محمد گلریز
 | |
| اطلاعات شخصی | |
|---|---|
| نام اصلی | محمدعلی گلپایگانی |
| مشهور به | محمد گلریز |
| تاریخ تولد | ۲ آبان ۱۳۲۵ (۷۹ سال) |
| ملیت | ایرانی |
| زبان مادری | فارسی |
| محل تولد | تهران |
| تحصیلات | موسیقی سنتی و آواز |
| اساتید | نورعلی برومند، محمدرضا لطفی، ادیب خوانساری |
| خویشاوندان سرشناس | اکبر گلپا (برادر) |
| اطلاعات هنری | |
| عنوان هنری | گلریز |
| زمینه فعالیت | موسیقی سنتی، سرودهای انقلابی |
| پیشه | خوانندهٔ موسیقی سنتی، مدرس آواز، چهره شاخص سرودهای انقلابی و دفاع مقدس |
| حوزه فعالیت | موسیقی سنتی، سرودهای انقلابی و دفاع مقدس |
| شناختهشده برای | قطعات انقلابی و دفاع مقدس |
| فعالیت از سن | ۱۸ سالگی |
| شروع فعالیت هنری | دهه ۱۳۴۰ |
| سالهای هنری | ۱۳۴۳ تاکنون |
| آثار برجسته | «این بانگ آزادی»، «ای شهید مطهر»، «خجسته باد این پیروزی»، «راه رجا»، «ای شهیدان خدایی» |
| زبان آثار | فارسی |
| موضوع آثار | انقلاب اسلامی، دفاع مقدس |
| جوایز | ثبت صدای او به عنوان میراث شفاهی ایران، چهره ماندگار موسیقی (۱۳۸۹) |
| یادبود | تجلیل در جشنواره موسیقی فجر (۱۴۰۳) |
| اطلاعات ارتباطی | |
| آدرس اینستاگرام | محمد گلریز |
| سایر | |
| سایر فعالیتها | تدریس موسیقی و آواز |
محمدعلی گلپایگانی (زادهٔ ۲ آبان ۱۳۲۵ تهران) معروف به محمد گلریز، مدرس موسیقی و آواز، خوانندهٔ موسیقی سنتی و از چهرههای شاخص سرودهای انقلابی و دوران دفاع مقدس در ایران است. صدای او به عنوان میراث شفاهی ایران در سازمان میراث فرهنگی ثبت شده و در سال ۱۳۸۹ به عنوان چهره ماندگار در رشته موسیقی تجلیلی شده است.
او برادر اکبر گلپا، خواننده سرشناس ایرانی است و از دوران کودکی در کنار برادرش آموزش موسیقی را آغاز کرد. و موسیقی را نزد چهرههایی چون نورعلی برومند، محمدرضا لطفی، ادیب خوانساری و… فراگرفت و در ۱۸ سالگی نخستین قطعه با صدای او از رادیو پخش شد. نام هنری «گلریز» هم با پیشنهاد محمدرضا لطفی برای خود اختیار کرد.
بعد از پیروزی انقلاب اسلامی گلریز یکی از نخستین هنرمندانی بود که در عرصه موسیقی شروع به تولید قطعات موسیقی کرد. قطعات تولیدی او با بیانی صریح از ارزشهای انقلاب اسلامی و دفاع مقدس دفاع میکرد که بسیاری معتقدند دلیل استقبال مردم از این قطعات، اقتضای فضای اجتماعی آن روزها با چنین اشعار و مضامینی بوده.
بسیاری از قطعات موسیقی با صدای گلریز در میان مردم با استقبال گسترده همراه میشد که از این جمله میتوان به «این بانگ آزادی»، «ای شهید مطهر»، «خجسته باد این پیروزی»، «راه رجا»، «ای شهیدان خدایی»، «رفتند یاران»، «دریغا» و… از او به یادگار مانده. قطعه این بانگ آزادی تا سالها در دقایق منتهی به اخبار ساعت ۱۴ رادیو سراسری به عنوان آرم برنامه «راه امام، کلام امام» پخش میشد و برخی قطعات او نیز به مناسب رویدادهایی مانند شهادت شهید مطهری، رحلت امام خمینی، شهادت شهید سید محمد بهشتی، شهید مفتح، هفته بسیج و جایگاه بسیج و… بوده است.
