی بود که در جشنواره موسیقی فجر در سال ۱۳۸۶ اجرا شد و ویدئوی آن مورد توجه قرار گرفت. او هم چنین در سال ۱۳۹۶ در ارکستر ملی ایران به همراه سالار عقیلی به عنوان خواننده حضور یافت.

پس از آن نیز معتمدی با آثار مختلف خود در موسیقی سنتی ایرانی موردتوجه قرار گرفت و آثاری چون «حالا که می‌روی»، «مژده باران»، «راه عشق»، «کویر»، «یلدا»، «دستم را بگیر»، «به سوی تو» از او با استقبال گسترده همراه شد.

اجراهای او در چهار اپرای مولوی، حافظ، خیام و سعدی نیز جزو آثار موردتوجه معتمدی بوده است. او در اپرای مولوی، آواگر مولانا بوده، در اپراش عاشورا حر را آواخوانی کرده، در اپرای سعدی آواگر سعدی بوده و در اپرای خیام نیز، نقش خیام را آواخوانی کرده است. صحنه دیدار شمس و مولانا در اپرای مولوی که در آن معتمدی و همایون شجریان به ترتیب مولوی و شمس را آواخوانی کرده‌اند از جمله قطعات موردتوجه اجراهای اپرای آنها بوده است.

منتقدان و کارشناسان موسیقی ایرانی، سبک آواز معتمدی را بر پایه بیان شفاف شعر، تحریرهای دقیق و کنترل شده و وفاداری به سنت آواز ایرانی تحلیل می‌کنند. او به‌جای رویکرد نمایشی، لحن معتدل و روایت‌گرانه را ترجیح می‌دهد و همین ویژگی، صدای او را برای مخاطبان عام و خاص قابل پذیرش کرده است. معتمدی در انتخاب آثار معمولاً به ملودی‌های خطی و گوش‌نواز و تنظیم‌های ارکسترال یا تلفیقیِ متعادل گرایش دارد و تلاش می‌کند پیوندی بین حال‌وهوای کلاسیک ایرانی و سلیقه شنیداری امروز ایجاد کند.

بازخوانی‌های معتمدی نیز در زمره آثار باکیفیت در حوزه بازخوانی موسیقی‌های ماندگار به حساب می‌آید. بسیاری بازخوانی معتمدی بر تصنیف سپیدار و به سوی تو را یکی از بهترین بازخوانی‌های این آثار می‌دانند.

معمتدی علاوه بر آواز سنتی با مضامین عاشقانه و عرفانی، قطعاتی را هم با مضمون مناجات و مذهبی تولید و منتشر کرده. قطعه «و ناگهان» از مجموعه آثار معتمدی در مدح حضرت علی علیه السلام است و قطعاتی نیز در مدح امام رضا علیه السلام از او منتشر شده. آلبوم مناجات از او نیز مجموعه ای از مناجات خوانی‌های معتمدی است که عرضه شده است. در دی ماه ۱۴۰۰ نیز معتمدی «عشق زیبا» را به مناسبت سالگرد سپیهد شهید حاج قاسم سلیمانی در رویداد «مقام حماسه» اجرا کرد. او آهنگ «باور نمی‌کنی» را هم در مدح حضرت امام رضا علیه السلام اجرا کرده است.

معتمدی کتاب «آلاله آبی رود» را هم با مضمون متد ایجاد و پرورش تحریر به رشته تحریر درآورده است.

Song Image
وطنم ایران

0:00 0:00

Song Image
سنگ قبر آرزو

0:00 0:00

پرونده:تماشای نمایش کلنل.jpg
محمد قمی، رییس سازمان تبلیغات اسلامی، پس از تماشایکنسرت-نمایشِ کلنل؛ در کنار سید محمد معتمدی، خواننده و بازیگر این نمایش

زندگی و تحصیلات

سید محمد معتمدی در شهر قمصر به دنیا آمد. پدرش سید حسین معتمدی، روحانی و صاحب کتاب ۷ جلدی «عزاداری سنتی شیعیان» است. سید محمد فرزند سوم خانواده است. خانواده‌ او گرایش چندانی به سمت هنر و موسیقی نداشتند و تنها او به فراگیری موسیقی پرداخت. همچنین او تجربه اجرای نقش در تعزیه را هم دارد و در کودکی نقش بچه‌های امام حسین(ع) را در تعزیه شهر کاشان ایفا می‌کرد.

