ابراهیم امینی
| فقیه، اصولی، فلسفه و عرفان | |
| پرونده:ابراهیم امینی.jpg | |
| نام کامل | ابراهیم امینی |
|---|---|
| تاریخ تولد | ۱۳۰۴ ش |
| زادگاه | نجفآباد، استان اصفهان، ایران |
| تاریخ وفات | ۱۲ مهر ۱۳۹۴ ش |
| شهر وفات | قم، ایران |
| محل دفن | حرم مطهر حضرت معصومه (قم) |
| محل سکونت | قم، ایران |
| استادان | آیتالله بروجردی، امام خمینی، آیتالله گلپایگانی، علامه طباطبایی، شیخ رمضانعلی ملایی، شیخ هاشم جنّتی، سید محمد هاشمی قهدریجانی و دیگران |
| محل تحصیل | حوزه علمیه نجفآباد، اصفهان و قم |
| اجازه اجتهاد از | آیتالله بروجردی، امام خمینی، آیتالله گلپایگانی |
| تالیفات | دادگستر جهان بررسی مسائل کلی امامت همه باید بدانند فاطمه زهرا (س) بانوی نمونه اسلام |
| سایر | آثار وی به زبانهای عربی، انگلیسی، آلمانی، ترکی استانبولی، بوسنیایی، هندی، اردو و... ترجمه شده است. |
| فعالیتها | تدریس در حوزههای اصفهان و قم، تدریس در دانشگاه قم، نگارش و تألیف دهها کتاب و مقاله |
| سیاسی | شرکت در نهضت امام خمینی، همراهی با اعلامیهها و اعتراضها علیه حکومت پهلوی، مأموریتهای اصلاحی پس از انقلاب، عضو مجلس خبرگان رهبری، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، امام جمعه قم |
| اجتماعی | عضو شورای عالی مجمع جهانی اهل بیت، عضو هیئت امنای دانشگاه امام صادق، رئیس شوراهای علمی و فرهنگی، فعالیت در آموزش دینی و تربیت جوانان |
ابراهیم امینی (زادۀ ۱۳۰۴ در اصفهان – درگذشت: ۱۲ مهر ۱۳۹۴) روحانی شیعه، مدرس حوزه و پژوهشگر و نویسنده علوم اسلامی بود. او از شاگردان برجستهٔ امام خمینی، آیتالله بروجردی، آیتالله گلپایگانی و علامه طباطبایی بود. او تحصیلات حوزوی خود را در نجفآباد، قم و اصفهان گذراند.
امینی در طول عمر علمی خود علاوهبر تدریس در حوزههای علمیه اصفهان و قم، دهها کتاب و مقاله در زمینه فقه، اصول، فلسفه، اخلاق، تربیت و موضوعات اجتماعی و اسلامی تألیف کرد. از آثار شاخص او میتوان به «دادگستر جهان»، «بررسی مسائل کلی امامت»، «آموزش دین» و «آیین همسرداری» اشاره کرد که بارها در ایران و خارج منتشر شدهاند.
وی در فعالیتهای سیاسی و اجتماعی پیش و پس از انقلاب اسلامی نیز حضور داشت؛ عضویت در مجلس خبرگان رهبری، نایبرئیسی و ریاست دبیرخانهٔ آن، عضویت در مجمع تشخیص مصلحت نظام و مسئولیتهای متعدد علمی و فرهنگی از جمله آن است.
آیتالله امینی در ۱۲ مهر ۱۳۹۴ درگذشت و بهدلیل تألیف آثار متعدد و نقش آموزشی گسترده، در میان حوزههای علمیه و محافل علمی چهرهای شناختهشده بهشمار میرود.
زندگی و تحصیلات
ابراهیم امینی نجفآبادی در سال ۱۳۰۴ ش در شهر نجفآباد چشم به جهان گشود و در سن شش سالگی پدرش را از دست داد. پس از پایان دوره ابتدایی در زادگاه خود، در سال ۱۳۲۱ ش وارد حوزه علمیه قم شد. هرچند به این حوزه علاقهمند بود، مشکلات مالی او را مجبور کرد تا تحصیلات حوزوی خود را در اصفهان ادامه دهد. او طی شش سال اقامت در اصفهان، دروس سطح را در مدارس نوریه، کاسهگران و جده بزرگ به پایان رساند و از محضر میرزا علی آقا شیرازی بهره برد.
در سال ۱۳۲۶ ش برای تکمیل مراحل حوزوی به قم بازگشت. امینی در قم از شاگردان برجستهای همچون آیات گلپایگانی، مرعشی نجفی، امام خمینی، علامه طباطبایی و حاجآقا رحیم ارباب بود و در درسهای اخلاق امام خمینی و آقا حسین قمی حضور مییافت.او یکی از دوازده نفری بود که پس از رحلت آیتالله حکیم، مرجعیت امام خمینی را رسماً تأیید کردند.