ترانههای معروف و شناخته شده گلریز بر اساس ترانههایی از حمید سبزواری، احمدعلی راغب، حمید شاهنگیان، مجتبی میرزاده، حسن یوسف زمانی و… تولید شده است.
در سال ۱۴۰۳ در اختتامیه جشنواره موسیقی فجر از محمد گلریز تجلیل شد.
زندگی و فعالیت تخصصی
محمد گلریز فرزند حسین مرشد در ۲ آبان سال ۱۳۲۵ در تهران زاده شد. او همراه پدرش به محافل مذهبی میرفت. و پدرش را همراهی میکرد.در سال ۱۳۵۳ با سفارش برادرش، به رادیو دریا رفت و آوازهایی را اجرا کرد .او آواز را نزد نورعلی برومند آغاز کرد و دستگاه سه گاه را از او فرا گرفت.[۱] گلریز فعالیت خود را از سال ۵۸ و پس از پیروزی انقلاب اسلامی با آهنگ برخیزید از حمید شاهنگیان شروع کرد. سپس سرود «این بانگ آزادی» با شعر حمید سبزواری و آهنگ احمدعلی راغب را خواند.این سرود برای مدتها در رادیو و در آغاز برنامه " راه امام، کلام امام"پخش میشد. گلریز سپس سرودهای «ای شهید مطهر»، «رفتند یاران»، «خجسته باد این پیروزی»، «ای شهیدان خدایی نامتان پاینده باد» را خواند.
گلریز برای آهنگی با عنوان شهید مطهری با امام خمینی دیدار کرد. وی آهنگ «دریغا» با آهنگسازی محمدعلی شکوهی را به مناسبت درگذشت امام خمینی اجرا کرد.
زندگی کاری و شغل
همزمان با فعالیت هنری، گلریز از سال ۱۳۴۹ در بانک صادرات ایران استخدام شد و تا زمان بازنشستگی در این بانک مشغول به کار بود.[۲]
نام هنری
محمدعلی گلپایگانی در آغاز فعالیت هنری خود با نام اصلیاش شناخته میشد، اما پس از شنیدن اجرای خود در گوشهٔ «گلریز» توسط استاد نورعلیخان برومند، نام هنری «محمّد گلریز» را برای خود برگزید.[۳]
فعالیتهای بینالمللی
در سال ۱۳۶۴ گلریز همراه گروهی از هنرمندان ایرانی تحت قرارداد وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، کنسرتی در ژاپن برگزار کرد و موسیقی انقلاب و دفاع مقدس را به مخاطبان بینالمللی معرفی نمود.[۴]
حضور در برنامه کرسی
گلریز در رمضان ۱۴۴۵ به برنامه کرسی شبکه چهار سیما دعوت شد و در مورد تاریخ فعالیتهای هنری خود پس از انقلاب سخن گفت.در این برنامه که میزبان آن حوزه هنری بوده است ، از هنرمندان پیشکسوت عرصههای گوناگون هنر انقلاب دعوت بهعمل می آورد.