وی در زمان تحصیل در گروه‌‌های سرود حضور داشت که برخی از آنها در آرشیو صدا و سیما ایران موجود است. معتمدی در دبیرستان، ریاضی خواند اما کنکور هنر داده است. او به‌دلیل اینکه رشته تخصصی آواز در دانشگاه وجود نداشت، سال ۷۶ به تهران آمد و آواز را نزد اساتید آغاز کرد. معتمدی در رشته کارگردانی در دانشکده صداوسیما ادامه تحصیل داد و از اساتید او در کلاس تله تئاتر، رضا کرم رضایی بود.[۱]

معتمدی با وجود اینکه گاهی برای ملودی‌ها شعر می‌سراید اما معتقد است برای سرودن شعر باید واژه‌ها در اختیار شاعر باشند و ذهن درگیر واژه باشد.[۲]

فعالیت حرفه‌ای

سید محمد معتمدی تاکنون با گروه‌های زیادی کار کرده که از جمله آنها می‌توان به گروه خورشید (مجید درخشانی)، همنوازان شیدا (محمدرضا لطفی)، ارکستر ملی ایران (فرهاد فخرالدینی)، هم آوایان (حسین علیزاده) و گروه ادیب (که خودش پایه‌گذار آن است) اشاره کرد. وی از اکبر گلپایگانی (گلپا)، حسین خواجه امیری (ایرج)، غلامحسین بنان و محمدرضا شجریان به عنوان خوانندگان مورد علاقه خود نام برده است.[۳]

معتمدی در مکتب آواز اصفهان فعالیت دارد و مؤسس گروه ادیب نیز است. وی مؤسسه موسیقی آبی رود را نیز تأسیس کرد و همچنین داور مسابقه آوای جادویی (به تهیه کنندگی محمد طهرانی) است.[۴]

همکاری با ارکستر موسیقی ملی

بعد از آغاز فعالیت مجدد ارکستر موسیقی ملی به رهبری فرهاد فخرالدینی (که از آخرین اجرایش همراه با ارکستر، بیش از ۶ سال می‌گذشت.) در آخرین برنامه ارکستر «سید محمد معتمدی» به همراه فخرالدینی، در مقام خواننده حضور داشت و با همراهی سالار عقیلی (خواننده اولین اجرای ارکستر) قطعاتی را اجرا کرد. برنامه معتمدی طی سه شب برگزار شد و او هر سه اجرای خود را به ۱۷۵ شهید غواص تقدیم کرده و دلیلش را «ارادت همیشگی‌اش به شهیدان» دانست.[۵]

در دی ماه ۱۴۰۰، محمد معتمدی در مراسم «مقام حماسه» که به مناسبت دومین سالگردشهادت حاج قاسم سلیمانی در تالار وحدت برگزار شد، به دلیل خواندن قطعه آهنگ عشق زیبا توسط مسئولان از جمله محمدباقر قالیباف، غلامعلی حداد عادل، پیمان جبلی، محمد مهدی اسماعیلی و خانواده شهید سلیمانی مورد تقدیر قرار گرفت.[۶]

خواننده سرود تیم ملی فوتبال ایران

او به عنوان خواننده سرود تیم ملی فوتبال ایران در جام جهانی ۲۰۲۲ قطر معرفی شد. سه ترانه‌ «بر طبل شادانه بکوب»، «تیم قهرمان ایران» و «مژده باران» به عنوان آثاری معرفی شدند که از سوی فدراسیون فوتبال ایران، برای پخش در زمان گرم کردن تیم ملی فوتبال ایران در جام جهانی قطر به فیفا ارسال شده‌اند.[۷]

آثار

از سید محمد معتمدی آثار مختلفی به‌صورت آلبوم، اپراهای عروسکی و تک‌آهنگ منتشر شده است و در کنسرت-نمایشِ کلنل (۱۴۰۲) نیز به‌عنوان خواننده و بازیگر این نمایش حضور داشت.

