زائری در جمع داوران دوره هفتم جایزه ادبی جلال آلاحمد قرار گرفت. زائری در دوره هشتم نیز بهعنوان عضو هیئت داوران این جشنواره فعالیت کرد. او درباره جایزه جلال و مقبول بودنش نزد جریانات مختلف فرهنگی میگوید: جایزه جلال باید مشروعیت بالایی داشته باشد تا بتواند اثرگذار باشد و این مشروعیت زمانی محقق میشود که مقبول، معتبر و مورد اعتنای جریانات فرهنگی باشد.[۴]
محمدرضا زائری
| کارشناس مذهبی، روزنامهنگار، نویسنده، رایزن فرهنگی ایران در الجزایر | |
| پرونده:محمدرضا زائری 1.jpg | |
| نام تولد | محمدرضا زائری |
|---|---|
| زمینه فعالیت | رسانه، فرهنگ، دینپژوهی، مدیریت فرهنگی |
| ملیت | ایرانی |
| تاریخ تولد | خرداد ۱۳۴۹ (۵۵ سال) |
| محل تولد | کرمان |
| پیشه | کارشناس مذهبی روزنامهنگار نویسنده مدیر فرهنگی |
| سالهای فعالیت | از دهه ۱۳۷۰ تاکنون |
| شروع فعالیت | فعالیت رسانهای و ژورنالیستی در دهه هفتاد |
| تحصیلات | دکتری علوم ادیان کارشناسی ارشد فلسفه و حکمت اسلامی کارشناسی ارشد روابط اسلام و مسیحیت سطوح عالی حوزه |
| دانشگاه | دانشگاه سنت ژوزف لبنان حوزه علمیه |
| تأثیرپذیرفته | علامه جوادی آملی علامه محمدرضا حکیمی آیتالله مجتبی تهرانی آیتالله جعفر سبحانی |
| آثار | «حجاب بیحجاب» «سنگر اجتماعی» مجموعه «کتاب تنهایی» «مسافر سنت در هزاره سوم» «زمزمههای توسل» «دینی که آنها میگویند نه!» |
| آدرس اینستاگرام | محمدرضا زائری |
محمدرضا زائری (زادهٔ خرداد ۱۳۴۹ در کرمان) کارشناس مذهبی، روزنامهنگار و نویسنده اهل ایران است. زائری هماکنون رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در کشور الجزایر است.
او دانشآموخته رشته علوم ادیان از دانشگاه سنت ژوزف لبنان در مقطع دکتری است و دو مدرک کارشناسی ارشد در رشتههای «فلسفه و حکمت اسلامی» و «روابط اسلام و مسیحیت» دارد. او همچنین تخصیلات سطوح علوم حوزوی را نیز طی کرده و در این مدت نزد اساتیدی چون علامه جوادی آملی، علامه محمدرضا حکیمی، آیت الله مجتبی تهرانی، آیت الله جعفر سبحانی و… علوم دینی را فرا گرفته است.
زائری از جمله نخستین روحانیونی است که در دهه هفتاد بهطور جدی فعالیت رسانهای و ژورنالیستی را آغاز کرد و با تأسیس خانه روزنامهنگاران جوان، بستر فعالیت و ورود بسیاری از چهرههای رسانهای را به عرصه خبر و رسانه فراهم کرد که بسیاری از آنها از جمله چهرههای فعال و مؤثر در رسانههای اصلی کشور در دهه هشتاد و نود شدند. او در همان سالها هفتهنامه خانه را هم راه اندازی کرد و بعد از چندی مجموعه نشریات همشهری محله را در مجموعه رسانهای همشهری راه اندازی کرد. همشهری محله نیز از جمله رسانههایی بود که سبب معرفی چهرههای جوان و تازهنفس به عرصه مطبوعات و رسانهها در دهه هشتاد و نود بود. او مدتی نیز سردبیر روزنامه همشهری بود. و چندی بعد هم ماهنامه و انتشارات خیمه را راه اندازی کرد.
زائری در عرصه رسانهای جزو چهرههایی بهشمار میرود که به اصول ژورنالیسم مسلط است و کار رسانه را بهطور تخصصی دنبال کرده است. در عین حال نیز فعالیت رسانه ای او بابت ایجاد محیط پرورش و ورود نیروهای تازهنفس و جوان در رسانه موردتوجه قرار میگیرد.
