همایون شجریان
| پرونده:1همایون شجریان.jpg | |
| اطلاعات شخصی | |
|---|---|
| نام کامل | همایون شجریان |
| تاریخ تولد | ۳۱ اردیبهشت ۱۳۵۴ (۵۰ سال) |
| ملیت | ایرانی |
| زبان مادری | فارسی |
| محل تولد | تهران، ایران |
| محل اقامت | تهران |
| اساتید | محمدرضا شجریان ناصر فرهنگفر جمشید محبی اردشیر کامکار |
| پدر | محمدرضا شجریان |
| همسر | سحر دولتشاهی (ازدواج ۱۴۰۱) |
| اطلاعات هنری | |
| زمینه فعالیت | موسیقی سنتی ایرانی، موسیقی تلفیقی |
| پیشه | خواننده، نوازنده، آهنگساز |
| حوزه فعالیت | موسیقی ایران |
| شروع فعالیت هنری | اجرا در کنار محمدرضا شجریان |
| سالهای هنری | دهه ۱۳۷۰ تاکنون |
| سبک | موسیقی سنتی ایرانی، موسیقی تلفیقی |
| آثار برجسته | با من صنما، نسیم وصل، نه فرشتهام نه شیطان، رگ خواب، خداوندان اسرار، ایران من، چرا رفتی و ... |
| آلبومها | نسیم وصل، نه فرشتهام نه شیطان، رگ خواب، خداوندان اسرار، ایران من |
| جوایز | نشان درجه یک فرهنگ و هنر (۱۳۹۷) |
| سایر | |
| سایر فعالیتها | اجرای کنسرت نمایش «سی»، همکاری با هنرمندان بینالمللی |
همایون شجریان (زادهٔ ۳۱ اردیبهشت ۱۳۵۴ در تهران) خواننده، آهنگساز و نوازندهٔ موسیقی سنتی ایرانی و موسیقی تلفیقی است.
او فرزند محمدرضا شجریان است و از کودکی فراگیری تخصصی موسیقی را نزد چهرههایی چون ناصر فرهنگفر و جمشید محبی آغاز کرد. بعد از آن نیز در کنار چهرههایی چون اردشیر کامکار فراگیری موسیقی را ادامه داد و در سال ۱۳۷۰ برای نخستین بار در یک صحنه حرفهای موسیقی در کنار پدرش حاضر شد. او در این مدت به نواختن کمانچه، تار و تنبک مسلط شد و در اجراهای موسیقی پدرش تنبک میزد.
شجریان نخستین آلبوم مستقل خود را با عنوان «نسیم وصل» در سال ۱۳۸۲ منتشر کرد و پس از آن نیز با آلبومهایی چون «ناشکیبا»، «شوق دوست» و… کار خود را ادامه داده و توانست جایگاه خود را در میان خوانندگان نسل جوان آواز ایرانی تثبیت کند. او در همان سالها با چهرههای مبرز موسیقی چون حسین علیزاده، پرویز مشکاتیان، محمدرضا لطفی، اردشیر کامکار و… همکاری کرد.
او همزمان با آواز و نوازندگی، آهنگسازی را هم بهطور تخصصی دنبال کرده و آهنگسازی قطعات پرشنوندهای چون «دل ستان» را آهنگسازی کرده است.
شجریان به مرور در دهه نود و در همکاری با چهرههایی چون برادران پورناظری، گونههای متفاوت و تازهای از موسیقی تلفیقی را امتحان کرد و توانست به شکل تازه و منحصر به فردی از موسیقی ایرانی تلفیقی دست یابد که هرچند بخشی از طرفداران سنتی آواز ایرانی بدان انتقاد داشتند، ولی مخاطبان بسیاری داشته و نسل جوان و نوجوان نیز با آن ارتباط برقرار میکردند. نقطه عطف این مسیر تازه، قطعه «با من صنما» بود که به عنوان تیتراژ فیلم سینمایی آرایش غلیظ پخش شد و مورد استقبال مخاطبان قرار گرفت.
شجریان پس از آن نیز با آلبومهایی چون «نه فرشته ام نه شیطان»، «رگ خواب» «خداودان اسرار» و… کار خود را به عنوان یکی از چهرههای مورد توجه موسیقی و هنر ایران ادامه داد.