آلبوم‌ها

عنوان آلبوم سال آهنگساز
بودن و سرودن ۱۳۸۵ مجید درخشانی و گروه خورشید
صوفی ۱۳۸۶ سینا جهان‌آبادی و حسین رضایی‌نیا
اپرای عاشورا ۱۳۸۷ بهزاد عبدی و بهروز غریب‌پور
وطنم ایران ۱۳۸۷ محمد رضا لطفی و همنوازان شیدا
اپرای عروسکی مولوی ۱۳۸۸ بهزاد عبدی و بهروز غریب‌پور
ای عاشقان ۱۳۸۸ محمدرضا لطفی و بانوان شیدا
یادواره عارف قزوینی ۱۳۸۸ محمدرضا لطفی و همنوازان شیدا
آلبوم تصویری کنسرت دشتی- وطنم ایران ۱۳۸۷ محمدرضا لطفی و همنوازان شیدا
آلبوم تصویری کنسرت چاوش ۶ – ایران ای سرای امید ۱۳۸۸ محمدرضا لطفی و همنوازان شیدا
مناجات ۱۳۹۷ --
سایه جان ۱۳۸۹ محمد رضا لطفی و همنوازان شیدا
بدرود با بدرود اردیبهشت ۱۳۹۰ علی قمصری
اپرای حافظ ۱۳۹۱ بهزاد عبدی و بهروز غریب‌پور
گاهی سه گاهی خرداد ۱۳۹۱ پویا سرایی
سراسر مه اردیبهشت ۱۳۹۲ آرش کامور و گروه سروشان
باده تویی ۱۳۹۴ حسین علیزاده و همراهی گروه هم آوایان
دورها آوایی است ۱۳۹۴ مهدی تیموری
عبور ۱۳۹۴ علی قمصری
عشقیم گَل ۱۳۹۴ حسین علیزاده (بازخوانی، به زبان ترکی آذربایجانی)
ابروکمان آبان ۱۳۹۴ احسان ذبیحی‌فر (با اشعاری از سعدی، حافظ، و محسن عسگری)
بی‌محابا ۱۳۹۶ ابراهیم طهرانی‌پور
سرمست ۱۳۹۶ محسن جلیلی و میلاد رضا و پیانوی صابر جعفری
بگو کجایی ۱۳۹۶ مجید وفادار (بازخوانی)
مناجات ۱۳۹۷ بدون ساز و فقط به صورت آواز در دستگاه‌های موسیقی ایرانی (مناسبت ماه رمضان)
حالا که می‌روی ۱۳۹۷ فرید سعادتمند
در محاصره ۱۳۹۸ بهزاد عبدی
صبر کن ۱۳۹۸ مهیار علیزاده
تهران عاشق ۱۳۹۹ محمدرضا چراغعلی (شهرداری تهران حامی تهیه و تولید)

اپراهای عروسکی

  • آواگر مولانا در اپرای مولوی
  • آواگر حُر در اپرای عاشورا
  • آواگر حافظ در اپرای حافظ (به آهنگسازی بهزاد عبدی)
  • آواگر خیام در اپرای خیام
  • آواگر سعدی در اپرای سعدی
  • دیدار شمس و مولانا (صحنه دیدار شمس و مولانا از اپرای مولوی، با اجرای محمد معتمدی (صدای مولوی) و همایون شجریان (صدای شمس)، مورد استقبال هنردوستان قرار گرفت)
  • اجراکننده صدای شخصیت‌های اصلی در اپراهای مولوی، حافظ، سعدی و خیام (محمد معتمدی)

تک‌آهنگ

  • باور نمی‌کنی
  • آرام من
  • تصنیف آتش دل
  • دستم را بگیر
  • لحظه گرگ و میش
  • خورشید
  • کویر
  • تصنیف دل شیدا
  • تک‌نوازی سه‌تار
  • ای عاشقان
  • کجایی
  • مژده باران وطنم ایران
  • تا آسمان
  • لیلا خانم
  • دم زندگی گرم
  • مقصود عاشقانه دو عالم
  • در میکده عشق
  • بیات ترک
  • غم پنهان
  • تصنیف در آتش
  • انتظار
  • حرف بزن
  • گیل دخت
  • مرهم
  • غریبان چاک
  • چله‌نشین
  • گفتن غم تو دارم
  • پروا
  • هزار آرزو
  • تمام خاطرات من
  • کاشکی
  • ملوان
  • پناه آخر
  • قاب آه
  • آفرینش
  • شرایط خاص
  • غم دل
  • خاک گرم
  • پاییز
  • جان ایران
  • ایرانم
  • تا آسمان
  • شهر خردمند
  • شب که نسیم می‌وزد
  • همیشه یکی هست
  • تنگ تنهایی
  • کوبار
  • سفری در شب
  • خورشید
  • همراه نسیم
  • یلدا
  • ایران من
  • سیانور
  • زنجیرش کنید
  • در جستجوی آرامش
  • عشق و آتش
  • برف