آثار
برخی از معروفترین قطعاتی که وی خوانندهگی آن را بر عهده داشته است:
- برخیزید (آهنگساز: حمید شاهنگیان)
- صبح شکوفا
- نیایش
- بانگ آزادی
- ای بسیجی
- دریغا
- نغمه توحید
- سلام بر بصیرت
- غم فراق
- سکر سماع ملکوت (آهنگساز: استاد هادی آزرم)
- خجسته باد این پیروزی
- سرود «نهنگ دریاها» (آهنگساز: احمدعلی راغب)
مشخصات برخی از آثار
| نام ترانه | ترانهسرا | آهنگساز | تنظیم | شروع ترانه یا بخش معروفتر آن |
|---|---|---|---|---|
| ای شهید مطهر | حمید سبزواری | احمد علی راغب | مجتبی میرزاده | ای مجاهد شهید مطهر مرتضی را چو آیینه مظهر |
| نور نشاط[۵] | بابک نیکطلب | علی اکبرپور | علی اکبرپور | درد دیرین را وقت تدبیر است/ کاهلی سستی بند و زنجیر است |
| این بانگ آزادی | حمید سبزواری | احمد علی راغب | مجتبی میرزاده | این بانگ آزادیست که از خاوران خیزد |
| ای جانباز | حمید سبزواری | حمید شاهنگیان | حسن یوسف زمانی | ای شکسته استخوان از جفای اهریمن / بسته راه دشمنان با نثار جان و تن |
| خجسته باد این پیروزی | حمید سبزواری | احمد علی راغب | مجتبی میرزاده | از صلابت ملت و ارتش و سپاه ما / جاودانه شد از فروغ ظفر پگاه ما |
| راه رجاء | حمید سبزواری | احمد علی راغب | مجتبی میرزاده | هر دم از این رهگذار رهگذری میرود / در پی مردان مرد پی سپری میرود |
| امداد | حمید سبزواری | احمد علی راغب | محمد منتظم | الا که داری ز فیض باری توان و قدرت به جسم و جان |
| ای بسیجی | حمید سبزواری | مهیار فیروز بخت | محمد میرزمانی | ای بسیج، ای سرفرازان، افتخار میهنید / مایه امن و امان و اعتبار میهنید |
| امید آفرینان بسیج (نامت ای بسیجی) | حمید سبزواری | مهیار فیروز بخت | حسن یوسف زمانی | ای فروغ ایزدی ز چهرهٔ شما عیان / تیغ حیدری به صد دری کشیده از میان |
| مسند گل (بیا و بنشین کنار گل) | حمید سبزواری | حسین بهروزی نیا | حسین بهروزی نیا | به نو بهاران چو میدرخشد فروغ شبنم به روی گل |
| دریغا | حمید سبزواری | محمد علی شکوهی | محمد علی شکوهی | ببار از دیده، دامن دامن ای اشک / که غم زد آتشم در خرمن ای اشک |
| شهیدان خدایی | علی معلم | احمد علی راغب | فریدون شهبازیان | ای شهیدان خدایی مهرتان تابنده بادا |
| آواز دشتی[۶] | وحشی بافقی | الهی سینه ای ده آتشافروز |
تجلیلها و جوایز
- صدای محمد گلریز به عنوان میراث شفاهی ایران در سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری ثبت شده است.[۷]
- گلریز در سال ۱۳۸۹ بهعنوان خواننده ماندگار از طرف عزتالله ضرغامی رئیس اسبق سازمان صدا و سیما، مورد تجلیل و تقدیر قرار گرفت.
- در شهریور ۱۴۰۰ مراسمی برای گرامیداشت هنرمندانی که در زمینه ایثار و دفاع مقدس سابقه فعالیت هنری داشتند برگزار شد. در این مراسم از گلریز در کنار هنرمندانی نظیر عزتالله مهرآوران، علیرضا افتخاری، حسین نوری و جمشید هاشمپور تجلیل به عمل آمد.
مستند گلبانگ گلریز عنوان مستندی است درباره زندگینامه محمد گلریز و چگونگی ساخته شدن سرودهایی است که در دوران انقلاب اسلامی و دوران جنگ تحمیلی از سوی وی اجرا و از صدا و سیما پخش شده است.[۸]
پیوند به بیرون
- ↑ «محمد گلریز: پدرم سَمبُل تعزیهخوانی و مداحی اهل بیت بود». مشرق نیوز.
- ↑ «زندگی کاری محمد گلریز». wikijoo.ir.
- ↑ «زندگینامه محمد گلریز». music.iranseda.ir.
- ↑ «محمد گلریز – کنسرت ژاپن». wikijoo.ir.
- ↑ «نور نشاط». book.iranseda.ir.
- ↑ «الهی سینهای ده آتشافروز». book.iranseda.ir.
- ↑ «تجلیلها و جوایز». hayatkhalvat.com.
- ↑ "گرامیداشت هنرمندان پیشکسوت ایثارگر".
منابع
- وب سایت شخصی محمد گلریز
- محمد گلریز اذان میگوید
- فیلم/ خاطره محمد گلریز از اجرای سرود «برخیزید» برای امام خمینی(ره)