او همچنین یکی از نخستین چهرههای موسیقی بود که در یک کنسرت نمایش حاضر شد و حضور و اجرایش در کنسرت نمایش سی با استقبال گستردهای مواجه شد.
آلبومهای «ایران من»، «آرایش غلیظ»، «رگ خواب»، «نه فرشته ام نه شیطان»، «خداوندان اسرار» از جمله پرفروشترین و موردتوجهترین آلبومهای موسیقی دهه ۹۰ ایران بهشمار میرود و از لحاظ میزان فروش قانونی و بارگیری غیرقانونی در فضای اینترنت حدنصابهای تازهای را ثبت کردهاند.
شجریان همچنین همکاریهایی را با چهرههای بینالمللی چون سامی یوسف، نصر فاتح علیخان، عبیر نعمه داشته و با این چهرهها قطعاتی را منتشر کرده است. او در دوران کرونا هم به منظور همدلی با مردم، اقدام به اجرای زنده در کنار گروه موسیقی کرد که این اقدام در اقدام مورد توجه قرار گرفت. شجریان قطعه پرشنونده «من کجا باران کجا» را هم با الهام از قطعه «آدم ای شاه پناهم بده» محمدعلی کریمخانی خوانده است.
همایون شجریان در سالهای اخیر با گرایش به موسیقی تلفیقی و نوآورانه توانسته سنت و مدرنیته را به گونهای متوازن پیوند دهد. او در پروژههای تلفیقی با سازبندی مدرن و حضور عناصر غیرسنتی، هویت موسیقی ایرانی را حفظ کرده و در عین حال برای مخاطب امروز قابل دسترس کرده است. این رویکرد اگرچه با برخی انتقادهای سنتگرایانه مواجه شده، اما از منظر تخصصی نشاندهنده جسارت، دقت و مدیریت هنری است، او میداند چه میزان آزادی به اثر بدهد تا هم اصالت سنتی حفظ شود و هم نوآوری معنیدار رخ دهد. در مجموع، موسیقی همایون شجریان نمونهای از توازن هوشمندانه میان تکنیک در موسیقی امروز ایران بهشمار میرود.
شجریان از جمله چهرههایی است که در عرصه سینما نیز شناخته شده و علاوه بر تولید قطعات مختلفی به عنوان تیتراژ فیلمهای سینمایی، دوستان بسیاری در میان اهالی سینما دارد. او در سال ۱۴۰۱ نیز با سحر دولتشاهی ازدواج کرده است.
بسیاری از قطعات شجریان از جمله مورد توجهترین و پرشنوندهترین قطعات دهههای اخیر بوده که به خاطره مشترک ایرانیان تبدیل شده که از این میان میتوان به «ایران من» و «چرا رفتی» اشاره کرد.
شجریان بارها نسبت به برگزاری کنسرت خیابانی آزاد در ایران ابراز تمایل کرده است؛ هرچند تا به حال این اتفاق مهیا نشده است.
او در سال ۱۳۹۷ نشان درجه یک فرهنگ و هنر را در رشته «آواز» از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دریافت کرده است.
فعالیت هنری
همایون شجریان در ۳۱ اردیبهشت ۱۳۵۴ در تهران در خانوادهای اهل موسیقی متولد شد. او فرزند محمدرضا شجریان و برادر کوچک مژگان شجریان است.
همایون از کودکی به موسیقی علاقهمند بود. تا آنکه با راهنمایی پدرش برای فراگیری تکنیک و شناخت ریتم زیر نظر ناصر فرهنگفر آموزش دید. او همچنین مدتی آموختن موسیقی را زیر نظر جمشید محبی ادامه داد. او همراه خواهرش آواز را از پدرشان آموخت. در همان زمان به هنرستان موسیقی رفت و کمانچه را بهعنوان ساز تخصصی خود انتخاب کرد. همایون در خارج از هنرستان نیز ساز مورد نظرش را زیر نظر اردشیر کامکار فراگرفت و با تار و سنتور هم به صورت گوشی آشنا شد.
در اسفند ۱۳۹۷ گواهینامه درجه یک هنری (معادل مدرک تحصیلی دکتری) در رشته «آواز» توسط وزارت ارشاد به همایون شجریان اعطا شد.