زائری درسال ۱۳۹۱ و با تأسیس مجموعه فرهنگی سرچشمه (یادمان شهدای هفتم تیر) مسئولیت این نهاد فرهنگی را بر عهده گرفت و تا سال ۱۳۹۶ نیز عهدهدار این مسئولیت بود. در این دوره زائری سعی کرد مجموعه سرچشمه را علاوه بر میزبانی از رویدادهای مختلف فکری، اندیشهای و فرهنگی با تمرکز بر آزاداندیشی و گفتگوهای آزاد فرهنگی حول گفتمان انقلاب اسلامی، تولید محتوای جدی نیز در زمینه آرا و اندیشههای شهید بهشتی و چهرههای سرشناس سالهای ابتدایی انقلاب اسلامی انجام دهد که تولید کتابهای «سید محمد بهشتی»، «سید علی خامنهای»، «علی اکبر هاشمی رفسنجانی» و… از جمله این مجموعهها بود.
زائری همچنین آثاری را نیز به رشته تحریر درآورده که از جمله آنها میتوان به «حجاب بیحجاب»، «سنگر اجتماعی»، مجموعه سهگانه «کتاب تنهایی»، «مسافر سنت در هزاره سوم»، «زمزمههای توسل»، «دینی که آنها میگویند نه!» و… اشاره کرد.
نظرات محمدرضا زائری در برخی مسائل اجتماعی و دینی بهطور جدی موردتوجه قرار گرفته و موافقان و مخالفانی داشته است. از جمله این نظرات، موافقت و تشویق کمال تبریزی با ساخت فیلم سینمایی مارمولک بود که با توجه به روحانی بودن زائری و مخالفت گسترده طیفهایی از روحانیون با این فیلم، این نگاه مثبت به ساخته کمال تبریزی موردتوجه قرار گرفت. او همچنین از جمله مخالفان حجاب اجباری است و از جمله نخستین کسانی بود که موضوع گشت ارشاد را به نقد کشید. زائری همچنین در یکی از نوشتههای خود موضوع تماس تلفنی گلشیفته فراهانی با سپهبد حاج قاسم سلیمانی را روایت کرد.
او از سال ۱۴۰۲ به عنوان رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در الجزایر منصوب شده است.
زندگی و مسیر تحصیلی
محمدرضا زائری ۱۳۴۹ در کرمان به دنیا آمد. وی فرزند غلامعباس زائری نماینده سابق بندر عباس در مجلس شورای اسلامی و استاندار سابق هرمزگان است.[۱]
وی تحصیلات حوزوی خود را تا سطح عالی ادامه داد و از محضر اساتیدی همچون عبدالله جوادی آملی، جعفر سبحانی و مجتبی تهرانی کسب دانش کرد. زائری تلاشهای زیادی جهت معرفی آثار محمدرضا حکیمی به جامعه، انجام داده است.[۲]
محمدرضا زائری کارشناسی فقه و مبانی حقوق اسلامی را از مدرسه عالی شهید مطهری، کارشناسیارشد فلسفه و حکمت اسلامی را از دانشگاه آزاد اسلامی، کارشناسیارشد روابط اسلام و مسیحیت و نیز دکتری علوم ادیان را از دانشگاه قدیس یوسف بیروت دریافت کرد.
باورها
محمدرضا زائری با شرکت در برنامههای گفتوگومحور و در برخی از آثار و سخنرانیهای خود برخی از باورهای دینی، سیاسی و اجتماعی خود را ارائه کرده که برخی از آنها عبارت است از:
- نقطه اتکای امام خمینی(ره) در حکمرانی حفظ رابطه با مردم بود؛
- بیانیه گام دوم انقلاب، بیانیهای است که همه باید بخوانند و بشنوند!؛
- رسانه دینی رسانهای نیست که مدام از دین حرف بزند بلکه رسانهای است که اخبار صادقانه را به مردم انتقال دهد؛
- راهاندازی پویش ازدواج آسان؛
- حوزههای علميه نیازمند به کار بستن سيره اجتماعي امام موسی صدر هستند؛
- دین ما عین سیاست ما هست ولی نه اینقدر!؛
- راهحل حفظ برائت در عین حفظ وحدت این است که باورهای عقلانی و ایمانی و گرایشهای درونی و قلبی و عاطفی را جایگزین رفتارهای ناشایست بیرونی کنیم؛
- اساس دینداری و بنیان نظام اجتماعی مذهب در موقعیتهای دور از خاندان پیامبر(ص)، بر حضور فعال و نقشآفرین مراجع تقلید است که حلقهٔ ارتباط فکری و معنوی مردم با اولیای معصوم هستند؛
- اشتباه استراتژیک در یکسانسازی رسانه منبر با رسانه ملی
فعالیتهای فرهنگی
محمدرضا زائری فعالیتهای فرهنگی و تبلیغی زیادی در شبکههای مختلف اجتماعی همچون «جایزه گلستان» در ماه رمضان سال ۱۴۰۰ داشته است.