جوایز و افتخارات

  • اکسپو موسیقی «بابل مد» که همه ساله در شهر مارسی فرانسه برگزار می‌شود، عهده‌دار اهدای جایزه سال رادیو فرانسه است. سال ۲۰۱۳ این اکسپو ضمن معرفی چهره برگزیده سال جایزه «فرانس موزیک» را به محمد معتمدی اهدا کردند که این جایزه با انتخاب کارشناسان موسیقی‌شناسی قومی به افراد برگزیده فعال در زمینه موسیقی ملل اهدا می‌شود.
  • برنده جایزه سالانه مولانا (آوای مولانایی) در سال ۱۳۹۶
  • موسیقی ما برای قطعه «سوگند» تیتراژ فیلم سیانور

گفتاورد

ما برای اینکه مجوز کنسرت را بگیریم باید به دو نهاد یعنی وزارت ارشاد و اماکن رجوع کنیم، در برخی مکان‌ها به لحاظ امنیت مردم کنسرت گذاشتن سخت‌تر است. مثلا خطر اینکه بمب‌گذاری شود وجود دارد. در این بین اولین کسی که باید جلوی ۸۰ میلیون نفر پاسخگو باشد اداره اماکن است. ما از ارشاد مجوز گرفتیم اما اماکن داشت این موضوع را بالا پایین می‌کرد که مجوز به چه نحوی است و با ارشاد بحث‌هایی داشتند. ما قدری بین دعوای ارشاد و اماکن بی‌دفاع شدیم و اماکن از ما دلخور شدند. به هر حال این ماجرا گذشت و مشکلی نبود و ما هم از اماکن ممنونیم چون در تمام کنسرت‌هایی که برگزار می‌کنیم مسئولیت جانی و حفظ امنیت با اماکن است.
معتمدی در پایان درپاسخ به سوالی مبنی بر گرایش هنرمندان موسیقی سنتی به پاپ و خطر از بین رفتن موسیقی سنتی تأکید کرد: تا جایی که من به نقاط مختلف دنیا سفر کرده ام، موزیسین‌ها و خواننده‌های سنتی کل دنیا می‌کوشند برای امروز جامعه کارهای بروز و جدید ارائه دهند اما یک ذهنیت در ایران شکل گرفته که کسی که آواز سنتی می‌خواند فقط باید بر مبنای ردیف دستگاهی بخواند اما بنا بر آنالیز و تحلیل خود من هنرمند باید آزاد و رها باشد. من خودم را سنت مند نمی‌دانم بلکه هنرمند می‌دانم. آن چه که در قدیم اجرا شده و میراث تاریخی ما هست، پابرجا خواهد بود ولی کار ما باید مطابق با معیارهای روز و آرت باشد.[۸]