همخوانی با محمدرضا شجریان در کنسرتها
همایون از سال ۱۳۷۰ محمدرضا شجریان را در کنسرتهای آمریکا، اروپا و ایران (با تنبک) همراهی کرد و از ۱۳۷۸ به بعد در صحنهٔ کنسرتها به همخوانی با پدرش مشغول شد. اولین اثر با حضور او یاد ایام نام دارد که در آن همایون تنبکنوازی را بر عهده داشت. همایون شجریان کنسرتهای بسیاری را با چهرههای شناختهشدهٔ موسیقی ایرانی اجرا کرده و آثار زیادی را به همراه آنان در ایران و جهان منتشر کرده است که از آنها میتوان به آلبوم کنسرتهای «بی تو بسر نمیشود» و «فریاد» اشاره کرد. هر دوی این آلبومها در سالهای ۲۰۰۳ و ۲۰۰۵ نامزد دریافت جایزه گرمی شدند.
همایون شجریان به آهنگسازی برای سایر خوانندگان نیز مشغول بوده است؛ از جمله، تصنیف «دل سِتان» با مطلع «ای کاروان آهسته ران» را برای «علیرضا افتخاری» در آلبوم «قصهٔ شمع» آهنگسازی کرده است.
نخستین آلبوم
اولین آلبوم همایون شجریان که به تنهایی خوانندگی آن را بر عهده داشت، «نسیم وصل» نام دارد. آهنگسازی این آلبوم را محمدجواد ضرابیان بر عهده داشت و در سال ۱۳۸۲ منتشر شد. این سرآغازی بر اجرای کنسرتها و آلبومهای مستقل او بود.
وی در سال ۱۳۸۳ دو آلبوم «شوق دوست» و «ناشکیبا» و در سال ۱۳۸۴ «نقش خیال» را به آهنگسازی علی قمصری منتشر و روانه بازار عرضه کرد که با استقبال فراوانی روبهرو شد.
شجریان در مهرماه ۱۳۸۵ آلبوم «با ستارهها» را که حاصل همکاری او با محمدجواد ضرابیان است، به بازار عرضه کرد.
در سال ۱۳۸۷ دو آلبوم «قیژک کولی» و «خورشید آرزو» را با همکاری گروه دستان منتشر کرد. او آب، نان، آواز را به آهنگسازی علی قمصری در سال ۱۳۸۸ و آلبوم شب جدایی را در سال ۱۳۸۹ منتشر کرد.
همایون در سال ۱۳۹۰ آلبوم «شوقنامه» و «ای جان جان بی من مرو» را عرضه کرد. آلبوم شوقنامه به نوعی بازیابی تصانیف منسوب به عبدالقادر مراغهای به حساب میآید که حاصل تلاش چهار ساله گروهی به سرپرستی محمدرضا درویشی است. البته همایون شجریان تا سال ۱۳۸۸ پدرش را در اجراها همراهی میکرد. این دو مدت زمانی عضو گروه آوا بودند و در این دوران دو آلبوم غوغای عشقبازان و کنسرت محمدرضا شجریان و گروه آوا اجرا و به بازار عرضه شدند.
ترانه «وطن» بر اساس شعری با همین نام از سیاوش کسرایی از کارهایی بود که همایون شجریان چندی قبل از خرداد ۱۳۸۸ منتشر کرد.
آلبوم مشترک با علیرضا قربانی
در سال ۱۳۹۸ آلبوم «افسانه چشمهایت» اثر مشترک همایون شجریان و علیرضا قربانی، روانه بازار شد که با استقبال اهالی موسیقی روبهرو شد.
جوایز و افتخارات
- تندیس بهترین قطعهٔ موسیقی سنتی در بخش کارشناسی برای قطعهٔ «رودابه و زال» از اولین جشن موسیقی ما
- برندهٔ بخش مردمی اولین جشن موسیقی ما برای قطعهٔ «رودابه و زال» (کنسرت سیمرغ)
- جایزه باربد بهترین آلبوم سال ۱۳۹۴ از جشنواره موسیقی فجر برای آلبوم نه فرشتهام نه شیطان
- گواهینامه درجه یک هنری از شورای ارزشیابی هنرمندان، نویسندگان و شاعران کشور در رشتهٔ «آواز»
- همایون شجریان همچنین برای خوانندگی در فیلم «آرایش غلیظ» اولین جایزه حرفهای خود را از پانزدهمین جشن حافظ کسب کرد[۱]
پانویس
- ↑ «صدور گواهینامه درجه یک آواز برای همایون شجریان». دریافتشده در ۶ مهر ۱۴۰۳.