مصاحبهها
محمدرضا زائری در سال ۱۳۸۸ با سید حسن نصرالله بهصورت حضوری مصاحبه کرد. بخشی از این مصاحبه در کتاب نصرالله به چاپ رسیده است. او همچنین مصاحبهای با جرج جرداق، نویسنده مسیحی، پیرامون امام علی(ع) انجام داده است.
محمدرضا زائری معتقد است اجبار به حجاب کار اشتباهی است و در این باره گفته است:
«در احکام شرعی ما، در زمان صدر اسلام اگر زن آزاده و یا مسلمان نبود اجازه نمیدادند که روسری سر کند ولی ما برعکس عمل کردهایم. اگر طرف ارمنی هم باشد میخواهیم زورکی روسری بر سرش کنیم، چادر بر سرش کنیم و...
اینها نکاتی هستند که حساس است. من معتقدم که الزام و اجبار به حجاب از اول در کشور اشتباه بوده است. یعنی یک ارزش متعالی که افراد باید برای آن التماس میکردند (را اجباری کردیم) مثل پدر و مادری که در خانه بخواهند یک غذای مطلوب را به زور به بچه دهند.
نمیتوان نسخههای پیرامون حجاب را که در کشورهای دیگر اجرا میشود عینا در ایران اجرا کرد. الان چه باید کرد؟ نمیتوان نسخه یک کشور دیگر را اجرا کرد. آنچه که بعضیها میگویند تجربههای مالزی، ترکیه و لبنان را انجام دهیم، نمیتوان عینا همان نسخه را اینجا اجرا کرد. واقعیت این است که الزام و اجبار به حجاب اشتباه بوده است. اما به هر حال متأسفانه شده است.»[۳]
مسئولیتها
- رایزنی فرهنگی در الجزائر
- مسئولیت خانه روزنامهنگاران جوان
- هفتهنامه خانه
- سر دبیر ماهنامه خیمه
- مدیریت نشر مجلات زمزم به دو زبان انگلیسی و عربی و صدف به زبان فارسی برای مخاطبین خارج از کشور
- راهاندازی مجموعه نشریات همشهری محله
- سردبیر روزنامه همشهری
- تأسیس مجله کمیک استریپ «جدید»
- مؤسسه انتشاراتی ترینگل در بیروت
- افتتاح مجموعه فرهنگی شهدای انقلاب اسلامی (سرچشمه) در محل حزب جمهوری اسلامی. (برعهده داشتن مدیریت تا سال ۱۳۹۶)
- حضور در کاروان صلح سوریه
- ریاست اندیشگاه فرهنگی سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران
- طراحی جایزه گلستان
آثار
محمدرضا زائری در زمینههای مختلفی همچون روابط اسلام و مسیحیت پژوهشهایی انجام داده و «کتاب مقدس» و «پدر، پسر، روح القدس» را با موضوع دلبستگی نویسندگان مسیحی به قرآن و تجلی شور حسینی در آثار آنان به رشته تحریر در آورده است. «مسافر سنت در هزاره سوم» و «حجاب بیحجاب» نیز از جمله آثار اوست.
زائری به مناسبت هفتادمین سال استقلال الجزایر، کتاب «معروفترین شخصیتهای الجزایر» را منتشر کرد که به معرفی هفتاد نفر از معروفترین شخصیتهای الجزایر میپردازد. این کتاب با حضور جمعی از شخصیتهای فرهنگی و سیاسی ایران و الجزایر در مهر ۱۴۰۳ رونمایی شد.