مدیریت محترم صدا و سیما جناب آقای دکتر علی عسکری
با سلام
این یک نامه سیاسی نیست بلکه نامه‌ای از سر دلسوزی و شاید دلسردی است. من فرزند فرهنگ همین خاک هستم و می‌دانم شما و دیگر خوانندگان این سطور از حرف هایم برداشتی جز از سر خیرخواهی نخواهید داشت.
نمی دانم دلیل یک هفته اصرار سازمان برای حضور من در آن برنامه کذایی چه بود؟ و اینکه چرا تمام شرایط ما برای حضور پذیرفته شد ولی در عمل اتفاقی دیگر افتاد و برنامه ای که می‌‌توانست جولانگاه فرهنگ و اصالت باشد به قتلگاه هنر و اندیشه بدل شد. به هرحال اتفاقی که در شب یلدای ۹۵ برای من افتاد اتفاقی تلخ ولی خجسته بود.
اگر در رسانه شما به کسانی بی‌حرمتی شود که نماینده نوعی تفکر در جامعه هستند این بی‌حرمتی نه به یک شخص بلکه بی‌احترامی به نوعی اندیشه است. اندیشه ای که جای خالی آن امروز در رسانه ملی به شدت احساس می‌‌شود و شاید به همین دلیل است که این رسانه با ریزش عظیم مخاطب مخصوصاً در میان قشر فرهیخته جامعه روبرو گردیده است.
جناب دکتر علی عسکری، ما برای اصلاح آن رسانه محترم کاری نمی‌توانیم انجام دهیم چون عملاً اختیاری در آنجا نداریم ولی اختیار خود و حضور و عدم حضور خود را داریم. حضور نداشتن بنده و امثال بنده در برنامه‌های تلویزیون کمترین کاری است که برای صیانت از فرهنگ و تفکر اصیل ایرانی می‌‌توان انجام داد. گاهی حضور نداشتن خود حضوری تاثیرگذار است.
بنده تحصیلکرده دانشکده صدا و سیما هستم و شاید به همین خاطر در این سال‌ها همیشه تلاش کردم به دلیل تعلق خاطر نسبی ای که به آن رسانه داشتم در مجامع هنری و مطبوعاتی رابطه از دست رفته تلویزیون و قشر فرهیخته جامعه را به سهم خودم بهبود بخشم ولی متاسفانه در یلدای ۹۵ به بیهوده بودن این تلاش پی بردم.
جناب دکتر علی عسگری، شما یک شخصیت انقلابی هستید. صدا و سیما برای خروج از بحران مخاطب و تاثیرگذاری گسترده، نیاز به انقلاب دارد؛ انقلاب اندیشه و انقلاب عملکرد.
می دانم که جنابعالی و متولیان فرهنگ و رسانه اهداف بلندی در سر دارید و باید پرچمدار و قافله سالار تعالی فرهنگ و هنر فاخر باشید ولی با این رویکرد و با این بینش و با یکّه تازی برنامه سازان و مجریان کوته نظر و عامی در آن رسانه محترم قطعاً این هدف والا محقق نخواهد شد.
به قول سعدی: ترسم نرسی به کعبه ای اعرابی/ این ره که تو می‌‌روی به ترکستان است از آثارم می‌‌توانید در جای درست استفاده کنید ولی از حضور در جلوی دوربین‌های فاقد اندیشه معذورم بدارید.[۹]


پانویس

  1. «محمد معتمدی از ناشنیده‌های زندگی خود گفت/ ضبط صوتی که استادم بود». ۲۲ مرداد ۱۳۹۸.
  2. «زندگی نامه محمد معتمدی/خواننده موسیقی سنتی». ۱۳ بهمن ۱۴۰۲.
  3. «محمد معتمدی از ناشنیده‌های زندگی خود گفت/ ضبط صوتی که استادم بود». ۲۲ مرداد ۱۳۹۸.
  4. «دمی با خوش آوازان». دریافت‌شده در ۹ اردیبهشت ۱۴۰۳.
  5. «گفت‌وگو با خواننده نامدار موسیقی ایرانی به بهانه‌ی اجرای اخیرش در ارکستر موسیقی ملی». دریافت‌شده در ۹ اردیبهشت ۱۴۰۳.
  6. «آیین مقام حماسه برگزار شد/ قدردانی از هنرمندان به یاد سردار دل‌ها». خبرگزاری مهر. ۸ دی ۱۴۰۰. دریافت‌شده در ۹ اردیبهشت ۱۴۰۳.
  7. «محمد معتمدی خواننده سرود تیم ملی فوتبال در جام جهانی قطر شد- اخبار موسیقی و تجسمی - اخبار فرهنگی تسنیم | Tasnim». خبرگزاری تسنیم | Tasnim. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۴-۰۴.
  8. گفت‌وگوی محمد معتمدی در برنامه فرمول یک، خبرگزاری مهر، تاریخ انتشار: ۲۲ مرداد ۱۳۹۸.
  9. نامه اعتراضی محمد معتمدی به رییس سازمان صدا و سیما، خبرگزاری تابناک، تاریخ انتشار: ۰۱ دی ۱۳۹۵.

پیوند به بیرون