فعالیتهای علمی و فرهنگی
آیتالله امینی بارها بر اهمیت تخصصی شدن علوم دینی تأکید کرده و میگفت: «تخصصی شدن علوم دینی ضروری است، ولی متأسفانه در گذشته و حال توجه کافی به آن نشده است. اگرچه رشتههای تخصصی ایجاد شدهاند، اما اغلب جدی گرفته نمیشوند و بیشتر به عنوان دروس فرعی شناخته میشوند.»
او دروس فقه، اصول، فلسفه و کلام را تدریس میکرد و در سمینارها و کنفرانسهای علمی و فرهنگی کشورهای متعددی از جمله انگلستان، فرانسه، سوریه، پاکستان، چین و ژاپن حضور داشت.
از سال ۱۳۷۷ ش، امینی امام جماعت مسجد اعظم قم بود و پس از اقامه نماز مغرب و عشاء، به سؤالات و مشکلات مردم پاسخ میداد. پس از انقلاب، او بیشتر وقت خود را به پاسخگویی به شبهات و مسائل روز اختصاص داد.
آثار
ابراهیم امینی بیش از ۳۴ جلد کتاب در حوزههای مختلف اسلامی تألیف کرده است. او هدف خود از نگارش کتابها را پاسخ به نیاز جامعه و نبود منابع مناسب میدانست.
برخی از آثار او عبارتاند از:
- دادگستر جهان(۲۶ نوبت چاپ)
- بررسی مسائل کلی امامت(۳ بار چاپ)
- همه باید بدانند
- فاطمه زهرا (س)، بانوی نمونه اسلام(۱۸ بار چاپ)
- اسلام و تمدن غرب
- آموزش دین
- آیین همسرداری(۱۸ بار چاپ)
- خودسازی
- انتخاب همسر
فعالیتهای سیاسی
قبل از انقلاب
امینی از فعالان سیاسی پیش از انقلاب اسلامی ایران بود و در سال ۱۳۴۱ ش در قم، به همراه شخصیتهایی همچون قدوسی، ربانی شیرازی، مصباح یزدی، خامنهای و هاشمی رفسنجانی تشکلی تأسیس کرد که بعدها هسته مرکزی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم شد. هدف این تشکل اصلاح حوزه، امر به معروف و نهی از منکر و اجرای احکام سیاسی بود و مجلاتی مانند «بعثت» و «انتقام» منتشر میکردند.
وی در پی بازداشت امام خمینی، به همراه دیگر علمای قم به تهران رفت تا اعتراض خود را اعلام کرده و در تهیه اطلاعیهها و تشویق مردم برای راهپیمایی نقش داشت. خاطرات او شامل وقایع سالهای ۱۳۴۱ تا پیروزی انقلاب و مسائلی همچون واقعه فیضیه، دستگیری امام خمینی و ۱۵ خرداد است.
بعد از انقلاب
پس از انقلاب، امینی عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، هیئت امنای دانشگاه امام صادق(ع)، مجلس خبرگان و مجمع تشخیص مصلحت نظام شد. وی همچنین در شورای بازنگری قانون اساسی حضور داشت و از سوی امام خمینی مأموریت یافت تا به شهرهای مختلفی از جمله نهاوند، هرمزگان، مازندران، همدان و ملایر سفر کند.
در سال ۱۳۵۸ ش، به مأموریت ترکمنصحرا رفت و به حل اختلافات محلی که توسط گروهک فداییان خلق ایجاد شده بود، اقدام نمود. او همچنین عضو شورای عالی مجمع جهانی اهلبیت و امام جمعه شهر قم بود.[۳۲]
مسئولیتها و عضویتها
- عضو شورای عالی مجمع جهانی اهل بیت (ع)
- عضو هیئت امنای دانشگاه امام صادق (ع)
- عضو هیئت علمی و برنامهریزی مجمع جهانی علوم اسلامی
- نایب رئیس مجلس خبرگان رهبری و ریاست دبیرخانه آن
- رئیس شورای عالی تحقیقات حکومت اسلامی
- عضو شورای بازنگری قانون اساسی
- مسئول بخش فرهنگی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم
- رئیس کمیسیون فقهی سمینار «دیدگاههای اسلام و پزشکی»
- رئیس شورای فرهنگ عمومی قم
- یکی از سه امام جمعه قم
- عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام
بزرگداشت
در چهاردهمین همایش کتاب سال حوزه که در سال ۱۳۹۱ ش در قم برگزار شد، ابراهیم امینی به عنوان چهره برجسته علمی حوزه معرفی شد و به پاس خدمات علمی، فرهنگی و تألیفاتش مورد تقدیر قرار گرفت.
وفات
ابراهیم امینی در پنجم اردیبهشت ۱۳۹۹ ش (۳۰ شعبان ۱۴۴۱ق) در قم دارفانی را وداع گفت. مراسم نماز بر پیکرش توسط حسین نوری همدانی در حرم حضرت معصومه(س) اقامه شد و در همان مکان به خاک سپرده شد. به دلیل شیوع ویروس کرونا، تشییع جنازه و مراسم تدفین او به شکل عمومی برگزار نشد. سید علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، در پیام تسلیت خود او را عالمی مجاهد، انقلابی، صادق و نمونهای بارز از پارسایی و بیاعتنایی به دنیا معرفی کرد.