برخی دیگر از آثار زائری عبارت است از:
| سال | نام کتاب | موضوع | ناشر |
|---|---|---|---|
| ۱۳۹۸ | تقاطع انقلاب | با موضوع آسیبشناسی و تحلیل پیرامون انقلاب اسلامی ایران | نشر آرما |
| ۱۳۹۸ | حجاب بیحجاب | آسیبشناسی سیاست گذاری حجاب در ایران | نشر آرما |
| ۱۳۹۷ | گاف فرهنگ | نقد سیاست گذاری و مدیریت فرهنگی در ایران | نشر آرما |
| ۱۳۹۷ | دینی که آنها میگویند، نه! | مجموعه سخنرانیهای محمدرضا زائری با موضوع شناخت اولویتها در زندگی دینی | نشر آرما |
| ۱۳۹۶ | پنج جرعه تشنگی … | نوشتاری ادبی در مورد رازونیاز انسان با معبود در ایام ماه رمضان | انتشارات سروش |
| ۱۳۹۴ | خبرنگار بدون مرز | یادداشتهایی دربارهٔ آفتهای مدیریتی و فرهنگی در ایران | نشر آرما |
| ۱۳۹۴ | اعترافات | مجموعه یادداشتها دربارهٔ موضوعات فرهنگی | نشر آرما |
| ۱۳۹۳ | سبک زندگی | نگاهی به زندگی دینی مسلمانان ایرانی | نشر آرما |
| ۱۳۹۳ | حجاب با حجاب | با موضوع بررسی سیاستگذاریهای فرهنگی اجتماعی پوشش و حجاب در ایران | نشر آرما |
| ۱۳۹۰ | باید رفت | مجموعه مقالات | نشر آرما |
| ۱۳۹۰ | قدم کلیکهایتان بر چشم | سی و یک یادداشت و مقاله برگزیده از وبلاگ «نمایندگی مجاز» | نشر آرما |
| ۱۳۸۷ | کتاب تنهایی (دفتر اول) | بازنویسی مجموعهای از آیات و احادیث با مضمون انس با خدا به زبان ساده و روان | دفتر نشر فرهنگ اسلامی |
| ۱۳۸۷ | کیمیای عفو | مجموعه آیات و احادیث دربارهٔ عفو و گذشت | دفتر نشر فرهنگ اسلامی |
| ۱۳۸۴ | ذوالفقار | دل نوشتههایی پیرامون شخصیت امام علی | دفتر نشر فرهنگ اسلامی |
| ۱۳۸۰ | خیمه گاه | مجموعه اشعار و سوگواریهایی با موضوع عاشورا و کربلا | انتشارات سروش |
گفتاورد
هرچه پیشتر میرویم این ارتباط کمرنگتر میشود. تعداد غلطهایی که در نوشتههای نسل جدید هست و همینطور ناآشنایی آنها با مشاهیر و شخصیتهای ادبی و فرهنگی مشهود است؛ در حالی که در نسلهای قبل در طول تحصیل یا حتی در دوره دبستان افراد با کلیله و دمنه، مثنوی، دیوان حافظ یا گلستان سعدی آشنا میشدند و بخشهایی از آنها را از بَر بودند. نگران این فاصله بودم و فکر میکردم باید کاری کرد بچهها آشنایی بیشتری با گلستان سعدی پیدا کنند.»[۵]
پانویس
- ↑ «زندگینامه محمدرضا زائری». دریافتشده در ۲۳ خرداد ۱۴۰۳.
- ↑ «حجت الاسلام محمد رضا زائری مبلغ و فعال در عرصه وحدت». دریافتشده در ۲۳ خرداد ۱۴۰۳.
- ↑ «حجتالاسلام زائری: اجبار به حجاب اشتباه است/ به مردم نگوییم چهجوری باشید». ۱۷ شهریور ۱۳۹۳. دریافتشده در ۹ آبان ۱۴۰۳.
- ↑ «برخی از فرآیندها در جایزه جلال نیاز به بازنگری دارد/ تکذیب تغییر نتایج بخش رمان». دریافتشده در ۲۳ خرداد ۱۴۰۳.
- ↑ «گلستان را خانوادگی بخوانیم؛ جایزهای مردمی برای شناختن سعدی». ۲ اردیبهشت ۱۴۰۱. دریافتشده در ۹ آبان ۱۴۰۳.
پیوند به بیرون
